Duże zmiany w finansach publicznych - Sejm uchwalił ustawę
Sejm uchwalił w piątek nowelizację ustawy o finansach publicznych, wprowadzającą zmiany m.in. w systemie kontroli zarządczej i audytu wewnętrznego oraz obszarze zarządzania długiem publicznym. Ustawa zakłada, że wolne środki w funduszach prowadzonych przez Bank Gospodarstwa Krajowego trafią pod zarząd Ministerstwa Finansów. Wprowadzony ma też zostać państwowy egzamin na audytora.
Nowelizacja wprowadza zmiany w obszarze zarządzania długiem publicznym. Jak uzasadnia resort finansów, dotychczasowy model finansowania wydatków sektora finansów publicznych poprzez fundusze Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) wiąże się m.in. z tym, że dług emitowany przez BGK na rzecz funduszy może oznaczać wyższe koszty obsługi w stosunku do długu Skarbu Państwa. Po drugie, środki na spłatę zobowiązań finansowych funduszy pochodzą ze środków budżetu państwa, ponieważ fundusze nie mają zapewnionych własnych źródeł spłaty długu.
- Skoro główny ciężar finansowania funduszy ponosi Skarb Państwa, to zasadne jest wprowadzenie rozwiązań skutkujących objęciem wolnych środków funduszy konsolidacją ze środkami publicznymi zarządzanymi przez ministra finansów. Zatem projektowane zmiany przewidują objęcie wszystkich funduszy obowiązkiem lokowania wolnych środków u ministra finansów na zasadach obowiązujących jednostki sektora finansów publicznych. Pozwoli to zwiększyć efektywność zarządzania środkami sektora finansów publicznych oraz ograniczyć potrzeby pożyczkowe budżetu państwa - uzasadnia MF.
Zmiany w kontroli zarządczej i audycie
Ustawa zakłada też zmiany w obszarze kontroli zarządczej i audytu wewnętrznego. Przewidują one m.in. wskazanie poziomów kontroli zarządczej w jednostkach sektora finansów publicznych, bazujących na tzw. modelu trzech linii; rozszerzeniu celów kontroli zarządczej o podejmowanie działań na rzecz zapobiegania nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym, w tym konfliktowi interesów oraz ich wykrywania i zwalczania; uelastycznieniu procesu planowania w ramach kontroli zarządczej, poprzez np. wprowadzenie rozwiązań umożliwiających dokonywanie w trakcie roku zmian w planie działalności oraz doprecyzowanie zakresu informacji agregowanych na potrzeby procesu planowania działalności i sprawozdawczości.
Ustawa wprowadza obowiązek składania Ministrowi Finansów oświadczenia o stanie kontroli zarządczej przez ministrów kierujących działami administracji rządowej i kierowników jednostek sektora finansów publicznych. Przewiduje także podwyższenie kwoty, po przekroczeniu której powstaje obowiązek prowadzenia audytu wewnętrznego, czyli tzw. kwoty progowej do 67 mln zł z obecnego poziomu 40 mln zł oraz kwoty odnoszącej się do możliwości prowadzenia audytu wewnętrznego przez usługodawców do 168 mln zł.
W obszarze audytu środków unijnych, MF proponuje umożliwienie dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej bezpośredniego zwrócenia się z wnioskiem o udostępnienie informacji z rejestru podmiotów wykluczonych.
Obecnie informacje z rejestru podmiotów wykluczonych, na wniosek dyrektorów IAS, są pozyskiwane z rejestru przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, a następnie przekazywane do poszczególnych izb. Zmiana umożliwi wystąpienie przez dyrektora IAS do administratora systemu teleinformatycznego o przyznanie uprawnień do pracy w tym systemie, co zapewni uprawnionym pracownikom IAS pozyskiwanie żądanych informacji w formie teletransmisji danych. Jak zaznaczyło MF w uzasadnieniu, zoptymalizuje to działanie administracji i wykluczy niepotrzebny obieg dokumentów.
Nowy egzamin
Wprowadzony zostanie też państwowy egzamin dla audytorów wewnętrznych. - Wprowadzenie egzaminu znacznie rozszerzy możliwość dostępu do uzyskania kwalifikacji w tym zakresie i zabezpieczy kierowników jednostek sektora finansów publicznych zobowiązanych do prowadzenia audytu wewnętrznego przed ewentualnymi konsekwencjami wynikającymi z treści art. 18a ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych - uzasadnia MF. Powinno też ograniczyć praktykę zatrudniania w tym samym czasie w kilku/kilkunastu jednostkach tych samych osób, co wynikało przede wszystkim z niskiej konkurencyjności na rynku i braku odpowiedniej liczby osób posiadających ustawowe uprawnienia.
Egzamin będzie się odbywał raz w roku, w języku polskim (w odróżnieniu od uzyskiwania innych certyfikatów), a jego koszt będzie niższy niż koszt uzyskania innych egzaminów/certyfikatów przewidzianych w przepisach obecnie obowiązującej ustawy i dających uprawnienia do prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych.
