Już 28 sierpnia, w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego będzie rozpoznawany wniosek prokuratora Instytutu Pamięci Narodowej o pozwolenie na postawienie przed sądem karnym sędziego SN w stanie spoczynku za zbrodnie komunistyczne. Chodziło o represje i skazanie w stanie wojennym działaczy opozycyjnych NSZZ "Solidarność" walczących z ustrojem totalitarnym. W 2023 r. sąd odmówił uchylenia immunitetu.
Odmawiając uchylenia immunitetu, Sąd Najwyższy w grudniu 2023 r. stwierdził, że sędzia obwiniony, rozpoznając zażalenia na postanowienia o tymczasowym aresztowaniu w 1982 r., działał w granicach przysługujących mu uprawnień i ciążących na nim obowiązków - dlatego, że został on wyznaczony przez przewodniczącego wydziału do składów sądu odwoławczego właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania tychże środków odwoławczych. Do uprawnień i obowiązków obu składów orzekających z udziałem sędziego należała ocena instancyjna trafności wydanych przez prokuratora postanowień o zastosowaniu wobec działaczy tymczasowego aresztowania.
SN podkreślił w postanowieniu z 6 grudnia 2023 r., że wniosek prokuratora Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu we W. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 55 par. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym sędzia SN nie może być pozbawiony wolności ani pociągnięty do odpowiedzialności karnej bez zezwolenia sądu dyscyplinarnego. W orzecznictwie przyjmuje się, iż sędzia sądu wojskowego, w odniesieniu do czynów, które według zarzutów miał popełnić w czasie sprawowania swojego urzędu, w tym zwłaszcza pozostających w związku z wykonywaniem funkcji jurysdykcyjnej, zachowuje immunitet określony w art. 181 Konstytucji RP i w art. 30 §par.1 ustawy z dnia 2 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych, także wtedy, kiedy kwestia pociągnięcia go za nie do odpowiedzialności karnej aktualizuje się dopiero po zakończeniu sprawowania przez niego urzędu, nawet gdy nie korzysta ze statusu sędziego w stanie spoczynku.
W czwartek, Izba Odpowiedzialności Zawodowej rozpatrzy odwołanie prokuratora IPN od uchwały SN , która zapadła w grudniu 2023 r.
