Przepisy ustawy o PIT przewidują kilka ulg dla rodzin wychowujących dzieci, dzięki którym rodzice mogą znacznie obniżyć swój podatek. Są to
- ulga na dzieci (prorodzinna), polegająca na odliczeniu od podatku,
- wspólne rozliczenie z dzieckiem (ulga dla samotnych rodziców),
- ulga dla rodzin 4+, czyli rodzin wychowujących co najmniej czwórkę dzieci.
W każdej z tych ulg obowiązuje limit dochodu pełnoletnich dzieci. Jeśli dochody dziecka przekroczą ten próg choćby o złotówkę, rodzic traci prawo do preferencji.
Zobacz także poradnik w LEX: Klimek Krzysztof, Ulga na dzieci na przykładach>
Przypomnijmy, że ulgi przysługują na trzy grupy dzieci:
- małoletnie,
- pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
- pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Polsce oraz w innych państwach.
Zgodnie z art. 6 ust. 4e ustawy o PIT dzieci pełnoletnie - do 25. roku życia - nie mogą uzyskać w roku podatkowym:
- dochodów, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 (skala podatkowa) lub art. 30b (np. z giełdy),
- przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 (ulga dla młodych do 26. roku życia) i 152 (ulga na powrót),
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Co istotne, w przypadku pozostałych dwóch grup dzieci - niepełnoletnich i niepełnosprawnych - nie obowiązuje limit.
Renta socjalna jest corocznie waloryzowana, a od 1 marca 2025 r. wynosi 1878,91 zł. Dlatego limit dochodów pełnoletniego dziecka w 2025 r. wynosi 22 546,92 zł (1878,91 zł x 12). W 2024 r. było to 21 371,52 zł, w 2023 r. - 19 061,28 zł, a w 2022 r. - 16 061,28 zł. (We wcześniejszych latach był wyjątkowo niski - 3089 zł).
Czytaj także komentarz praktyczny w LEX: Golat Rafał, Ustalenie dochodu dziecka – analiza ulgi prorodzinnej>
Czy stypendia zwolnione z podatku wlicza się do limitu
Powstaje jednak pytanie, czy do limitu dochodów pełnoletniego dziecka wlicza się dochody zwolnione z podatku, np. stypendia.
Jeden z rodziców na platformie "Głos podatnika" zwrócił się do Ministerstwa Finansów w marcu 2025 r. o wydanie interpretacji ogólnej w tym zakresie. Wskazał na stypendia dla uczniów i studentów, przyznawane przez jednostki samorządu terytorialnego i organizacje pożytku publicznego, które są zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy o PIT - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3800 zł. Zapytał, dlaczego stypendium otrzymane z urzędu gminy, w tym motywacyjne - za dobre wyniki w nauce, wlicza się do limitu dochodów pełnoletniego studenta.
Ministerstwo Finansów odpowiedziało, że nie planuje zmiany przepisów w tym zakresie. - Kwota stypendium stanowi przychód z innych źródeł i co do zasady podlega opodatkowaniu PIT. Dochód ten wlicza się do kryterium dochodowego przy ustalaniu prawa do skorzystania z ulgi prorodzinnej. Przepisy te mają na celu zachowanie jednolitych zasad dotyczących dochodów uzyskiwanych przez pełnoletnie dzieci podatników chcących skorzystać z omawianego odliczenia. Istotny jest w tym przypadku rozporządzalny dochód dziecka, równy dla wszystkich, bez względu na rodzaj uzyskiwanego dochodu (z wyjątkiem renty rodzinnej) - czytamy na stronach MF.
Co innego wynika jednak z interpretacji dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 11 sierpnia 2022 r. (nr 0114-KDIP3-2.4011.557.2022.2.MJ). Z pytaniem wystąpił podatnik, którego 20-letnia córka otrzymała w 2021 r. 3500 zł stypendium (zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy o PIT) oraz miała przychód z umowy zlecenia - 360 zł. Dyrektor KIS zajął stanowisko, że środki ze stypendium nie stanowią przeszkody do skorzystania z ulgi w sytuacji, gdy jako przychód objęte są zwolnieniem na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy o PIT. Rodzice mają więc prawo do preferencji.
Zobacz także procedurę w LEX: Ziółkowski Paweł, Ulga na dzieci>
Analiza przepisów nie daje jednoznacznej odpowiedzi
Mirosława Zugaj, doradca podatkowy, wskazuje, że analiza art. 6 ust.4e ustawy o PIT nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy stypendia zwolnione z podatku wlicza się do limitu dochodów pełnoletniego studenta.
