TK wydał kolejne zabezpieczenie w sprawie procedury wyboru sędziów do KRS
Trybunał Konstytucyjny poinformował, że wydał dziś (23 czerwca) postanowienie zabezpieczające w sprawie dotyczącej procedury wyboru Krajowej Rady Sądownictwa (sygn. akt K 7/26). W postanowieniu wezwał Radę i jej członków do powstrzymywania się od wykonywania kompetencji do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny ostatecznego orzeczenia w sprawie konstytucyjności przepisów dotyczących powołania KRS w jej obecnym składzie.
Wcześniej KRS wydała stanowisko w sprawie pięciorga sędziów TK, którzy zostali wybrani przez Sejm – czworo 13 marca br. : prof. Krystian Markiewicz, prof. Marcin Dziurda, prof. Maciej Taborowski oraz sędzia Anna Korwin-Piotrowska (ślubowali w Sejmie, w obecności notariusza - prezydent Karol Nawrocki nie zaprosił ich bowiem dotąd na ślubowanie) i profesora Sławomira Patyrę, którego wybrano 11 czerwca br. i który dotąd nie złożył ślubowania. Rada wskazał, że niedopuszczanie ich do orzekania w TK powoduje, że składy Trybunału są wadliwe. Zaapelowała do wszystkich organów państwa odpowiedzialnych za przestrzeganie przepisów Konstytucji oraz – jak wskazano – wykonywanie orzeczeń trybunałów międzynarodowych, o podjęcie niezwłocznych działań potrzebnych do umożliwienia wszystkim prawidłowo wybranym sędziom Trybunału Konstytucyjnego wykonywania obowiązków sędziowskich.
Czytaj też w LEX: Wykorzystanie narzędzi opartych o sztuczną inteligencję w pracy sędziego, asystenta sędziego i referendarza sądowego >
Więcej czytaj tutaj: KRS apeluje w sprawie niedopuszczanych do orzekania sędziów TK >
Sejm wybrał 15 sędziów-kandydatów do KRS, w tle zabezpieczenie TK>>
W świetle dzisiejszego postanowienia TK stanowisko KRS w sprawie statusu osób wybranych przez Sejm na sędziów TK jest bezprawne. Przypominamy, że do kompetencji Krajowej Rady Sądownictwa nie należy kontrolowanie składu Trybunału Konstytucyjnego, a artykułowane w tym zakresie wezwania czy apele nie wywołują wiążących skutków dla jakiegokolwiek organu i pogłębiają chaos konstytucyjny - napisano w komunikacie opublikowanym przez Trybunał Konstytucyjny.
Nie pierwsze zabezpieczenie
Już 12 maja, tuż przed wyborem 15 sędziów/członków KRS Trybunał Konstytucyjny, na posiedzeniu niejawnym, wydał postanowienie, zgodnie z którym posłowie mieli się powstrzymać od wyboru 15 sędziów/członków KRS, do momentu kiedy TK rozpatrzy kolejny wniosek posłów PiS o zbadanie konstytucyjności przepisów regulujących procedurę. Tamto zabezpieczenie wydane zostało w składzie sędziów: Stanisław Piotrowicz, Justyn Piskorski, Bartłomiej Sochański, Bogdan Święczkowski i Rafał Wojciechowski.
