Wytyczne EUIPO 2026: nowe zasady dla znaków towarowych i oznaczeń geograficznych

1 lipca 2026 r. wejdzie w życie nowa edycja wytycznych Urzędu UE ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) dotyczących znaków towarowych. Choć nie mają one charakteru wiążącego dla urzędu ani stron postępowania, stanowią istotny punkt odniesienia dla egzaminatorów EUIPO, odzwierciedlają utrwaloną lub zmieniającą się praktykę decyzyjną oraz ułatwiają interpretację przepisów przedsiębiorcom i pełnomocnikom – pisze Natalia Basałaj, radca prawny, Kancelaria Hansberry Tomkiel.

Najnowsze wytyczne EUIPO (tzw. Trade Mark Guidelines), dostępne na stronie internetowej Urzędu, zaostrzają podejście do sloganów reklamowych, opisowych oznaczeń AI oraz ogólnych wykazów towarów i usług. Jednocześnie rozszerzają ochronę oznaczeń geograficznych (GI) na produkty rzemieślnicze i przemysłowe. W praktyce oznacza to konieczność bardziej precyzyjnego planowania zgłoszeń znaków towarowych, w tym zbadania przed zgłoszeniem kolizji z GI i znakami renomowanymi.

Zmiany obejmują m.in. zasady zgłaszania znaków towarowych i klasyfikacji towarów oraz usług, podstawy odmowy rejestracji, spory między znakami towarowymi a oznaczeniami geograficznymi (GI), a także postępowania sporne prowadzone przed EUIPO.

Etap zgłoszenia znaku – formalności, w tym badanie wykazu towarów i usług

Urząd zapowiada bardziej rygorystyczną ocenę wykazów towarów i usług w zakresie ich jasności i precyzyjności.

• AI – klasyfikacja według funkcji. EUIPO wskazuje, że towary i usługi oparte na AI powinny być klasyfikowane według ich funkcji lub przeznaczenia, a nie samego użycia technologii. Oznacza to konieczność precyzyjnego opisania rzeczywistego działania produktu, a nie tylko wskazanie, jaką technologię wykorzystuje. Przykładowo: oprogramowanie do diagnostyki medycznej oparte na AI, oprogramowanie do analizy kondycji skóry i dobierania spersonalizowanych kuracji oparte na AI, doradztwo w zakresie stylizacji ubioru oparte na algorytmach sztucznej inteligencji.
• Wirtualne towary. Ponadto określenia takie jak „virtual goods” (towary wirtualne), „kryptowaluty”, „crypto assets” (kryptoaktywa) czy „AI apparatus and equipment” (urządzenia i wyposażenie AI) uznaje się za zbyt ogólne oraz niewystarczająco precyzyjne. Zgłaszający muszą wskazać: czego dotyczą towary wirtualne, jakie funkcje pełni oprogramowanie, jakie usługi są świadczone, jak wykorzystywana jest technologia AI. Dla przykładu: humanoidalne roboty z funkcjami AI do opieki nad osobami starszymi.
• Tradycyjne nazwy wina. Tradycyjne nazwy wina nie mogą być traktowane w wykazie jako ogólne, opisowe określenia rodzaju wina. Oznacza to, że przedsiębiorcy nie mogą posługiwać się tymi nazwami w sposób opisowy, sugerujący styl lub rodzaj wina, jeśli nie spełniają one rygorystycznych wymogów prawnych przypisanych do danej nazwy. EUIPO odchodzi od akceptowania ogólnych określeń w wykazie, takich jak „cava; wino, wino musujące; wino wzmacniane" czy „tequila, likier z tequili”. Zgodnie z nową praktyką prawidłowe oznaczenie powinno bezpośrednio wskazywać chronione oznaczenie geograficzne (GI) lub nazwę tradycyjną, np. „Cava” (GI) – wino, „Tequila” (GI) – napój spirytusowy.

Ponadto EUIPO zapowiada surowszą ocenę sloganów reklamowych jako znaków towarowych. Oznacza to, że trudniej będzie zarejestrować ogólne hasła, takie jak „Beyond Chocolate” (T-343/23), „NOT MILK” (T-320/23) czy MYBACON (T-107/23), zwłaszcza jeśli składają się z powszechnie używanych słów o potocznym znaczeniu.

Bezwzględne podstawy odmowy rejestracji - konflikt z flagami i innymi symbolami

W wytycznych podkreślono, że naruszenie przepisów dotyczących ochrony symboli państwowych i międzynarodowych może wystąpić nie tylko w przypadku ich wiernego odwzorowania, ale także wtedy, gdy znak jedynie w sposób istotnie zbliżony je naśladuje. W takim ujęciu istotne jest wrażenie całościowe, które może sugerować powiązanie z chronionym symbolem, nawet bez jego dosłownego użycia.

Czytaj też w LEX: Sztuczna inteligencja i prawo wzorów przemysłowych – wybrane problemy >

Przykładem odmowy rejestracji było zgłoszenie znaku „Good Fair” (EUTM 18508393) przedstawiającego sylwetkę krowy, na której umieszczono 12 żółtych gwiazd na niebieskim tle, co nawiązywało do flagi Unii Europejskiej.

EUIPO uznał, że takie przedstawienie może wywoływać skojarzenie z symboliką UE i wprowadzać w błąd co do jego charakteru lub zatwierdzenia przez instytucje unijne.

Oznaczenia geograficzne – jedna z największych reform

Nowe wytyczne dostosowują praktykę EUIPO do rozporządzenia 2023/2411 ustanawiającego system ochrony oznaczeń geograficznych dla produktów rzemieślniczych i przemysłowych (CIGIR). Dotychczasowa ochrona oznaczeń geograficznych (GI), obejmująca wina, alkohole i produkty rolne, zostaje rozszerzona również na wyroby rzemieślnicze i przemysłowe o lokalnym pochodzeniu, takie jak produkty rzemiosła, designu, wyroby skórzane, koronki czy ceramika.