- Z analizy tego przepisu wynika, że stypendium stanowi co do zasady dochód podlegający opodatkowaniu według skali podatkowej (na zasadach określonych w określonych w art. 27 ustawy o PIT), nawet jeśli jest zwolniony z podatku (na podstawie art. 21 ustawy o PIT). W konsekwencji oznacza to, że kwotę stypendium należy wliczyć do limitu 12-krotności renty socjalnej. Gdyby ustawodawca chciał wyłączyć stypendia z limitu, wskazałby je wprost w ustawie, jak rentę rodzinną. Jednak z drugiej strony w art. 6 ust. 4e pkt 2 wymieniono wprost jedynie przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 (ulga dla młodych do 26. roku życia) i pkt 152 (ulga na powrót), które - mimo iż są zwolnione z podatku - to wlicza się je do limitu dochodów dziecka. Powstaje pytanie, dlaczego nie wymieniono w tym punkcie innych przychodów. Czy należy to rozumieć w ten sposób, że uwzględnieniu w limicie warunkującym ulgę rodzica należy ująć tylko wskazane w tym punkcie przychody zwolnione z PIT? Należy stwierdzić, że przepis jest niejednoznaczny i wzbudza wątpliwości interpretacyjne. Warto więc, by Ministerstwo Finansów zajęło stanowisko w tej sprawie – mówi Mirosława Zugaj.
Resort finansów zajął stanowisko jedynie w odniesieniu do dochodów małoletniego dziecka : https://www.podatki.gov.pl/pit/ulgi-odliczenia-i-zwolnienia/ulga-na-dziecko/. Chodzi o odpowiedź na pytanie, czy rodzic może skorzystać z ulgi prorodzinnej, jeśli małoletni syn otrzymywał w 2024 roku stypendium socjalne, a łączna kwota stypendium przekroczyła limit 12-kwoty renty socjalnej. - Tak, możesz skorzystać z ulgi prorodzinnej. Dochody małoletnich dzieci nie wpływają na możliwość skorzystania z ulgi prorodzinnej - odpowiedział resort. Należy jednak pamiętać, że w przypadku dzieci małoletnich (do 18. roku życie) nie obowiązuje limit dochodów...
Czytaj także komentarz praktyczny w LEX: Krywan Tomasz, Jak skorzystać z ulg w podatku dochodowym od osób fizycznych?>
Czas na stanowisko MF
- Przepisy dotyczące obliczania limitu dochodów pełnoletniego dziecka na potrzeby ulgi rodzinnej budzą wątpliwości interpretacyjne, które należy rozstrzygnąć na korzyść podatników. W mojej opinii należy przyjąć interpretację, iż stypendiów zwolnionych od podatku nie wlicza się do limitu. Przepis wspomina przecież o wliczaniu do limitu dochodów opodatkowanych zgodnie z art. 27 ustawy o PIT, jak i (wyłącznie) o wybranych przychodach zwolnionych. Gdyby intencją ustawodawcy było objęcie pojęciem „opodatkowane” każdego przychodu podlegającego pod ustawę o PIT – dodatkowe wspominanie o wliczaniu ulgi dla młodych i na powrót do limitu nie miałoby uzasadnienia. Odrębna interpretacja byłaby krzywdząca. Skoro ustawodawca zdecydował się na wyłączenie określonych dochodów spod opodatkowania, to nie byłoby racjonalne pozbawianie rodziców prawa do ulgi z uwagi na osiągnięcie tych dochodów przez dziecko. Należy pamiętać, że celem zwolnienie stypendium z podatku jest m.in. zachęcanie młodych ludzi do uzyskiwania jak najlepszych wyników w nauce. Wliczanie stypendium do limitu dochodów dziecka nie daje możliwości realizacji tego celu – mówi dr Bartosz Kubista, adwokat, doradca podatkowy, partner zarządzający w Kancelarii GLC. – mówi dr Bartosz Kubista, adwokat, doradca podatkowy, partner zarządzający w Kancelarii GLC.
Na potrzebę zajęcia jednoznacznego stanowiska przez resort finansów wskazuje też Grzegorz Grochowina, szef zespołu zarządzania wiedzą w departamencie podatkowy w KPMG w Polsce.
- Odpowiedź MF na platformie "Głos podatnika" trudno uznać za wyczerpującą. Zamiast jednoznacznego stanowiska, mamy nieprecyzyjną odpowiedź budzącą szereg dodatkowych wątpliwości. Problem dotyczy setek osób, które korzystają z ulgi na pełnoletnie uczące się dziecko. Należy więc oczekiwać, że Ministerstwo Finansów wyjaśni tę kwestię - mówi Grzegorz Grochowina.
Czytaj również: Rodzice mogą stracić ulgi przez zarobki dziecka
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
