E‑apelacja w sądzie I instancji? Sąd odwoławczy sięgnie po akta w systemie

Ministerstwo Sprawiedliwości skierowało do opiniowania projekt zmian w Regulaminie urzędowania sądów powszechnych, które mają m.in. dopełnić przepisy wykonawcze w zakresie wnoszenia niektórych pism procesowych przez portal informacyjny sądów. I tak, w przypadku wniesienia e‑apelacji w postępowaniu cywilnym, przewodniczący wydziału ma podjąć czynności zmierzające do przedstawienia akt sprawy sądowi odwoławczemu na podstawie akt prowadzonych w systemie teleinformatycznym – i to w zakresie wniesionego środka odwoławczego.

Przypomnijmy, że wielkimi krokami zbliżają się zmiany w przepisach umożliwiające m.in. wnoszenie środków odwoławczych przez portal informacyjny sądów. W ubiegłym tygodniu ruszyła jego nowa, testowa wersja, poprzez którą m.in. adwokaci i radcy prawni mogą sprawdzić nowe funkcjonalności.

Od 1 marca będzie możliwość wnoszenia – przez adwokatów, radców prawnych i prokuratorów – części pism procesowych, w tym także apelacji, przez portal informacyjny sądu, i to zarówno w sprawach cywilnych, jak i karnych. Chodzi zarówno o postępowanie drugoinstancyjne, jak i pierwszą instancję, m.in.:

• zgłoszenie się do udziału w sprawie,
• zawiadomienie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa procesowego,
• zgodę na mediację,wniosek o przeprowadzenie posiedzenia zdalnego,
• wniosek o uzasadnienie orzeczenia,wniosek o nadanie klauzuli wykonalności.

Czytaj też w LEX: Wnoszenie określonych pism procesowych w postępowaniu cywilnym za pośrednictwem portalu informacyjnego >

Co więcej, tą drogą – w przypadku pism procesowych wnoszonych do sądu w inny sposób niż za pośrednictwem portalu informacyjnego – adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy lub Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej będą mogli doręczać sobie nawzajem bezpośrednio odpisy pism procesowych wraz z załącznikami. W opiniowanych już rozporządzeniach przewidziano maksymalną wielkość pojedynczego załącznika do 100 MB. Jeżeli jednak pełnomocnik będzie chciał dołączyć np. zdjęcia czy film i nie będzie w stanie – ze względu na ich rozmiar – przesłać ich przez portal, taki nośnik będzie musiał w ciągu 3 dni złożyć fizycznie do sądu, podobnie jak inne dowody rzeczowe.

Czytaj: Od marca e-rewolucja w sądach, pełnomocnicy mogą testować nowy portal>>

Zobacz też w LEX: Najnowsze narzędzia marketingu prawnika - jak być widocznym w Internecie? >

Sąd odwoławczy pobierze z systemu nie tylko wyrok i uzasadnienie

O tym, że szykuje się również nowelizacja Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, mówił serwisowi Prawo.pl m.in. sędzia Grzegorz Karaś z Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Jak wyjaśnił, chodzi choćby o odpowiedź na pytania dotyczące tego, w jaki sposób przekazać e‑apelację, która wpłynie do sądu pierwszej instancji, do instancji drugiej. – To jest przedmiotem prac nad Regulaminem urzędowania sądów powszechnych. Chodzi o to, by przepisy wskazywały, jak ma się odbyć przesłanie takiej apelacji – czy wystarczające będzie np. przesłanie pisma przewodniego, skoro sąd wyższej instancji będzie miał dostęp do systemu, a więc także do dokumentów sprawy i do apelacji – wskazywał.

