Obcokrajowiec jest poszukiwany za oszustwo i udział w grupie przestępczej. Polski sąd prawomocnie zgodził się na jego ekstradycję do Chin, mimo, że on sam i jego obrona wskazywali, że jako obywatela Tajwanu czeka go nierzetelny proces, grozi mu nawet dożywocie, tortury i nieludzkie traktowanie. Decyzja rażąca niesprawiedliwa, sąd przedwcześnie uznał, że nie ma ryzyka - ocenia RPO, domagając się jej uchylenia.
W lutym 2018 r. sąd okręgowy stwierdził prawną dopuszczalność przekazania obywatela Republiki Chińskiej (Tajwanu) Hung-T. L. wymiarowi sprawiedliwości Chińskiej Republiki Ludowej. Podstawą był wniosek o jego wydanie z 1 września 2017 r. Śledczego Biura Kryminalne Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego ChRL. Mężczyzna jest ścigany, w związku z podejrzeniem oszustwa i udziału w grupie przestępczej. Straty - obywateli chińskich miały sięgnąć 18 mln zł.
Orzeczenie zaskarżyli i obrońca, i sam ścigany. Wskazywali m.in. na: obrazę prawa przez uznanie, że nie zachodzi uzasadniona obawa naruszenia wolności i praw osoby wydanej, bo prawa człowieka w ChRL - jak podnosili - są powszechnie łamane, brak wystarczających podstaw z chińskiego wniosku do stwierdzenia, czy czyn zarzucany Hung-T. L. rzeczywiście miał miejsce, podnosili kwestie trwającego od lat konflikt między Chińską Republika Ludową a Republiką Chińską, której obywatel ma być wydany. Sąd apelacyjny zaskarżone postanowienie jednak utrzymał.
Czytaj: Mały budżet RPO blokuje rozpatrywanie skarg nadzwyczajnych>>
- Orzeczenie sądu II instancji nie może się ostać, ponieważ zapadło z rażącym naruszeniem przepisów prawa karnego procesowego - napisał zastępca RPO Stanisław Trociuk, wnosząc, by Sąd Najwyższy uchylił postanowienie SA i zwrócił sprawę do ponownego rozpoznania.
W jego ocenie SO nie zbadał, czy w sprawie nie istnieje ryzyko naruszenia art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w kontekście grożącej ściganemu kary dożywotniego pozbawienia wolności. - A było to niezbędne do stwierdzenia, czy nie zachodzi wskazana w art. 604 § 1 pkt 7 Kodeksu postępowania karnego tzw. bezwzględna przeszkoda ekstradycyjna - obawa, że w państwie żądającym wydania może dojść do naruszenia wolności i praw osoby wydanej - uzasadniał.
RPO podniósł też, że Europejski Trybunał Praw Człowieka wiele razy zajmował stanowisko wobec zagrożenia naruszenia art. 3 EKPC w kontekście orzekania kary dożywocia. Problem analizowano także w aspekcie ekstradycji, zagrożenie to oceniane jest pod kątem możliwości skrócenia kary dożywocia oraz podstawowego kryterium, jakim jest wystąpienie rażącej nieproporcjonalności takiej kary.
Wielokrotnie przy tym stwierdzał brak rażącej nieproporcjonalności kary dożywocia jedynie za najcięższe przestępstwa, jak zabójstwa czy akty terroru. W tym zakresie państwa muszą mieć swobodę jej wymierzania
W ocenie RPO w sprawie Hung-T L. nie został też zrealizowany ustawowy model postępowania ekstradycyjnego. Przewiduje on, że rolą sądu jest ustalenie i skontrolowanie, czy nie ma przeszkód prawnych, by uwzględnienie wniosku państwa obcego o wydanie uznać za niedopuszczalne.
- W tym stanie rzeczy utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia należy uznać za rażąco niesprawiedliwe. Stanowisko SA o prawnej dopuszczalności wydania Hung-T. L. jest co najmniej przedwczesne, gdyż przedwczesne i niekompletne było uznanie, że w sprawie nie zachodzi przeszkoda ekstradycyjna - wskazał jego zastępca Stanisław Trociuk.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
