Kirgistan to kolejny kraj objęty antyrosyjskimi sankcjami

Środkowoazjatycki Kirgistan, była republika Związku Radzieckiego, nadzwyczaj intensywnie handluje z Rosją sprzętem, który można wykorzystywać do produkcji broni i dronów, więc Unia Europejska objęła go kolejnym pakietem sankcji. To ważna informacja dla polskich eksporterów, zwłaszcza produktów przemysłu maszynowego i elektroniki, aby nie narażali się na kary.

Kirgistan to siedmiomilionowa republika, która wybiła się na niepodległość po rozpadzie Związku Radzieckiego w 1991 r. Państwo to nie graniczy bezpośrednio z Rosja, niemniej jednak kwitną wzajemne obroty handlowe pomiędzy tymi dwoma krajami, co zwróciło uwagę brukselskich urzędników.

Częściowe sankcje na handel z Kirgistanem UE wprowadza w ramach tzw. dwudziestego pakietu sankcyjnego. Podstawą prawną jest rozporządzenie 2026/506/UE z 23 kwietnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 833/2014 dotyczące środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie. Sankcje obowiązują już od 24 kwietnia br. Nie dotyczą one całości obrotów, ale skupiają się na dwóch rodzajach towarów – chodzi o centra do obróbki metalu (kod CN 8457 10). Druga grupa objętych sankcjami produktów, to maszyny do odbioru, konwersji i transmisji lub regeneracji głosu, obrazów lub innych danych, włączając aparaty przełączające i routingowe (kod CN 8517 62). W tym ostatnim przypadku chodzi o m.in. routery (aparaty routingowe) i przełączniki sieciowe (switche), modemy, w tym modemy zewnętrzne i adaptery ISDN, karty sieciowe (np. Ethernet, Wi-Fi) montowane w komputerach, mosty (bridges), węzły (hubs) oraz bramy sieciowe (gateways). Ten kod CN obejmuje również inną elektronikę użytkową: smartwatche (zegarki inteligentne), które posiadają funkcje komunikacyjne, przenośne tłumacze elektroniczne oraz kontrolery linii radiowych i kontrolery sieci. Chodzi więc o asortyment, który można wykorzystywać do produkcji i serwisowania dronów, jak również do produkcji i napraw innych broni.

Podejrzenia UE wzbudziła analiza danych handlowych za pierwsze dziesięć miesięcy 2025 r. Wielkość przywozu wspólnych produktów o wysokim priorytecie z UE do Kirgistanu była ośmiokrotnie większa niż przez rozpoczęciem wojny rosyjsko-ukraińskiej w 2022 r. Przypadek? Bruksela tak nie sądzi.

W tym samym okresie wielkość wywozu wspólnych produktów o wysokim priorytecie z Republiki Kirgiskiej do Rosji była o 1200 proc. większa niż przed rosyjską wojną napastniczą. (…) towary te mogą być wykorzystywane do zwiększenia potencjału wojskowego i technologicznego Rosji lub do rozwoju sektora obrony i bezpieczeństwa Rosji. Centra obróbkowe są powszechnie wykorzystywane w produkcji w przemyśle obronnym, ponieważ pozwalają produkować wysokoprecyzyjne podzespoły metalowe niezbędne do produkcji wojskowej. Maszyny do odbioru głosu i danych wykorzystuje się między innymi do sieci łączności w terenie i do telemetrii w przypadku bezzałogowych statków powietrznych. Wysoki poziom przywozu takich produktów do Republiki Kirgiskiej z Unii, w porównaniu z danymi sprzed wojny, wskazuje na utrzymujące się i szczególnie wysokie ryzyko obejścia przepisów poprzez późniejszą sprzedaż, dostawę, przekazanie lub wywóz tych towarów z Republiki Kirgiskiej do Rosji – czytamy w uzasadnieniu rozporządzenia.

UE podkreśla (w motywie 35 rozporządzenia), że międzynarodowy specjalny wysłannik ds. wdrażania sankcji UE aktywnie współpracował z Kirgistanem, a Bruksela podjęła dyskusje techniczne z władzami tej środkowoazjatyckiej republiki. Jednak bez większych rezultatów.

Pomimo wielokrotnych wniosków i licznych kontaktów, Republika Kirgiska nie przyjęła ani nie egzekwowała wystarczających środków w celu zapewnienia, aby wspólne produkty o wysokim priorytecie pochodzące z Unii nie były ponownie wywożone do Rosji, znacząco zwiększając tym samym ryzyko wykorzystywania jej jurysdykcji do obejścia unijnych środków ograniczających. W związku z tym Republikę Kirgiską należy uznać za jurysdykcję, w której ryzyko obejścia przepisów ma charakter systematyczny i uporczywy, a władze nie zapobiegają sprzedaży, dostawie, przekazywaniu lub wywozowi do Rosji towarów i technologii wymienionych w załączniku XXXIII do rozporządzenia (UE) nr 833/2014, wywożonych z Unii – tak Bruksela uzasadnia nałożenie sankcji.