Asystenci sędziów rozgoryczeni 3 proc. wzrostem wynagrodzeń
Prezydium Krajowego Zarządu KNSZZ Ad Rem w piśmie do ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka stwierdziło, że planowane podwyższenie wynagrodzeń asystentów sędziów w 2026 roku jedynie o 3 proc. jest niewystarczające i po prostu niesprawiedliwe. Projekt rozporządzenia, który to zakłada, jest już w opiniowaniu. Widełki mają wzrosnąć i wynieść – w przypadku asystenta sędziego od 6 700 zł do 8 240 zł, a na stanowisku starszego asystenta sędziego – od 8 240 zł do 9 270 zł. Przepisy mają mieć zastosowanie do wynagrodzenia zasadniczego asystentów od 1 stycznia 2026 r.
Poprzednie rozporządzenie opublikowane zostało 20 maja 2025 r. Zakładało, że stawki wynagrodzenia zasadniczego asystentów sędziów mają się kształtować:
- na stanowisku asystenta sędziego: 6 500 zł – 8 000 zł;
- na stanowisku starszego asystenta sędziego: 8 000 zł – 9 000 zł.
Przy czym, co warto podkreślić, w rzeczywistości asystenci sędziów mają otrzymywać więcej. Do dyrektorów sądów poszły bowiem w ubiegłym roku wytyczne, zgodnie z którymi ich płace powinny się kształtować na poziomie nie niższym niż 7,5 tys. zł brutto – ale zgodnie z wytycznymi – w przypadku osób zatrudnionych w dniu 31 grudnia 2024 r. Warto również przypomnieć, że pod koniec stycznia Sejm przyjął nowelizację Prawa o ustroju sądów powszechnych, zgodnie z którą studenci prawa już po trzecim roku będą mogli pracować w sądach jako asystenci sędziego – zostanie w tym celu utworzone nowe stanowisko. Zarobki na stanowisku młodszego asystenta miałyby wynosić od 5 500 do 6 500 zł. Szerokim echem odbiła się też decyzja sejmowej Komisji Finansów Publicznych, a potem Sejmu i Senatu, zmniejszająca w ustawie budżetowej wydatki na wynagrodzenia osobowe w sądach o kwotę 94 375 tys. zł. W uzasadnieniu poprawki wskazano, że chodzi m.in. o wydatki w zakresie osób nieobjętych mnożnikowymi systemami wynagrodzeń – 65 841 tys. zł, kuratorzy sądowi – 14 932 tys. zł, asystenci sędziów – 11 904 tys. zł.
Czytaj: Wynagrodzenie asystentów sędziów w górę... o 3 procent>>
Asystenci sędziów nie chcą KSSiP-u na drodze do zawodu sędziego>>
3 proc. więcej asystentów do pracy nie zachęci
W piśmie do ministra związkowcy zwrócili uwagę, że sądy powszechne wciąż borykają się z problemami z obsadzeniem wolnych etatów oraz dużą rotacją asystentów sędziów. – Problemy te wynikają z braku realnej ścieżki i możliwości awansu oraz złych warunków pracy i płacy. Problemy te pogłębia również ciągła niepewność co do wzrostu wynagrodzeń, uzależnionego jedynie od arbitralnej decyzji aktualnie rządzących, a nie od obiektywnych czynników ekonomicznych, takich jak np. przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej – zaznaczyli.
Dodali, że w 2026 roku wynagrodzenia orzeczników, zależne właśnie od przeciętnego wynagrodzenia, wzrosły o 8,83 proc. W latach 2020–2025 przeciętne wynagrodzenie wzrosło o ponad 74 proc. (porównanie przeciętnego wynagrodzenia w II kwartale 2020 roku do II kwartału 2025 roku). – Problem niskich wynagrodzeń i ich dewaluacji na przestrzeni lat miało częściowo rozwiązać w stosunku do asystentów sędziów Porozumienie z dnia 17 lutego 2025 roku. Wskazać należy jednak, że w celu ustabilizowania sytuacji kadrowej w sądach należy dalej polepszać sytuację finansową pracowników. Mrożenie wynagrodzeń – czym faktycznie jest waloryzacja o 3 proc. – doprowadzi natomiast do zniweczenia i tak niewystarczających skutków Porozumienia w bardzo krótkim czasie – podsumowuje związek.
Wynagrodzenie asystenta powiązane z wynagrodzeniem sędziego?
Związek uważa, że niezbędne jest powiązanie wynagrodzeń asystentów sędziów z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce narodowej lub wynagrodzeniami zasadniczymi sędziów. – Wprowadzone powinny zostać także kryteria obligatoryjnego zwiększania wynagrodzenia zasadniczego asystentów sędziów w zależności od stażu pracy i uzyskanych kwalifikacji. Zagwarantuje to waloryzację wynagrodzeń asystentów sędziów proporcjonalną do wzrostu stopy życiowej społeczeństwa. Uspokoi również sytuację kadrową: zachęci prawników do podejmowania pracy w wymiarze sprawiedliwości oraz zatrzyma odpływ wykwalifikowanej i doświadczonej kadry do sektora prywatnego – podkreśla.
W ocenie związkowców zniweluje to również nieuzasadnione dysproporcje płacowe między poszczególnymi apelacjami, sądami, a nawet wydziałami jednego sądu.
Nierówności te bowiem na nowo powstają pomimo zeszłorocznego porozumienia. W jednych sądach i apelacjach możliwe jest bowiem podniesienie doświadczonym asystentom sędziów wynagrodzeń zasadniczych do 8 000 zł, podczas gdy osoby w tej samej sytuacji w innych częściach kraju otrzymują wynagrodzenie w niższej wysokości ze względu na brak środków – podsumowano.
