Od 1 lipca komornik, jako organ egzekucyjny, będzie mógł odmówić wszczęcia egzekucji, m.in. jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna, albo sam wniosek o wszczęcie egzekucji z innych przyczyn jest niedopuszczalny. Przepis już budzi wątpliwości, bo, jak podkreślają prawnicy, nad dopuszczalnością drogi sądowej nawet Sąd Najwyższy "łamał sobie głowę".
Temat ten wybrzmiał podczas III Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Współczesne Wyzwania Prawa Procesowego, która odbyła się 23 maja w Warszawie, na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Patronat nad konferencją objęli: Dziekan Wydziału Prawa i Administracji prof. Tomasz Giaro, Naczelna Rada Adwokacka, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Fundacja Court Watch Polska i portal Prawo.pl. Kancelariami partnerskimi wydarzenia są: Banasik Woźniak i Wspólnicy sp.p., Domański Zakrzewski Palinka sp.k. oraz Clifford Chance Janicki, Krużewski, Namiotkiewicz sp.k.
Czytaj:
Nowelizacje "pod wpływem emocji" i niedbała legislacja psują procedurę karną>>
Komornik albo będzie skuteczny, albo dostanie po kieszeni>>
Chodzi o przepis wprowadzany marcową nowelizacją m.in. Kodeksu postępowanie cywilnego, która w dużej części wejdzie w życie od 1 lipca br. M.in. art. 800 [1], zgodnie z którym organ egzekucyjny odmawia wszczęcia egzekucji, jeżeli:
Co ważne, w razie odmowy wszczęcia egzekucji organ egzekucyjny wstrzymuje się z dalszymi czynnościami, a wniosek o wszczęcie egzekucji nie wywołuje żadnych skutków.
Czytaj w LEX: Nadzór nad komornikiem >>
Tu warto też przypomnieć o czy mowa w art. 199 par. 1 k.p.c. Zgodnie z nim sąd odrzuca pozew:
Zobacz procedury w LEX:
Badanie dopuszczalności drogi sądowej z urzędu >
Badanie dopuszczalności drogi sądowej na zarzut strony >
- Czyli komornik w postępowaniu egzekucyjnym, które służy wykonaniu orzeczenia, zaspokojeniu wierzyciela, musi badać dopuszczalność drogi sądowej - podkreśla Marianna Iaroslavska z Uniwersytetu Warszawskiego. I zastanawia się, czy sama przesłanka dopuszczalności drogi sądowej jest łatwa do zbadania.
Czytaj w LEX: Właściwość komornika sądowego >>
Czytaj: Zmiany w przepisach, polityzacja prawa i nowe technologie - sądy mierzą się z kolejnymi wyzwaniami>>
- Droga sądowa jest bezwzględną przesłanką procesową, jest też najważniejszą przesłanką procesową i po pierwsze powoduje nieważność postępowania, po drugie - w związku z tym, że ma charakter istotny, to sądy badają dopuszczalność drogi sądowej w każdym stanie sprawy, z urzędu. I po trzecie wadliwe przyjęcie drogi sądowej może stanowić podstawę unieważnienia przez Sąd Najwyższy prawomocnego już orzeczenia na wniosek Prokuratora Generalnego - zaznacza.
Czytaj w LEX: Status komornika sądowego w postępowaniu sądowym ze skargi na czynność tego komornika >>
Ekspertka podkreśla, że droga sądowa zawsze była skomplikowanym zagadnieniem. - Po pierwsze pojęcie "sprawy" według orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego pojęcia sprawy należy rozumieć bardzo szeroko, sprawa w znaczeniu konstytucyjnym nie jest tylko sprawą cywilną, administracyjną czy karną, w innym przypadku też przysługuje droga sądowa bp art. 45 Konstytucji, art. 77 ust. 2 Konstytucji gwarantują każdemu dopuszczalność drogi sądowej - nawet w sprawach nie kwalifikujących się do żadnej z tych trzech kategorii. To się wiąże z domniemaniem dopuszczalności drogi sądowej - sprawa, co do której inne sądy uznały, że są niewłaściwe lub sprawa, która nie wiadomo czy jest cywilna, karna, administracyjna trafia do sądu cywilnego i sąd cywilny ma ją rozpoznać - zaznacza.
Czytaj w LEX: Ograniczenia w egzekucji sądowej >>
Wskazuje, że są np. sprawy na pograniczu prawa administracyjnego i cywilnego. - Dobrym przykładem są świadczenia przyznane na podstawie ustawy covidowej, jest z tym problem, nie wiemy czy postępowania dotyczące tych świadczeń powinny być cywilne czy administracyjne. Często w praktyce znajdują się sprawy, które mają niszowy charakter i sędzia staje przed trudnym wyborem, czy to jest sprawa cywilna, czy np. administracyjna i do jakiego sądu powinna trafić. A jeśli do cywilnego czy sąd cywilny ma środki żeby ją rozpoznać - mówi Marianna Iaroslavska.
Czytaj w LEX: Decyzja ostateczna a obowiązek doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji administracyjnej >>
Dodaje, że teraz przed tymi dylematami stanie też komornik. - Rodzi to dużo pytań, po pierwsze czy ma do tego środki, po drugie jakie będą tego skutki - mówi, dodając że równocześnie następuje osłabienie pozycji wierzyciela. - Zacierają się granice pomiędzy postępowaniem rozpoznawczym i egzekucyjnym. Na dodatek jest to absolutnie sprzeczne z celem postępowania egzekucyjnego, bo uniemożliwia sprawne i efektywne prowadzenie egzekucji komornikowi - podsumowuje.
I zaznacza, że rolą komornika jest wszczęcie egzekucji a nie "prowadzenie" procesu cywilnego w celu zbadania zasadności roszczenia.
Czytaj w LEX: Zbieg egzekucji sądowej i zabezpieczenia sądowego >>
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
