Webinar Kontrola Klauzul WIBOR 17 III 2026
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Czy wspólnicy spółki komandytowej dokonujący transakcji sprzedaży ze spółką, są krajowymi podmiotami powiązanymi?

Jesteśmy wspólnikami spółki komandytowej. Jeden z komandytariuszy (udział w sumie komandytowej 33%) prowadzi samodzielnie działalność gospodarczą. Rozważamy między sobą transakcję sprzedaży.

dlonie zgoda jeden za wszystkich
Źródło: iStock

Pytanie:
Czy jesteśmy podmiotami powiązanymi?
Na podobne pytanie: "osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą i jednocześnie ma udziały w spółce jawnej, czy te podmioty są powiązane" w dniu 22 sierpnia 2011 r. odpowiedział Pan A. Bartosiewicz "w przypadku opisanym w pytaniu mamy do czynienia z krajowymi podmiotami powiązanymi". Wydawałoby się że mamy odpowiedź na nasze pytanie, gdyby nie to, że zapoznaliśmy się z literaturą pod red. naukową dr Macieja Jamrożego wyd. 2010 r. "Dokumentacja podatkowa cen transferowych" (rozd. I 3.3 wspólnicy spółki osobowej str. 37) oraz z orzeczeniem NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., II FSK 381/05.
Z powyższego wynika:
1) spółki osobowe nie są podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych w rozumieniu ustawy z 26 lipca 1991 r., a więc nie mogą być traktowane jako podmioty krajowe,
2) przepis art. 25 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.f. posługuje się pojęciem "podmiot krajowy" w oznaczeniu podmiotu będącego podatnikiem,
3) zdaniem NSA -z punktu widzenia prawa podatkowego- transakcje dokonywane przez osobę fizyczną samodzielnie prowadzącą działalność gospodarczą a spółką osobową, w której ta osoba jest wspólnikiem są transakcjami wykonywanymi przez jednego i tego samego podatnika
4) relacje pomiędzy dwoma podmiotami krajowymi (art. 25 ust. 4 pkt 2) zachodziłyby gdyby te podmioty podlegały odrębnemu opodatkowaniu. Ten ustawowy warunek w transakcjach pomiędzy osobą fizyczną samodzielnie prowadzącą działalność gospodarczą będącą wspólnikiem spółki osobowej nie został zdaniem NSA spełniony.
Czy jesteśmy podmiotami krajowymi powiązanymi czy nie jesteśmy?

 

Odpowiedź:
Istotnie, obecnie upubliczniła się i zdaje się dominować wykładnia, według której w przypadku spółek osobowych (w tym komandytowej) i ich wspólników nie może być mowy o podmiotach powiązanych w znaczeniu ustaw o podatkach dochodowych.

Uwagi:
W przeszłości brak obowiązku sporządzania dokumentacji dla transakcji ze spółkami osobowymi nie był zawsze był w pełni akceptowany przez organy podatkowe.
Wskazując w odpowiedzi aktualną i powszechnie stosowaną wykładnię (jak wyżej) muszę wszakże zaznaczyć (zgłosić pewne "zdanie odrębne" - czy może wyartykułować wątpliwości), że owszem spółki osobowe nie są podatnikami, ale taki status mają ich wspólnicy. Tymczasem w regulacjach art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, i odpowiednio w art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych posługują się pojęciami "podmiotu" a nie "podatnika"; to moim zdaniem stanowi przesłankę, do postawienia tezy, iż przepisy jednak mają zastosowanie w przypadku transakcji ze spółkami osobowymi - muszę jednak raz jeszcze podkreślić, że obecnie zaprezentowana przeze mnie w (w ramach owego "zdania odrębnego") interpretacja nie jest stosowana.
Udzielając odpowiedzi na pytanie czytelnika należy wskazać, iż aktualnie zwykło się przyjmować, że jeżeli chodzi o spółki osobowe (w tym spółkę komandytową) i jej wspólników (tak komandytariuszy jak i komplementariuszy), to z uwagi na to, iż nie są one podatnikami podatku dochodowego nie mają wobec nich zastosowania regulacje dotyczące transakcji (w tym dokumentacji) pomiędzy podmiotami powiązanymi (zob. np. interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 16 czerwca 2011 r., ILPB3/423-96/11-4/EK); to by oznaczało, że brak jest podstaw do sporządzania dokumentacji podatkowej dotyczącej transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi. Podkreślić jednak trzeba, że nie zmienia to faktu, iż w transakcjach ze spółką komandytową muszą być zachowane warunki rynkowe.
[Uwaga! Odpowiedź na to pytanie jest już nieaktualna od 1 I 2018 r.]

Polecamy książki biznesowe