Przyjeżdżający do Polski autami na zagranicznych tablicach spoza Unii Europejskiej, w tym zwłaszcza z Ukrainy, będą musieli prędzej czy później dokonać ich przerejestrowania w polskich urzędach. Dużo zależy od tego, czy właściciel albo posiadacz samochodu zdecyduje się na stały pobyt bądź pracę nad Wisłą. Kierowcy dostaną jednak dużo czasu na dokonanie zmian.
Auta zarejestrowane na Ukrainie, które wjeżdżają do Polski, będą mogły jeździć na zagranicznych rejestracjach maksymalnie przez rok, o ile ich właściciel albo posiadacz nie ma nad Wisłą stałego miejsca zamieszkania. Informacje o wjeździe, a także dane właścicielskie trafią do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK). Przed upływem roku trzeba będzie je przerejestrować, w tym poddać badaniom technicznym oraz objąć polskim ubezpieczeniem. Tak wynika z projektu nowelizacji ustawy z 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia (Dz. U. z 2023 r. poz. 919), który jest już na zaawansowanym etapie prac legislacyjnych i lada tydzień powinien trafić doi Sejmu (numer w RCL – UC95).
Choć w ustawie jest mowa o „państwach trzecich”, to w praktyce chodzi głównie właśnie o auta z Ukrainy. Co w praktyce oznaczają projektowane przepisy?
- Wprowadzają pośredni obowiązek zarejestrowania pojazdu, który pozostaje na terytorium RP ponad jeden rok od dnia przekroczenia granicy RP, poprzez odmowę uznania takiego pojazdu za będący w ruchu międzynarodowym stosownie do postanowień art. 1 Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu w 1968 r. – pod sankcją zatrzymania zagranicznego dowodu rejestracyjnego, a także wprowadzają obowiązek rejestracji pojazdu zarejestrowanego w państwie trzecim w terminie 30 od dnia uzyskania przez jego właściciela (obcokrajowca) stałego miejsca zamieszkania na terytorium RP (miejsce, w którym przebywa on dłużej niż 185 dni w roku). W świetle przepisów Konwencji wiedeńskiej, której stroną jest Polska, pojazd uważa się za będący w ruchu międzynarodowym na terytorium danego państwa, jeżeli należy do osoby fizycznej lub prawnej, której stałe miejsce zamieszkania znajduje się poza tym państwem, nie jest zarejestrowany w tym państwie, został czasowo wwieziony do tego państwa; jednakże każda Umawiająca się Strona może odmówić uznania pojazdu za będący w ruchu międzynarodowym, jeżeli pojazd ten pozostaje na jej terytorium ponad jeden rok, bez dłuższej przerwy, której czas trwania może być ustalony przez tę Umawiającą się Stronę. Obecnie w Prawie o ruchu drogowym nie ma przepisów określających ograniczenie czasowe dla dopuszczenia do ruchu na terytorium RP pojazdu, który jest zarejestrowany za granicą. Celem takiej zmiany miałoby być pełne dostosowanie polskich przepisów do rozwiązań określonych w ww. Konwencji, a jednocześnie wzmocnienie porządku publicznego i bezpieczeństwa na polskich drogach, poprzez uniemożliwienie nadużywania prawa do poruszania się cudzoziemców pojazdami zarejestrowanymi za zagranicą w ramach ruchu międzynarodowego, szczególnie tymi, które nie podlegają w państwach pochodzenia obowiązkom okresowych badań technicznych - tłumaczy resort infrastruktury, który przygotował te propozycje, w uzasadnieniu do nowelizacji.
Dzisiaj w Polsce nie ma takich ograniczeń czasowych i przerejestrowanie jest nadal dobrowolne.
A co z przypadkami, gdy ktoś przyjedzie do Polski już pod rządami nowych przepisów nie tyle jako gość, ale z zamiarem zamieszkania tu na dłuższy okres z uwagi na więzi osobiste lub zawodowe? Będzie musiał przerejestrować swoje auto w ciągu 30 dni od uzyskania miejsca zamieszkania na polskim terytorium.
Za miejsce zamieszkania uważane będzie miejsce, w którym osoba fizyczna przebywa przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym, ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe, w przypadku osoby niezwiązanej z tym miejscem zawodowo, ze względu na osobiste powiązania, które wskazują na istnienie ścisłych więzi między tą osobą a miejscem, w którym mieszka - wyjaśnia dokładnie, o jakie miejsce zamieszkania chodzi, resort infrastruktury.
Po drugie, obowiązek ten obejmie również tych Ukraińców, którzy już są w Polsce od dłuższego czasu. 60 dni od daty wejścia w życie ustawy – w tym terminie właściciele albo posiadacze takiego auta na stałe zamieszkali w Polsce będą mieli obowiązek jego rejestracji „na polskich blachach”. Tak wynika z art. 12 projektu nowelizacji. I tu jest istotne zastrzeżenie – ten przepis zacznie obowiązywać rok po publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw, czyli – nawet gdyby przyjąć ekspresowe tempo prac legislacyjnych w Sejmie – można będzie jeździć jeszcze takim autem bez przerejestrowania przez co najmniej 14 miesięcy, a nawet dłużej.
Za naruszenie przepisów o przerejestrowaniu będą groziły kary pieniężne (od 500 zł do 2000 zł). Tak wynika z proponowanej zmiany w art. 140mb ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251).
Ponadto projekt wprowadza procedurę krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu niebędącego nowym autem, która będzie miała zastosowanie do sprowadzonych z krajów trzecich używanych pojazdów. Chodzi głownie o używane auta importowane z takich państw jak USA, Kanada, Chiny czy Japonia.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
