Ceny energii mogą być wyższe przez podatek od nieruchomości

Ministerstwo Finansów monitoruje stosowanie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez samorządowe organy podatkowe. Na razie nie ma jednak podstaw do wydania interpretacji ogólnej czy objaśnień, ponieważ interpretacje samorządów w sprawie węzłów cieplnych w budynkach oraz transformatorów i rozdzielni są... jednolicie negatywne. Eksperci ostrzegają, że prowadzi to do wzrostu podatków dla firm, a efektem mogą być wyższe ceny energii, ciepła oraz innych usług opartych na infrastrukturze technicznej.

Chodzi o obowiązujące od początku 2025 roku nowe definicje budynku i budowli, wprowadzone w nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z 19 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1757). Zgodnie z nowymi przepisami, budowlą jest m.in. urządzenie budowlane rozumiane jako przyłącze oraz urządzenie instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, oraz inne urządzenie techniczne, bezpośrednio związane z budynkiem lub obiektem z katalogu budowli z załącznika nr 4 do ustawy, niezbędne do ich użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. W praktyce samorządowe organy podatkowe uznają za budowle m.in. węzły cieplne w budynkach oraz transformatory i rozdzielnie. 

Interpretacje jednolicie profiskalne

Co na to resort finansów? Jak zaznacza wiceminister Jarosław Neneman, Ministerstwo Finansów na bieżąco monitoruje stosowanie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), w szczególności zmienionych od 1 stycznia 2025 r. definicji budynku oraz budowli, m.in. analizując interpretacje indywidualne. Celem tych działań jest dążenie do zapewnienia jednolitości stosowania przepisów, a w przypadku jej braku podjęcie odpowiednich działań, w tym wydanie interpretacji ogólnych oraz ogólnych wyjaśnień przepisów prawa podatkowego (objaśnień podatkowych), do czego uprawniony jest minister finansów na podstawie art. 14a par. 1 ordynacji podatkowej. Do wydania interpretacji ogólnej przepisów prawa podatkowego konieczne jest wystąpienie przesłanki materialnej, polegającej na zaistnieniu stanu obiektywnej niejednolitości (rozbieżności) w stosowaniu przez organy podatkowe przepisów prawa podatkowego w takich samych stanach faktycznych lub zdarzeniach przyszłych, oraz w takich samych stanach prawnych.

- Sytuacja taka występuje wówczas, gdy organy te wydają różne rozstrzygnięcia w takich samych stanach faktycznych lub zdarzeniach przyszłych oraz w takich samych stanach prawnych. Przyjmuje się, że niejednolite stosowanie prawa podatkowego w interpretacjach indywidualnych, to stan przekazania zainteresowanym wielu różniących się istotnie ocen w zakresie wykładni i stosowania prawa, który nie może zostać usunięty, uporządkowany i doprowadzony do wewnętrznej zgodności zaskarżeniem określonej interpretacji do sądu administracyjnego lub zmianą danej interpretacji. W przypadku wystąpienia niejednolitości w stosowaniu przepisów w zakresie podatku od nieruchomości, minister finansów i gospodarki podejmie interwencję, tak jak to uczynił przy niejednolitych interpretacjach przesłanki trwałego związania z gruntem obiektu kontenerowego - napisał wiceminister w odpowiedzi na pismo Kancelarii Thedy&Partners.

Ryzyko wzrostu cen energii

Kancelaria Thedy&Partners wystąpiła w lutym do Ministerstwa Finansów o "pilną interwencję w zakresie stosowania znowelizowanych przepisów ustawy", analogicznie do interpretacji ogólnej dotyczącej obiektów kontenerowych, aby ujednolicić stosowanie przepisów. Chodzi o interpretację ogólną z 2 stycznia 2026 r. (nr DPL2.8401.6.2025), która precyzuje, kiedy kontener może być uznany za budowlę ze względu na trwałe połączenie z gruntem. 

- Otrzymana odpowiedź Ministra Finansów i Gospodarki potwierdza, że resort na bieżąco monitoruje stosowanie nowych przepisów podatku od nieruchomości, co samo w sobie należy ocenić pozytywnie. Doceniamy również fakt zajęcia stanowiska – dialog pomiędzy podatnikami a administracją jest szczególnie potrzebny po tak istotnej nowelizacji przepisów. Z perspektywy przedsiębiorców odpowiedź ma jednak charakter wyłącznie formalny i nie odnosi się do kluczowych argumentów przedstawionych w naszym wystąpieniu. Ministerstwo wskazuje, że nie widzi obecnie przesłanek do wydania interpretacji ogólnej, powołując się na jednolitość dotychczasowych rozstrzygnięć organów podatkowych. Warto jednak podkreślić, że jest to jednolitość wyłącznie negatywna – konsekwentnie rozszerzająca zakres opodatkowania na urządzenia techniczne, takie jak transformatory czy węzły cieplne, co stoi w sprzeczności z celem nowelizacji - mówi Piotr Kalemba, doradca podatkowy, dyrektor w Thedy&Partners.

- Brak reakcji ze strony MF może utrwalić tę niekorzystną praktykę, prowadząc do bezpośredniego wzrostu obciążeń podatkowych dla firm. W konsekwencji przełoży się to na wyższe koszty życia dla obywateli – poprzez wzrosty cen energii, ciepła oraz innych usług opartych na infrastrukturze technicznej. Na taki efekt profiskalnej wykładni nowych przepisów wskazywały już na etapie konsultacji projektów zmian m.in. największe spółki energetyczne oraz sam Minister Aktywów Państwowych. Pozostaje mieć nadzieję, że wraz z rozwojem praktyki stosowania nowych regulacji Ministerstwo dostrzeże jednak skalę problemu i podejmie stosowną interwencję - dodaje Piotr Kalemba.

Niekorzystne orzecznictwo

- Problem opodatkowania transformatorów i rozdzielnic pozostaje jednym z najbardziej niejednoznacznych zagadnień w podatku od nieruchomości. Pomimo okresowego ukształtowania się korzystnej dla podatników linii orzeczniczej, obecnie ponownie dominuje podejście prowadzące do ich opodatkowania. Na ten moment aktualna linia orzecznicza nadal zmierza w kierunku szerokiego ujmowania pojęcia budowli - mówi Mateusz Gębarowski, menedżer w dziale doradztwa podatkowego w Deloitte. 

Wyjaśnia, że zgodnie z obowiązującą od 1 stycznia 2025 r. definicją zawartą w ustawie o podatkach lokalnych, budowlami są występujące samodzielnie lub stanowiące element sieci obiekty, których charakterystycznym parametrem jest długość, tj. np. wprost wymieniona linia elektroenergetyczna. Jednocześnie za budowlę należy uznać również urządzenie budowlane, za które może być potraktowane m.in. urządzenie techniczne, bezpośrednio związane z budynkiem lub budowlą z załącznika, niezbędne do ich użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Negatywna dla podatników tendencja została utrzymana także w pierwszych wyrokach WSA po nowelizacji przepisów. W orzeczeniach WSA we Wrocławiu z 9 grudnia 2025 r. (I SA/Wr 529/25) oraz WSA w Gdańsku z 27 stycznia 2026 r. (I SA/Gd 795/25) uznano, że transformatory i rozdzielnice stanowią integralne, niezbędne elementy sieci elektroenergetycznej jako urządzenia budowlane. Co istotne, podejście to nie wynika z wyraźnej zmiany przepisów, lecz z ich profiskalnej wykładni.