Jak budować wizerunek prawnika w relacjach z klientami? - zobacz w LEX >

Co zaproponowano w noweli Regulaminu? M.in. wprowadzenie definicji portalu informacyjnego jako systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 53e par. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Wprowadzony zostaje także przepis, zgodnie z którym, w przypadku wniesienia w postępowaniu cywilnym za pośrednictwem portalu informacyjnego apelacji lub zażalenia rozpoznawanego przez sąd drugiej instancji, przewodniczący wydziału podejmuje czynności zmierzające do przedstawienia akt sprawy sądowi odwoławczemu na podstawie akt sprawy prowadzonych w systemie teleinformatycznym – w zakresie wniesionego środka odwoławczego. Projektowana regulacja odnosi się do zmian wprowadzonych w k.p.c., które umożliwiają wnoszenie za pośrednictwem portalu informacyjnego apelacji oraz zażaleń wraz z załącznikami.

Co więcej, założono rozszerzenie obowiązku udostępniania dokumentów sądowi odwoławczemu w wersji elektronicznej. Obecnie – jak przypomniano w uzasadnieniu – przepisy przewidują udostępnienie wersji elektronicznej wydanego przez sąd orzeczenia wraz z uzasadnieniem albo umożliwienie pobrania tych dokumentów za pomocą systemu teleinformatycznego.

Czytaj też w LEX: Ubezpieczenia OC osób wykonujących wybrane zawody prawnicze w kontekście odpowiedzialności za korzystanie z rozwiązań AI >

Projektowany przepis przewiduje, że równocześnie z przedstawieniem akt sądowi odwoławczemu sąd pierwszej instancji przesyła pisma, orzeczenia, zarządzenia i inne dokumenty zamieszczone w sądowym systemie teleinformatycznym w sprawie, w której wpłynął środek odwoławczy, albo – co istotne – umożliwia pobranie tych dokumentów za pomocą systemu teleinformatycznego.

Zgodnie ze zmienionym Regulaminem akta sprawy, w zakresie prowadzonym w sądowym systemie teleinformatycznym, będą udostępniane za pomocą konta w systemie teleinformatycznym lub na informatycznym nośniku danych. – Po ich wykorzystaniu przewodniczący wydziału lub osoba upoważniona zakańcza udostępnienie akt sprawy prowadzonych w systemie teleinformatycznym. Podobne rozwiązanie przewiduje się w przypadku udostępnienia akt sprawy Sądowi Najwyższemu. Regulacje te wynikają z wprowadzenia – w ograniczonym zakresie – możliwości prowadzenia akt hybrydowych (częściowo prowadzonych w postaci papierowej, a częściowo w systemie teleinformatycznym) – wskazano w uzasadnieniu.

Czytaj: Od marca możliwa e-apelacja. Sądy obawiają się problemów kadrowych 

E‑pismo procesowe? Nie zażądasz odpisów

Projekt zakłada również, że nie będzie można żądać odpisów pism procesowych i załączników wniesionych do sądu za pośrednictwem portalu informacyjnego. Sąd w takiej sytuacji będzie dysponował pismami i załącznikami w postaci elektronicznej. Będą one mogły zostać przesłane za pośrednictwem portalu informacyjnego albo w odpisach w postaci papierowej – z wykorzystaniem usługi centralnego wydruku.

W zmienionym rozporządzeniu wskazano także, z zastrzeżeniem art. 131 [1a] k.p.c. oraz art. 133 k.p.k., że wysyłanie pism sądowych bez podpisu odbywa się za pośrednictwem usługi centralnego wydruku, chyba że – ze względu na ograniczenia techniczno‑organizacyjne – nie jest to możliwe.

Nie dotyczy to pism sądowych, które podlegają doręczeniu wraz z odpisami pism procesowych stron lub innymi dokumentami niepochodzącymi od sądu, chyba że sąd dysponuje nimi w postaci elektronicznej. Powyższe oznacza, że jeśli nie ma możliwości doręczenia pisma sądowego bez podpisu za pośrednictwem systemu teleinformatycznego lub portalu informacyjnego, preferowanym sposobem doręczenia jest doręczenie za pośrednictwem usługi centralnego wydruku. Analogiczny zapis wprowadza się także w przypadku wysyłania pism procesowych, załączników do tych pism oraz innych dokumentów niepochodzących od sądu, którymi sąd dysponuje w postaci elektronicznej – wskazano.

Czytaj też w LEX: Typowe błędy profesjonalnych pełnomocników w pismach procesowych >