Ministerstwo Spraw Zagranicznych zwróciło się do Ministerstwa Finansów o przeanalizowanie budżetu Rzecznika Praw Obywatelskich. Środki dla Rzecznika muszą być adekwatne do potrzeb. Według MSZ, skuteczne działanie RPO pozwala zmniejszyć liczbę kierowanych przeciwko Polsce skarg do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, co w ogólnym rozrachunku przyczynia się to do zmniejszania zobowiązań budżetowych związanych z wypłacaniem odszkodowań.
W piśmie, udostępnionym do wiadomości RPO, podsekretarz stanu w MSZ Henryka Mościcka-Dendys napisała do podsekretarz stanu w MF Hanny Majszczyk, że zgodnie z decyzją Komitetu Ministrów Rady Europy, Komitet Zarządzający Praw Człowieka (CDDH) prowadzi obecnie przegląd stanu wdrażania przez państwa członkowskie standardów Rady Europy dotyczących instytucji rzeczników praw obywatelskich.
Standardy te zawierają w szczególności instrumenty Rady Europy, jak:
W ramach tego procesu państwa członkowskie zobowiązane są przedstawić Radzie Europy odpowiedzi na szereg pytań dotyczących realizacji tych standardów.
Jedną z głównych kwestii, której dotyczy aktualnie prowadzony przegląd, jest problematyka zapewnienia rzecznikom praw obywatelskich bezpiecznego i sprzyjającego otoczenia w celu umożliwienia rzeczywiście skutecznego wykonywania ich funkcji. Zgodnie ze standardami określonymi w dokumentach Rady Europy obejmuje to wymóg zapewnienia przez państwa odpowiednich zasobów budżetowych i kadrowych.
Jak wskazano w pkt. 21 Zasad Weneckich, "instytucja Rzecznika Praw Obywatelskich powinna dysponować wystarczającymi i niezależnymi środkami budżetowymi. Prawo powinno stanowić, że środki budżetowe przeznaczone dla instytucji Rzecznika Praw Obywatelskich muszą być adekwatne do potrzeb zapewnienia pełnego, niezależnego i skutecznego wykonywania jej obowiązków i funkcji. Należy konsultować się z rzecznikiem praw obywatelskich i prosić go o przedstawienie projektu budżetu na nadchodzący rok budżetowy".
- W opinii Ministerstwa Spraw Zagranicznych, skuteczne działanie instytucji Rzecznika Praw Obywatelskich ma istotne znaczenie z punktu widzenia zapobiegania naruszeniom Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a zatem i dla zmniejszania liczby kierowanych przeciwko Polsce skarg do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W ogólnym rozrachunku niewątpliwie przyczynia się do zmniejszania zobowiązań budżetowych państwa związanych z wypłacaniem odszkodowań zasądzanych przez Trybunał - napisała Henryka Mościcka-Dendys.
Zgodnie z projektem budżetu na 2026 r., budżet RPO wyniesie 92 mln zł, podczas gdy w 2025 r. wynosi 82 mln zł.
