Szybsze korzystanie z Krajowego Rejestru Karnego na zakończenie roku szkolnego

Krajowy Rejestr Karny w ostatnim czasie znalazł się w centrum z powodu kolejek osób oczekujących na zaświadczenie o niekaralności, potrzebne w związku z rozpoczęciem roku szkolnego i obowiązywaniem tzw. ustawy Kamilka. W ub. roku weszło w życie rozporządzenie zakładające nową e-usługę, polegająca na udzielaniu informacji z KRS poprzez system teleinformatyczny. Miała ona działać już od 1 marca 2024 r., ale zostało to przesunięte na październik 2024 r. Teraz MS chce ją ponownie zmienić na 30 czerwca... 2025 roku.

Jeszcze zanim zabrzmiał pierwszy tegoroczny dzwonek, media społecznościowe zalewały zdjęcia kolejek przed punktami Krajowego Rejestru Karnego. Ich pracownicy w rozmowie z Prawo.pl skarżyli się, że sytuację można było przewidzieć i choćby zwiększyć obsadę kadrową. - Teraz wymaga się od nas pracy na pełnych obrotach. Ludzie stojący w kolejkach się denerwują i trudno im się dziwić. Rozpoczęcie roku już w poniedziałek, zaświadczenie jest dla nich koniecznością - mówiła urzędniczka z KRK w Krakowie. Sędziowie także komentowali sprawę wskazując, że kolejki ustawiają się już od szóstej rano, a liczba numerków jest ograniczona. - To powinno być formalnością. Podobno wnioski przez internet pozostają tygodniami niezałatwione i wszystko spadło na sądy, nieprzygotowane na taki wzrost liczby interesantów - podnosił jeden z nich. MS ratowało sytuację, prosząc m.in. o wydłużenie punktów KRK i pracę w sobotę.

Czytaj: Kolejka jak w PRL po zaświadczenia o niekaralności >>

Problem nie jest jednak niczym nowym, a KRK co pewien czas "szwankuje". Problemy z Krajowym Rejestrem Karnym pogłębiła zresztą pandemia, a sposobem na przyspieszenie miałoby być choćby rozporządzenie z 23 października 2023 r. w sprawie sposobu i trybu udzielania informacji o osobach oraz o podmiotach zbiorowych z Krajowego Rejestru Karnego, udzielanych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, sposobu zakładania konta użytkownika i konta instytucjonalnego dla informacji udzielanych na zapytanie lub wniosek oraz zakresu informacji o osobie lub o podmiocie zbiorowym udzielanej na żądanie (Dz.U. poz. 2469 oraz z 2024 r. poz. 279). Zmienione zostało przez nowe kierownictwo MS w lutym br. - chodziło o wydłużenie vacatio legis z 1 marca 2024 r. na 1 października 2024 r.

KRK z kontem użytkownika  

O co chodzi? Celem samego rozporządzenia jest usprawnianie działania KRK przez nową e-usługę polegającą na udzielaniu informacji z rejestru. Ta usługa miałaby być wdrożona na Portalu Rejestrów Sądowych oraz w nowym systemie teleinformatycznym. A skutkiem miałyby być: zmiana sposobu uwierzytelniania w systemie, poprawa bezpieczeństwa, funkcjonalności umożliwiające udzielanie informacji na złożone zapytania i wnioski w nowym systemie teleinformatycznym.

W myśl rozporządzenia z chwilą założenia konta użytkownika osoba fizyczna, która je założyła, miałby uprawnienie do składania wniosków, odbioru informacji z Rejestru i - co ważne - informacji z rejestru karnego państwa obcego, a także składania oraz odbioru innych pism w postępowaniach toczących się na podstawie wniosków, w zakresie określonym w art. 7 ust. 1 i 1a ustawy. Zgodnie z nimi każdemu przysługuje prawo do uzyskania informacji, czy jego dane osobowe zgromadzone są w Rejestrze. Osobie, której dane osobowe znajdują się w zbiorach danych zgromadzonych w Rejestrze, na jej wniosek, udostępnia się informację o treści wszystkich zapisów dotyczących tej osoby.  Par. 1a mówi z kolei o tym, że każdemu obywatelowi Rzeczypospolitej Polskiej lub innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej oraz każdej osobie, która mieszka lub mieszkała w jednym z tych państw, przysługuje prawo do złożenia do Rejestru wniosku o wystąpienie z zapytaniem o informację dotyczącą jego osoby zawartą w rejestrze karnym innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, jeżeli jest lub była obywatelem państwa, do którego kierowane jest zapytanie, lub mieszka albo mieszkała na jego terytorium.

W myśl regulacji - informacje z Rejestru oraz informacje z rejestru karnego państwa obcego byłyby udzielane za pośrednictwem konta użytkownika albo konta instytucjonalnego, po uwierzytelnieniu właściciela konta użytkownika lub uprawnionego użytkownika profilu KRK w systemie teleinformatycznym oraz złożeniu zapytania lub wniosku. Z kolei złożenie zapytania lub wniosku za pośrednictwem konta użytkownika albo konta instytucjonalnego w systemie
teleinformatycznym wymagałoby:

• wprowadzenia treści zapytania lub wniosku,
• dołączenia załączników, o ile są niezbędne, w szczególności potwierdzających uprawnienie do uzyskania informacji z Rejestru i informacji z rejestru karnego państwa obcego,
• opatrzenia zapytania lub wniosku kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym lub podpisem zaufanym,
• uiszczenia opłaty za pomocą udostępnianego przez system teleinformatyczny mechanizmu gwarantującego nieodwracalne zainicjowanie procedury opłacenia zapytania i identyfikację wnoszącego opłatę, jeżeli do uzyskania informacji
• na podstawie danego zapytania jest wymagane uiszczenie opłaty, wysłania zapytania lub wniosku do Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego, zwanego dalej „biurem informacyjnym” – przez właściciela konta użytkownika albo uprawnionego użytkownika profilu KRK.

Następnie informacje z Rejestru i informacje z rejestru karnego państwa obcego doręczane byłyby się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego - konkretnie poprzez umieszczenie na koncie użytkownika albo koncie instytucjonalnym, z którego zapytanie lub wniosek zostały złożone.

Mało być szybciej, będzie wolniej

Teraz Ministerstwo Sprawiedliwości chce ponownie przesunąć datę wejścia e-usługi, tym razem do 30 czerwca 2025 r. Wyjaśnia, że z wytworzeniem nowej e-usługi oraz wdrożeniem jej na Portalu Rejestrów Sądowych oraz w nowym systemie teleinformatycznym KRK wiąże się konieczność przeprowadzenia istotnych modyfikacji ww. systemu teleinformatycznego.

- Z uwagi na opóźnienia w postępie prac nad budową nowej e-usługi przez wykonawcę, nie będzie mogła ona zostać uruchomiona w planowanym terminie, tj. 1 października 2024 r. Zakłada się, że nowa e-usługa zostanie uruchomiona nie później niż do 30 czerwca 2025 r. Wydłużenie vacatio legis rozporządzenia z dnia 23 października 2023 r. do wskazanej daty powinno pozwolić na zakończenie wszystkich prac przez wykonawcę i uruchomienie nowej e-usługi oraz zapewni odpowiedni bufor czasowy na ewentualne poprawki wgrywanych rozwiązań, testy i prace dodatkowe - zaznaczono.