Unia metropolii: Fundusz na inwestycje może być, ale potrzebne systemowe rozwiązanie

Fundusz Inwestycji Lokalnych jest ważnym krokiem do naprawy zdewastowanych finansów samorządowych, ale jednorazowy zastrzyk finansowy, który może zasilić miasta UMP kwotą 829 mln zł w ramach predefiniowanych alokacji pierwszej transzy funduszu, nie będzie w stanie zrekompensować ubytków w dochodach spowodowanych zmianami systemowymi.

Takie stanowisko przedstawiła we wtorek Unia Metropolii Polskich. Przypomina w nim, że w wyniku zmian prawa z 2019 r. miasta UMP tracą ponad 1,7 mld zł rocznie tylko z tytułu dochodów z podatku PIT. 

Czytaj: Samorządy mogą już składać wnioski o dotacje z Funduszu Inwestycji Lokalnych>>
 

Obniżone podatki, mniejsze dochody miast

- Ubytek dochodów podatkowych związany był z obniżeniem stawki podatku PIT z 18% do 17%, zwiększeniem kwoty kosztów uzyskania przychodów oraz zwolnieniem z podatku PIT osób  do 26 roku życia. Łącznie, w wyniku powyższych zmian, samorządy zostały pozbawione na trwałe  6,1 mld zł - tj. 11% dochodów z PIT zaplanowanych na 2020 r. - czytamy w oświadczeniu.

Jego autorzy zauważają też, samorządy ponoszą wysokie koszty ekonomiczne i społeczne związane z przeciwdziałaniem rozprzestrzenianiu się pandemii COVID-19. - Rozwijający się kryzys gospodarczy wpływa na wysokość i ściągalność dwóch największych źródeł dochodów – podatków dochodowych (PIT i CIT) oraz podatków i opłat lokalnych. Dochody z PIT na koniec czerwca 2020 roku były o ok. 8% niższe niż uzyskane w pierwszej połowie 2019 roku - napisali. 

Czytaj w LEX: Wpływ epidemii koronawirusa na samorządy >

Straty bez rekompensaty

Zdaniem Unia Metropolii Polskich negatywne skutki w zakresie finansów samorządów nie zostały w żaden sposób zrekompensowane. Organizacja podtrzymuje swoją wcześniejszą propozycję dotyczącą systemowego rozwiązania, które zapewni stabilność naszych dochodów i jednocześnie pozwoli planować inwestycje będące kołem zamachowym dla pobudzenia gospodarki po kryzysie spowodowanym pandemią COVID-19. - Apelujemy o zwiększenie udziału gmin w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT o 4,44 p.p. tj. z 38,16% do 42,6% oraz udziału powiatów w PIT o 0,88 p.p. tj. z 10,25% do 11,13% - napisano w oświadczeniu.  

Czytaj w LEX: Pakiet osłonowy dla samorządów w tarczy antykryzysowej 4.0 >

Unia docenia fakt powiększenia Funduszu Inwestycji Samorządowych/Lokalnych o dodatkowe  6 mld złotych, potwierdzony uchwałą nr 102 Rady Ministrów z 23 lipca br. w sprawie wsparcia  na realizację zadań inwestycyjnych przez jednostki samorządu terytorialnego, ale ma do tego rozwiązania uwagi. - Stoimy  na stanowisku, że przyjęte rozwiązania są obarczone błędami, które pogarszają ocenę ww. uchwały - czytamy. Są to przede wszystkim: 

• nieadekwatne obniżenie wsparcia dla miast na prawach powiatu (średnio jest to 7% planowanych wydatków majątkowych wobec 12% dla pozostałych gmin) – związane z brakiem realizacji naszego postulatu dotyczącego wydzielenia odrębnej puli przeznaczonej dla tej specyficznej grupy samorządów; 
• zaproponowanie bardzo niejednoznacznych kryteriów podziału środków w ramach drugiej transzy Funduszu, co de facto skutkuje całkowitą uznaniowością podejmowanych decyzji. Wyrażamy nadzieję, że ciągle istnieje możliwość dokonania odpowiednich korekt w projekcie uchwały, zwłaszcza w zakresie zasad rozdysponowania puli środków dodanych na ostatnim etapie prac nad Funduszem. Uważamy, że zasadne byłoby włączenie w te prace przedstawicieli korporacji samorządowych, w tym Unii Metropolii Polskich.