28 stycznia Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że numery ksiąg wieczystych są danymi osobowymi. Wyrok kończy wieloletni spór w tej sprawie między Urzędem Ochrony Danych Osobowych a byłym Głównym Geodetą Kraju. Oznacza też, że administracyjna kara pieniężna w wysokości 100 tys. zł, jaką prezes UODO nałożył w 2020 roku za ujawnianie w serwisie Geoportal2 numerów ksiąg wieczystych, jest zasadna.
Prezes UODO i Główny Geodeta Kraju mieli odmienne zdania co do granic jawności ksiąg wieczystych. Według pierwszego nie powinno się ujawniać numeru księgi wieczystej na geoportalu, a drugiego - nie ma w tym nic złego. Konflikt eskalował.
Aż w końcu 28 stycznia NSA oddalił skargę kasacyjną Głównego Geodety Kraju na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 maja 2021 r. Tym samym NSA zgodził się z WSA oraz z organem nadzorczym, że numery ksiąg wieczystych są danymi osobowymi, a ich publikacja bez podstawy prawnej naruszała przepisy o ochronie danych osobowych. Oznacza to też, że administracyjna kara pieniężna w wysokości 100 tys. zł, jaką prezes UODO nałożył w 2020 roku na GGK za ujawnianie w serwisie Geoportal2 numerów ksiąg wieczystych, jest zasadna.
Czytaj też: WSA: Numer księgi wieczystej to chroniona dana osobowa
Prezes UODO powołuje się na art. 4 RODO. Zgodnie z nim dane osobowe oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej (osobie, której dane dotyczą); możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej.
Zobacz w LEX: Przegląd administracyjnych kar pieniężnych nałożonych przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych >
Według prezesa UODO ujawnienie numeru księgi wieczystej pozwala na zidentyfikowanie osoby, której dane są zawarte w księdze wieczystej. Poprzez opublikowanie numerów ksiąg wieczystych na stronach internetowych, dostęp do zawartych w nich informacji może uzyskać każdy zainteresowany użytkownik internetu. A zakres danych ujawnianych w księdze wieczystej osób fizycznych obejmuje m.in. imiona, nazwiska, imiona rodziców, numer PESEL, adres nieruchomości, informacje o hipotece. Łatwy dostęp do tych danych naraża bardzo dużą liczbę osób (których dane dotyczą) na ryzyko kradzieży ich tożsamości.
Natomiast na wcześniejszych etapach sporu Główny Geodeta Kraju uważał, że UODO stosuje restrykcje w stosunku do GUGiK, a jednocześnie nie stosuje żadnych środków powstrzymujących działania do firm zarejestrowanych w tzw. rajach podatkowych, które sprzedają informacje dotyczące numerów ksiąg wieczystych. Tym samym obywatele zamiast mieć tę informację za darmo z państwowego rejestru muszą za to płacić 40 zł firmom, np. z Seszeli. Taka sytuacja jest niedopuszczalna w cywilizowanym świecie, a wszystko za sprawą UODO i ich interpretacji, ponieważ przepisy są jasne w tym względzie. Numer księgi wieczystej jest daną dotyczącą gruntu, a nie osoby. Fakt, że przez numer księgi można dotrzeć do danych osob,y nie jest winą Głównego Geodety Kraju i jeśli miałoby być inaczej to trzeba ten problem rozwiązać na gruncie prawa, a nie karać Głównego Geodetę Kraju.
Obecnie jednak Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad zmianami w dostępie do ksiąg wieczystych. Ich głównym celem jest "ukrócenie" masowego pobierania danych z księgi wieczystej, co ma utrudnić działalność prywatnym przeglądarkom, które za pieniądze umożliwiają dostęp do ksiąg po adresie. Wprowadzona zostanie m.in. obowiązkowa weryfikacja użytkowników chcących uzyskać dostęp do treści ksiąg.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
