Będą wysokie mandaty za oszukiwanie na paliwie

Sześciokrotnie wzrośnie możliwy mandat za fałszowanie urządzeń służących do odmierzania paliw albo posługiwanie się nieskontrolowanym odpowiednio sprzętem. Za takie wykroczenie można będzie dostać nawet 3000 złotych grzywny. Resort sprawiedliwości pracuje nad nowelizacją przepisów o wykroczeniach w tym zakresie.

Projekt zmian w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia trafił właśnie do rządowego wykazu prac legislacyjnych (numer w RCL – UD398), ma być gotowy do przesłania do Sejmu w III kwartale br. Nowelizacja przygotowywana w Ministerstwie Sprawiedliwości (MS) to efekt m.in. informacji Najwyższej Izby Kontroli (NIK) nr P/23/088 z 2024 r., która wytknęła wiele nieprawidłowości na stacjach sprzedających benzynę, diesel i LPG. Podczas kontroli na jednej ze stacji benzynowych w Krakowie wykryto – badając odmierzacz gazu LPG - przekroczenie granic dopuszczalnych błędów, wynoszących plus/minus jeden procent odmierzonej dawki paliwa. Analogiczna kontrola na jednej ze stacji w Tomaszowie Mazowieckim wykryła brak świadectwa legalizacji dla jednego odmierzacza paliwa Pb95, a także przekroczone błędy dopuszczalne w przypadku czterech innych dystrybutorów. Dlatego NIK zaleciła zwiększenie kwot dopuszczalnych prawem grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych przez upoważnionych pracowników administracji miar, adekwatnie do społecznej szkodliwości naruszeń prawa dotyczących przyrządów pomiarowych służących do odmierzania paliw ciekłych.

Obecnie, w razie stwierdzenia przez upoważnionych pracowników Okręgowych Urzędów Miar któregoś z przypadków naruszenia art. 26 ust. 1 ustawy z 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2063), można otrzymać mandat do 500 złotych (w szczególnych przypadkach – do 1000 zł). Chodzi o wyrażanie wartości wielkości fizycznych w jednostkach miar innych niż legalne. Wykroczeniem jest również wprowadzanie do obrotu lub użytkowania, stosowanie bądź przechowywanie w stanie gotowości do użycia przyrządów pomiarowych, podlegających prawnej kontroli metrologicznej, bez wymaganych dowodów tej kontroli lub niespełniających wymagań. To samo dotyczy użytkowania przyrządów pomiarowych niezgodnie z warunkami właściwego ich stosowania. Grzywnie podlega również dokonywanie legalizacji pierwotnej lub legalizacji ponownej przyrządów pomiarowych bez wymaganego upoważnienia, jak również świadome utrudnianie organom administracji miar wykonywanie ich zadań w zakresie sprawowania nadzoru.

Możliwa do nałożenia w postępowaniu mandatowym kara grzywny w maksymalnej wysokości 500 zł (…) jest zbyt niska i nie ma charakteru działania prewencyjnego lub odczuwalnej sankcji – uzasadnia projekt nowelizacji ministerstwo.

Jak wynika z danych zebranych przez NIK, w latach 2020–2023 (I półrocze) urzędy miar nałożyły 1173 grzywien w formie mandatów karnych na łączną kwotę niecałych 197 tysięcy złotych (średnio jeden mandat to niecałe 170 złotych). Po nowelizacji może się to znacząco zmienić. Propozycja górnego limitu grzywny zaproponowana przez MS to aż 3000 złotych. 

Przyjęto wysokość sankcji, która zwiększa jej skuteczność prewencyjną, ale jednocześnie nie powinna prowadzić do nadmiernego wzrostu liczby odmów przyjęcia mandatu, co mogłoby skutkować zwiększeniem liczby spraw kierowanych do sądów powszechnych. Przyjęty poziom jest zatem kompromisem pomiędzy potrzebą skutecznego przeciwdziałania naruszeniom a koniecznością utrzymania efektywności postępowania mandatowego - tłumaczy MS.