KRS apeluje w sprawie niedopuszczanych do orzekania sędziów TK
Krajowa Rada Sądownictwa wydała stanowisko, w którym apeluje do wszystkich organów państwa odpowiedzialnych za przestrzeganie przepisów Konstytucji oraz – jak wskazano – wykonywanie orzeczeń trybunałów międzynarodowych, o podjęcie niezwłocznych działań potrzebnych do umożliwienia wszystkim prawidłowo wybranym sędziom Trybunału Konstytucyjnego wykonywania obowiązków sędziowskich. Chodzi obecnie o pięcioro sędziów – czworo wybranych 13 marca br. i profesora Sławomira Patyrę, którego wybrano 11 czerwca br. i który dotąd nie złożył ślubowania.
Przypomnijmy, że 9 kwietnia br. w Sejmie, w obecności m.in. notariusza, odbyło się ślubowanie szóstki sędziów TK wybranych 13 marca przez Sejm. Czwórka z nich – prof. Krystian Markiewicz, prof. Marcin Dziurda, prof. Maciej Taborowski oraz sędzia Anna Korwin-Piotrowska – ślubowała po raz pierwszy. Prezydent Karol Nawrocki jak dotąd nie zaprosił ich bowiem na ślubowanie do Pałacu Prezydenckiego. Nie było też informacji, że tego zaproszenia nie będzie. Dr Magdalena Bentkowska i prof. Dariusz Szostek zrobili to po raz drugi, ponieważ 1 kwietnia br. złożyli ślubowanie podczas uroczystości z udziałem prezydenta w Pałacu. Kwestię ślubowania sędziów TK reguluje art. 4 ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (ustawa z 30 listopada 2016 r.). Zgodnie z nim osoba wybrana na stanowisko sędziego Trybunału składa wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ślubowanie. Odmowa złożenia ślubowania jest równoznaczna ze zrzeczeniem się stanowiska sędziego Trybunału.
Czytaj: Prof. Sławomir Patyra nowym sędzią Trybunału Konstytucyjnego>>
Z kolei, w myśl art. 5, stosunek służbowy sędziego Trybunału nawiązuje się po złożeniu ślubowania. Prezes TK Bogdan Święczkowski przydzielił następnie sprawy i gabinety w TK dwójce sędziów, którzy ślubowali w Pałacu Prezydenckim, a w przypadku pozostałych poinformował, że nie może nawiązać stosunku służbowego, dopóki nie dostanie informacji od prezydenta, że ich ślubowanie w Sejmie traktuje jako ślubowanie zgodne z ustawą. Kolejnym etapem było wydanie – 6 maja – przez Europejski Trybunał Praw Człowieka zabezpieczenia nakazującego Polsce zapewnienie, by jej właściwe władze publiczne powstrzymały się od utrudniania objęcia i wykonywania obowiązków sędziowskich przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm 13 marca 2026 roku. A 12 maja Trybunał wydał wyrok, w którym wskazał, że art. 4 ust. 1 ustawy o statusie sędziów TK, rozumiany w ten sposób, iż nakłada na prezydenta obowiązek odebrania ślubowania od osoby wybranej przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej na sędziego TK, jest niekonstytucyjny. Zaznaczył również, że ślubowanie „wobec” prezydenta oznacza „w obecności” prezydenta. Zgłoszono jednak dwa zdania odrębne – m.in. sędzia Jarosław Wyrembak wskazał, że ten wyrok może być oceniany jako precedens zagrażający, w wymiarze systemowym, konstytucyjnym i ustawowym, regułom obsadzania urzędów, organów i stanowisk. Następnie w czerwcu wybrano na sędziego TK profesora Patyrę, który też do tej pory nie został zaproszony na ślubowanie.
Czytaj: Apel sędziów Trybunału o zwołanie zgromadzenia ogólnego>>
Wojna o Trybunał Konstytucyjny trwa, nowi sędziowie nadal nie orzekają>>
TK: przepisy nie zobowiązują prezydenta do przyjęcia ślubowania sędziów TK>>
Skład TK do sporu kompetencyjnego wadliwy - Bentkowska i Szostek nie będą orzekać>>
KRS: Sędziowie nie orzekają, składy nie są prawidłowe
Krajowa Rada Sądownictwa podkreśla, że zgodnie z przepisami Konstytucji władzę sądowniczą, odrębną i niezależną od innych władz, tworzą sądy i trybunały. Konstytucja powierza zaś Krajowej Radzie Sądownictwa stanie na straży niezawisłości wszystkich sędziów – dodaje.
Zgodnie z art. 194 ust. 1 Konstytucji osoba wybrana przez Sejm na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego jest z chwilą dokonania wyboru sędzią tego Trybunału. Wszelkie działania, które uniemożliwiają lub utrudniają sędziom wybranym do Trybunału Konstytucyjnego objęcie przez nich urzędu i podjęcie czynności orzeczniczych w Trybunale, godzą w ich niezawisłość. Tego rodzaju działania prowadzą także do faktycznego skrócenia określonej w Konstytucji kadencji sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Krajowa Rada Sądownictwa podkreśla, że część sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych na mocy uchwały Sejmu z 13 marca 2026 r. nie może nadal wykonywać swoich obowiązków związanych ze statusem sędziego Trybunału Konstytucyjnego – zaznacza.
Jak dodaje Rada, uniemożliwienie części prawidłowo wybranych sędziów Trybunału Konstytucyjnego wykonywania przez nich obowiązków służbowych powoduje, że wszystkie tworzone w Trybunale Konstytucyjnym składy orzekające są nieprawidłowe, z uwagi na całkowite pomijanie w nich części sędziów będących już sędziami TK.
Pozbawia to Trybunał Konstytucyjny możliwości realizowania jego ustrojowej roli, co godzi w interes państwa oraz interes obywateli. Krajowa Rada Sądownictwa apeluje do wszystkich organów państwa odpowiedzialnych za przestrzeganie przepisów Konstytucji oraz wykonywanie orzeczeń trybunałów międzynarodowych o podjęcie niezwłocznych działań potrzebnych do umożliwienia wszystkim prawidłowo wybranym sędziom Trybunału Konstytucyjnego wykonywania obowiązków sędziowskich – wskazano.
