WSA: Statut ZOZ musi wskazywać okoliczności odwołania członka rady społecznej
Skoro zapisy statutu Zakładu Opieki Zdrowotnej nie przewidywały okoliczności odwołania członków rady społecznej, rada gminy nie mogła odwołać ich przed upływem kadencji. Najpierw powinna uzupełnić statut – stwierdził WSA we Wrocławiu.
Rada Gminy Zawonia w 2015 roku powołała radę społeczną przy Zespole Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej w Zawoni w składzie 15 osób na kadencję w latach 2015 – 2019. Do jej składu powołała wójta gminy, jako przewodniczącego oraz 15 członków rady gminy. Po rezygnacji jednego z członków rada społeczna skurczyła się do 14 osób.
W marcu 2018 roku rada gminy, na wniosek kierownika i głównego księgowego ZOZ, ograniczyła liczbę członków rady. Powołała radę społeczną w składzie przewodniczący oraz 7 członków na kadencję 2015 – 2019. Jednocześnie odwołała ze składu rady społecznej 7 przedstawicieli Rady Gminy Zawonia.
Troje z odwołanych radnych zaskarżyło uchwałę do sądu. Wskazali, że zgodnie ze statutem ZP ZOZ kadencja rady społecznej trwa 4 lata (do 2019 r.). Statut nie przewiduje odwołania członków rady społecznej przed upływem kadencji. Doszło więc do niedopuszczalnego trybu odwołania członków rady na wniosek kierownictwa ZP ZOZ.
Czytaj też: NSA: Nadanie statutu szpitalowi to akt prawa miejscowego
Rada: to uprawienie ustawowe
Rada Gminy domagała się oddalenia skargi. Wyjaśniła, że miała prawo dokonać zmiany uprzednio podjętej uchwały i określić liczbę członków rady społecznej na kadencję 2015 – 2019 w ilości 7 osób w miejsce pierwotnej liczby - 15 osób. Bez znaczenia jest kwestia, czy statut ośrodka przewiduje w tej sytuacji możliwość odwołania członków rady społecznej przed upływem kadencji, skoro uprawnienie do określenia liczby członków rady wynika bezpośrednio z art. 48 ust. 6 pkt 2 lit. b tiret drugie ustawy o działalności leczniczej. Z przepisu tego wynika, że ostateczna decyzja, co do ilości przedstawicieli rady gminy należy do organu jednostki samorządu terytorialnego, który powinien ją określić w uchwale w liczbie nieprzekraczającej 15 osób. Odwołanie 7 członków rady społecznej było więc konsekwencją realizacji uprawnienia ustawowego przyznanego radzie gminy.
Zabrakło obowiązkowego elementu statutu
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga jest zasadna. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 42 ust. 2 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej, w statucie podmiotu leczniczego określa się m. in. zadania, czas trwania kadencji i okoliczności odwołania członków rady społecznej przed upływem kadencji.
Jeżeli rada społeczna jest organem kadencyjnym, to jej członkowie mają prawo uczestniczyć w pracach rady przez całą kadencję. Przesłanki, warunki, przyczyny, czy zdarzenia uzasadniające odwołanie obowiązkowo muszą znaleźć się w statucie. Okoliczności te winny zostać wskazane w sposób konkretny, niebudzący wątpliwości, aby nie stwarzały możliwości swobodnego decydowania o odwołaniu członka rady. Tym bardziej, że odwołanie przed upływem końca kadencji jest odstępstwem i powinno mieć miejsce tylko w wyjątkowych okolicznościach.
WSA podniósł, że w obowiązującym od 2008 roku statucie ZP ZOZ wskazano, że kadencja rady trwa 4 lata. Rada gminy zaniechała jednak określenia okoliczności uzasadniających odwołanie członków rady społecznej przed upływem kadencji. Nieuwzględnienie obligatoryjnych regulacji statutu jest niedopełnieniem przez podmiot tworzący kompetencji określonej w art. 42 ust. 2 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej, co stanowi istotne naruszenie prawa.
Najpierw trzeba było uzupełnić statut
Sąd wskazał, że jeżeli rada gminy uznała, że należy dokonać zmian w składzie rady społecznej przed upływem kadencji, powinna w pierwszej kolejności podjąć działania celem uzupełnienia zapisów statutu ZOZ i określić okoliczności odwołania członków rady społecznej przed zakończeniem kadencji. Skoro zapisy statutu nie zostały uzupełnione o wskazane okoliczności, nie było podstaw prawnych do odwołania członków rady społecznej przed upływem kadencji rady.
Odwołania członków rady społecznej nie usprawiedliwia również ograniczenie w trakcie trwania kadencji rady liczby jej członków. Takie działanie nie znajduje oparcia w zapisach statutu i art. 42 ust 2 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej. Nadto w żaden sposób nie uzasadniono, dlaczego odwołani zostali akurat wymienieni w zaskarżonej uchwale członkowie rady społecznej spośród 14 innych.
Wyrok WSA we Wrocławiu z 4 października 2018, sygn. akt IV SA/Wr 308/18
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
