Wraz ze wzrostem liczby niewypłacalności rośnie potrzeba ubezpieczeń należności
Małe i średnie firmy coraz bardziej interesują się polisami zabezpieczającymi należności. Prawo daje pewną ochronę dłużnikom, więc dla wierzyciela zabezpieczenie się na wypadek upadłości dłużnika czy nieterminowego regulowania przez niego długów, zyskuje na znaczeniu w czasie kryzysu i rosnącej liczby niewypłacalności przedsiębiorstw.
Jak podaje Coface, łączna liczba niewypłacalności polskich przedsiębiorstw w I kwartale 2023 r. (wg stanu wiedzy na 3 kwietnia br.) wyniosła 1252, co stanowi 45 procent wszystkich niewypłacalności ogłoszonych w roku 2022. Na tę liczbę złożyły się postępowania sądowe i obwieszczenia pozasądowe. W ciągu pierwszych trzech miesięcy 2023 r. sądy ogłosiły postanowienia o upadłości i restrukturyzacji 351 polskich firm, dodatkowo w I kwartale br. w Krajowym Rejestrze Zadłużonych opublikowano 901 tzw. obwieszczeń o ustaleniu dnia układowego (bez rejestracji w sądzie).
Zobacz procedurę w LEX: Wpływ ogłoszenia upadłości na postępowanie egzekucyjne toczące się przeciwko upadłemu >
Zgodnie z informacjami Polskiej Izby Ubezpieczeń w 2022 r. ubezpieczyciele należności wypłacili odszkodowania o wartości 219,6 mln zł, czyli o 49 proc. więcej w porównaniu do 2021 r.
- Polski i międzynarodowy biznes pozostaje pod presją czynników o natężeniu niespotykanym od dekad. Jest to mix zjawisk o charakterze okresowym jak i trwałym. Dopasowywanie się do zmieniającego się dynamicznie otoczenia, poprzez modyfikację przyjętej wcześniej strategii, zawsze ma swoje oczywiste ograniczenia. Na zaistniałe zdarzenia kadra zarządzająca ma niewielki wpływ, o ile wcześniej nie wdrożyła rozwiązań prewencyjnych. Rosnąca fala windykacji i niewypłacalności jest najlepszym przykładem. Po okresie 2020-2022 z gwałtownym ich spadkiem, noszącym cechy anomalii, złe długi ponownie stają się zmorą przedsiębiorców – mówi Marcin Olczak, dyrektor departamentu ryzyk kredytowych w Marsh Polska.
Czytaj też: Faktoring jako narzędzie zarządzania wierzytelnościami >
Jak działa ubezpieczenie należności?
Ubezpieczenie należności handlowych polega na tym, że posiadacz polisy uzyskuje od ubezpieczyciela ochronę na wypadek niewypłacalności kontrahenta, któremu udzielił kredytu kupieckiego. Daje ono możliwość zwiększenia sprzedaży i uniknięcia kredytu bankowego na finansowanie przeterminowanych należności.
Czytaj w LEX: Wpływ postępowania restrukturyzacyjnego dłużnika na jego zobowiązania wobec banku >
Polisa chroni w sytuacji, gdy przedsiębiorca sprzedaje towary czy usługi z odroczonym terminem płatności. Ubezpieczyć można bezsporne należności od kontrahentów z tytułu kredytów udzielonych im w postaci odroczonych terminów płatności. Brak spłaty może być zarówno skutkiem prawnie stwierdzonej niewypłacalności, jak np. ogłoszenie upadłości dłużnika czy układ z wierzycielami, jak również efektem faktycznej niewypłacalności, kiedy to dłużnik nie reguluje zobowiązań w określonym terminie.
- Firma posiadająca polisę w momencie gdy napotyka na problem z odzyskaniem należności, zgłasza to do ubezpieczyciela. Ten rozpoczyna procedurę windykacyjną w stosunku do dłużnika. Jeśli po z góry umówionym czasie, windykacja nie przynosi zamierzonego efektu, ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie - tłumaczy Karol Kosuniak, dyrektor sprzedaży – ubezpieczenie należności w Coface.
Czytaj też: Uwzględnianie inflacji w metodach bezwzględnej oceny opłacalności inwestycji >
Marcin Olczak zwraca uwagę na to, że prawo większości krajów, w tym Polski, kładzie nacisk na ochronę interesów dłużników. - Większe firmy może i mogą poczekać kilka lat na spłatę części zadłużenia, ale co z firmami o mniejszej skali działalności, z zewnętrznym finansowaniem w tle? W okresie skokowego wzrostu kosztów finansowania mało która firma będzie gotowa dobrowolnie czekać na spłatę zadłużenia tak długo - stwierdza.
Biały wywiad od ubezpieczyciela i wsparcie prawne
Oprócz funkcji czysto ochronnej oferta rynku ubezpieczeń przewiduje w ramach polisy także szereg dodatkowych usług specjalistycznych i konsultingowych.
- Po pierwsze przedsiębiorca otrzymuje ocenę wypłacalności kontrahentów, z którymi współpracę chce objąć ochroną. Ubezpieczyciel przed przygotowaniem oferty ubezpieczenia sprawdza m.in. bieżącą kondycję finansową kontrahenta oraz jego rating. W związku z tym można powiedzieć, że polisa zapewnia przedsiębiorcy dodatkowy wywiad gospodarczy – mówi Bartosz Tokarski, lider Praktyki Finansowej w EIB S.A.
Czytaj w LEX: Wydatki na wywiad gospodarczy a koszty uzyskania przychodów >
Z kolei w momencie, gdy dojdzie do dochodzenia należności, otrzymuje profesjonalną obsługę prawną oraz specjalistyczne narzędzia windykacyjne. A także wsparcie brokera w sprawnym i skutecznym przejściu przez proces zawarcia, wdrożenia i obsługi programu ubezpieczenia.
