RPO: Kolejna skarga nadzwyczajna do Izby Cywilnej SN, a nie Izby Kontroli Nadzwyczajnej 

Rzecznik Praw Obywatelskich poinformował w środę o skierowaniu do Sądu Najwyższego siódmej skargi nadzwyczajnej. Jednak tym razem nie została wniesiona do Izby Kontroli Nadzwyczajnej, tylko Izby Cywilnej tego sądu. To skutek uznawania przez rzecznika uchwały trzech izb SN z 23 stycznia br.

Biuro RPO przypomina, że zgodnie z przepisami rozpatrywanie skarg nadzwyczajnych należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, utworzonej w 2018 r. Jednocześnie informuje, że Rzecznik wskazał, że w uchwale z 23 stycznia br. trzy izby SN - Cywilna, Karna oraz Pracy - stwierdziły, że nienależyta obsada sądu jest wtedy, gdy w jego składzie jest osoba wyłoniona przez KRS w obecnym składzie. - A cały skład tej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych powołano w sposób opisany w tej uchwale SN. W jej świetle postępowania Izby po tym dniu dotknięte byłyby wadą nieważności - ocenił  Rzecznik.

Czytaj: Sąd Najwyższy: Sędziowie powołani z udziałem nowej KRS nie mogą orzekać>>

Dlatego RPO skierował skargę nadzwyczajną do Izby Cywilnej SN jako właściwej w sprawach z zakresu prawa cywilnego - zaznaczono w komunikacie, wskazując, iż skarga nadzwyczajna dotyczy sprawy cywilnej.

Wniosek o uchylenie wyroku z 2013 roku

Sprawa wniesiona właśnie do SN dotyczy, podobnie jak niektóre z wcześniej wniesionych skarg RPO, sprzecznych orzeczeń spadkowych.

W tej sprawie we wrześniu 2002 r. sąd rejonowy stwierdził nabycie spadku na podstawie ustawy po zmarłym mężczyźnie przez jego żonę oraz dwoje dzieci – wszyscy po jednej trzeciej udziałów. Postanowienie to uprawomocniło się, bo nikt nie złożył apelacji. Z kolei w kwietniu 2003 r. ten sam sąd wydał w tej samej sprawie kolejne postanowienie – z tą różnicą, że w skład masy spadkowej zaliczył gospodarstwo rolne. Wnosił o to inny członek rodziny, nieobjęty postanowieniem sądu z 2002 r. Rozstrzygnięcie z 2003 r. również nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się.

Wdowa po zmarłym wniosła jeszcze o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem z kwietnia 2003 r. W 2019 r. sąd odrzucił jej skargę, uznając m.in., że została złożona po ustawowym terminie. Wtedy kobieta wystąpiła do RPO o złożenie skargi nadzwyczajnej. Wskazała, że dwa postanowienia spadkowe powodują trudności w ujawnieniu w księdze wieczystej aktualnego stanu prawnego nieruchomości. - W takiej sytuacji sąd nie może bowiem dokonać stosownego wpisu w księdze wieczystej - przekazało Biuro RPO.

Rzecznik wniósł w związku z tym w swej skardze o uchylenie drugiego postanowienia sądu - z kwietnia 2003 r.

Czytaj w LEX: Skarga nadzwyczajna w praktyce >