Czytaj też w LEX: Produkty nierolne zyskają oznaczenia geograficzne >

Zmiany wpisują się w szersze wzmacnianie ochrony oznaczeń geograficznych w UE. Pierwsze wytyczne EUIPO dotyczące samych GI obowiązują już od 21 maja 2026 r., natomiast od 3 grudnia 2026 r. urząd będzie prowadzić odrębny rejestr oznaczeń geograficznych dla produktów rzemieślniczych i przemysłowych.

EUIPO zapowiada bardziej aktywne – także z urzędu – badanie kolizji między znakami towarowymi a oznaczeniami geograficznymi. Jednocześnie podkreśla rosnącą rolę uwag osób trzecich, które mogą ujawnić istotne okoliczności dotyczące naruszenia praw do GI.

Czytaj też w LEX: Ochrona oznaczeń geograficznych żywności i napojów - nowe przepisy >

Urząd doprecyzował i rozszerzył pojęcie „evocation”, czyli wywoływania skojarzenia z oznaczeniem geograficznym. Ryzyko naruszenia GI może wynikać już z analizy dostępnych danych, zwłaszcza jeśli towary i usługi są powiązane, i obejmuje nie tylko identyczne towary czy usługi, ale także sytuacje, w których znaki:

• zawierają określenia nawiązujące do GI,
• wykorzystują fragment chronionego oznaczenia,
• budują skojarzenie z regionem lub renomą produktu.

Jako przykłady wskazano oznaczenia takie jak „IBIZENCO”, „TERUEL” czy „CONDESA DE LA PALMA”. EUIPO podkreśla, że do uznania tzw. „evocation” wystarczy, aby takie skojarzenie powstało u istotnej części odbiorców choćby w jednym państwie UE.

Czytaj też w LEX: "Dear AI Agent, are you confused?" – uwagi na temat możliwych zmian w ocenie prawdopodobieństwa konfuzji jako względnej przesłanki odmowy rejestracji unijnego znaku towarowego w erze AI >

Wytyczne uwzględniają również wnioski z wyroku Sądu UE z 25 czerwca 2025 r. w sprawie T-239/23 dotyczącej zgłoszenia znaku towarowego słownego „NERO CHAMPAGNE”.

Spór dotyczył sprzeciwu organizacji branżowych chroniących nazwę „Champagne” – chronioną nazwę pochodzenia (ChNP, jeden z rodzajów GI), zarejestrowaną w UE dla win od 1973 r. W ocenie skarżących oznaczenie mogło naruszać zasady ochrony i renomę tej nazwy.

Sąd uznał, że zestawienie „nero” („czarny” po włosku) z „Champagne” może wprowadzać konsumentów w błąd, sugerując kategorię produktu niezgodną ze specyfikacją ChNP – szampan może być wyłącznie biały lub różowy.

W wyroku zakwestionowano dotychczasowe podejście EUIPO („teorię ograniczenia”), zgodnie z którym ograniczenie wykazu towarów do produktów zgodnych ze specyfikacją ChNP eliminowało ryzyko naruszenia. Sąd podkreślił jednak, że samo ograniczenie nie wyłącza ryzyka pasożytowania na renomie ani wprowadzania w błąd.

W praktyce oznacza to większe znaczenie oceny dowodowej, obejmującej m.in. renomę oraz kontekst używania oznaczenia w obrocie.

Postępowania sporne i unieważnieniowe - zmiany proceduralne

Nowe wytyczne EUIPO doprecyzowują szereg kwestii proceduralnych, zwiększając przewidywalność postępowań. Istotne zmiany dotyczą m.in. możliwości uzupełnienia argumentacji po zakwestionowaniu wniosku o wykazanie rzeczywistego używania znaku, zasad zawieszania postępowań czy ustalania wcześniejszej daty skutków wygaszenia.

Czytaj też w LEX: Terytorialne ograniczenie przeniesienia podmiotowych praw własności intelektualnej a ich wyczerpanie w prawie Unii Europejskiej (z perspektywy prawa polskiego) >

Co nowe podejście EUIPO oznacza dla przedsiębiorców?

EUIPO odchodzi od formalnego i liberalnego podejścia na rzecz bardziej restrykcyjnej, opartej na dowodach oceny znaków towarowych. W praktyce oznacza to dalsze ograniczanie ogólnikowych zgłoszeń oraz większy nacisk na precyzyjne i szczegółowe wykazy towarów i usług. Zmiany szczególnie odczują branże takie jak AI, SaaS, Web3, gaming i fintech.

Jednocześnie EUIPO wzmacnia ochronę oznaczeń geograficznych (GI), w tym oznaczeń regionalnych i produktów tradycyjnych, oraz zapowiada dokładniejszą analizę kolizji między znakami towarowymi a GI.

Zobacz też w LEX: Legal AI Academy: Co wolno, a czego nie? Best practices w promptowaniu i researchu prawnym >

W konsekwencji przedsiębiorcy powinni odejść od rutynowego podejścia do zgłoszeń i traktować je bardziej strategicznie. Coraz istotniejsze stanie się kompleksowe badanie zdolności rejestrowej, obejmujące zarówno wcześniejsze znaki towarowe, jak i unijny rejestr GI.

Czytaj też w LEX: Prawo własności intelektualnej wobec zmian i oczekiwań współczesnych społeczeństw >

Autor: Natalia Basałaj, radca prawny, Kancelaria Hansberry Tomkiel