Czytaj też w LEX: Granice aktywności sędziów w mediach społecznościowych w kontekście odpowiedzialności dyscyplinarnej – zarys problematyki >
O co chodzi w tej sprawie? Jest to wniosek o stwierdzenie, że:
- art. 11a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2024 r., poz. 1186), dalej ustawa o KRS (wybór sędziowskiej części KRS), jest niezgodny z art. 2 i 4 Konstytucji RP (zasada reprezentacji demokratycznej) w zw. z art. 60 (dostęp do służby) w zw. z art. 32 ust. 1 (zasada równości) Konstytucji RP przez to, że dopuszcza wybór sędziego na członka Krajowej Rady Sądownictwa spośród kandydatów na uprzywilejowanych zasadach, tj. bez poparcia odpowiedniej grupy obywateli;
- art. 11a ust. 2 ustawy o KRS jest niezgodny z art. 60 w zw. z art. 2 i 4 oraz z art. 32 ust. 2 (dyskryminacja) przez to, że wprowadza nieuzasadnione zróżnicowanie reguły co do koniecznej liczby zebranych głosów poparcia, tj. podpisów dla kandydatów na członków KRS w wypadku sędziów ubiegających się o poparcie grupy obywateli oraz sędziów ubiegających się o poparcie sędziów. Wniosek był modyfikowany, wcześniejszy był obszerniejszy.
Czytaj też w LEX: Wiącek Marcin, Kryzys sądownictwa w Polsce z perspektywy zasady podziału władzy >
Zaskarżony niniejszym wnioskiem przepis zawiera normę prawną niezgodną ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi z dwóch powodów. Po pierwsze umożliwia udział w procedurze wyboru na członka Krajowej Rady Sądownictwa sędziemu bez koniecznej, w świetle art. 2 i 4 Konstytucji RP, demokratycznej legitymacji (w przypadku uzyskania poparcia jedynie grupy minimum 25 sędziów). Po drugie natomiast wprowadzony sposób wyboru kandydatów na członków Krajowej Rady Sądownictwa zawiera różne zasady, prowadząc do naruszenia zasady równego dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach poprzez nieuprawnione zróżnicowanie liczby koniecznych głosów poparcia kandydata na członka - uzasadniono.
Czytaj też w LEX: Status sędziów powołanych z naruszeniem prawa po 6 marca 2018 r. oraz wydanych przez nich orzeczeń >
Procedura wyboru 15 sędziów-członków KRS trwa od 11 lutego br. i od samego początku budzi ogromne emocje. Przede wszystkim dlatego, że w związku z wetem prezydenta Karola Nawrockiego do noweli ustawy o KRS podstawą są obowiązujące przepisy, zgodnie z którymi sędziowskich członków Rady wybiera Sejm, a nie sędziowie. To zresztą główna przyczyna sporu i wątpliwości dotyczących konstytucyjności dotychczasowej KRS (kadencja jej członków/sędziów właśnie się skończyła). Strona rządowa i duża część środowiska prawniczego uważa, że 15 sędziów-członków KRS powinni wybierać – zgodnie z Konstytucją – sędziowie, a nie Sejm (czyli czynnik polityczny). Część prawników podnosi, że z Konstytucji nie wynika wybór sędziów do Rady przez sędziów. Odpowiedzią na weto jest właśnie uchwała Sejmu z 27 lutego 2026 r., w której zapewniono, „że w przypadku kształtowania KRS na podstawie obowiązującej ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa” Sejm „uwzględni w swoich decyzjach wyniki wyborów dokonanych przez polskich sędziów w wyborach powszechnych i transparentnych, przy uwzględnieniu wymogów konstytucyjnych co do składu Rady i ograniczeń wynikających z obowiązującej ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa”. Takie zgromadzenia i zebrania sędziowskie odbyły się w kwietniu, a największe poparcie uzyskało 15 sędziów kandydatów ze wspólnej listy Stowarzyszenia Sędziów Rodzinnych w Polsce, Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Sędziów Sądów Administracyjnych, Stowarzyszenia Sędziów Themis i Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia. Na ostatecznej liście, po pracach komisji, znalazło się 13 spośród nich, a także sędziowie Łukasz Piebiak, kandydat PiS, oraz Łukasz Zawadzki - Konfederacji - a to dlatego, że zgodnie z przepisami obecnej ustawy o KRS, do Rady musi zostać wybrany co najmniej jeden kandydat wskazany przez każdy klub poselski.
Czytaj: Sędzia Piebiak będzie odsunięty od prac KRS? Zbierze się specjalny zespół>>
