KSeF a usługi wykończeniowe w Niemczech
Usługi wykończeniowe wykonywane na nieruchomościach położonych w Niemczech nie podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce. Nie oznacza to jednak braku obowiązku KSeF. Ponieważ faktury są wystawiane przez polskiego podatnika na rzecz niemieckich kontrahentów, a podatek rozliczany jest przez usługobiorców w ramach reverse charge, zastosowanie znajduje art. 106a pkt 2 lit. a ustawy o VAT. W konsekwencji faktury dokumentujące te usługi powinny być wystawiane w KSeF.
Prowadzę w Polsce jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie wykonywania prac wykończeniowych lokalach użytkowych wielkopowierzchniowych. Świadczę usługi na rzecz różnych kontrahentów posiadających siedzibę w Niemczech. Zakres usług obejmuje wykonywanie prac wykończeniowych w konkretnych lokalach, budynkach lub innych obiektach budowlanych położonych na terytorium Niemiec. Prace te dotyczą określonych nieruchomości i są wykonywane bezpośrednio w tych obiektach. Usługi, które wykonuję, mają charakter usług związanych z nieruchomościami. Nie posiadam stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Niemiec. Miejscem świadczenia tych usług jest miejsce położenia nieruchomości, czyli terytorium Niemiec. Usługi te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT na terytorium Polski. Wystawiam faktury dokumentujące wykonane usługi na rzecz kontrahentów niemieckich z adnotacją „odwrotne obciążenie” (reverse charge). Sprzedaż wykazuję w ewidencjach podatkowych jako czynność poza terytorium kraju. Czy w jestem zobowiązany do wystawiania faktur dokumentujących usługi wykończeniowe wykonywane na nieruchomościach położonych w Niemczech przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur? - na pytanie Czytelnika odpowiada Rafał Styczyński, doradca podatkowy.
Miejsce opodatkowania
W opisanym stanie faktycznym faktury dokumentujące usługi wykończeniowe wykonywane na nieruchomościach położonych w Niemczech na rzecz niemieckich kontrahentów powinny być wystawiane przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur, po objęciu podatnika obowiązkiem stosowania KSeF.
Co prawda usługi te nie podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce, ponieważ miejscem ich świadczenia jest terytorium Niemiec, jednak faktury wystawiane przez polskiego podatnika na rzecz niemieckich kontrahentów, przy zastosowaniu mechanizmu odwrotnego obciążenia, podlegają polskim przepisom o fakturowaniu. W konsekwencji są one objęte również obowiązkiem wystawiania w KSeF.
Zgodnie z art. 28e ustawy o VAT miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami jest miejsce położenia nieruchomości. Skoro prace są wykonywane w obiektach położonych w Niemczech, to miejscem świadczenia i opodatkowania tych usług jest terytorium Niemiec. Oznacza to, że usługi te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce i prawidłowo są wykazywane jako czynności poza terytorium kraju.
Nie przesądza to jednak o braku obowiązku wystawiania faktur w KSeF. Dla oceny tego obowiązku istotne jest bowiem nie tylko miejsce opodatkowania usługi, ale również to, czy do wystawianej faktury stosuje się polskie przepisy dotyczące fakturowania.
W tym zakresie kluczowe znaczenie ma art. 106a pkt 2 lit. a ustawy o VAT. Z przepisu tego wynika, że polskie przepisy o fakturowaniu stosuje się również do świadczenia usług dokonywanego przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium Polski, jeżeli miejscem świadczenia jest terytorium innego państwa członkowskiego, a osobą zobowiązaną do zapłaty podatku od wartości dodanej jest usługobiorca. Warunkiem jest również, aby faktura nie była wystawiana przez tego usługobiorcę w imieniu i na rzecz podatnika.
W opisanej sprawie warunki te są spełnione bowiem posiada Pan siedzibę działalności gospodarczej w Polsce. Usługi są świadczone na nieruchomościach położonych w Niemczech, czyli w innym państwie członkowskim. Nabywcami usług są kontrahenci niemieccy, którzy rozliczają podatek od wartości dodanej jako usługobiorcy. Potwierdza to również wystawianie faktur z adnotacją „odwrotne obciążenie” / „reverse charge”.
Polski podatnik wystawia faktury w KSeF
W konsekwencji, mimo że usługi nie są opodatkowane VAT w Polsce, faktury dokumentujące te czynności podlegają polskim zasadom fakturowania. Skoro zaś dana faktura jest objęta polskimi przepisami o fakturowaniu, należy następnie stosować przepisy dotyczące KSeF.
Zgodnie z art. 106ga ust. 1 ustawy o VAT podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur, chyba że zastosowanie znajduje jedno z wyłączeń przewidzianych w ustawie. W analizowanej sytuacji nie mamy do czynienia z fakturami wystawianymi na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, lecz z fakturami wystawianymi na rzecz kontrahentów niemieckich prowadzących działalność gospodarczą. Nie znajdzie więc zastosowania wyłączenie przewidziane dla faktur konsumenckich.
Bez znaczenia dla obowiązku KSeF pozostaje również to, że podatnik nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Niemiec. Istotne jest to, że posiada siedzibę działalności gospodarczej w Polsce oraz sam wystawia faktury dokumentujące usługi, dla których podatek rozlicza niemiecki usługobiorca.
Stanowisko to potwierdza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 22 czerwca 2026 r., sygn. 0112-KDIL1-3.4012.251.2026.2.ŁW. Organ podatkowy uznał w niej, że polski podatnik świadczący usługi związane z nieruchomościami położonymi w Niemczech na rzecz niemieckich kontrahentów powinien wystawiać faktury w KSeF. Decydujące było to, że nabywcami usług byli niemieccy podatnicy zobowiązani do rozliczenia podatku od wartości dodanej, a faktury były wystawiane z adnotacją „odwrotne obciążenie”. W piśmie tym możemy przeczytać:
„(…)Na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 1 w powiązaniu z art. 106a pkt 2 lit. a ustawy, polski podatnik ma obowiązek wystawić fakturę dokumentującą jego sprzedaż na rzecz podatnika podatku od wartości dodanej w przypadku, gdy miejscem świadczenia jest terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, a osobą zobowiązaną do zapłaty podatku od wartości dodanej jest nabywca towaru lub usługobiorca. Wobec powyższego w sytuacji, gdy będą Państwo świadczyć usługi, których miejscem świadczenia będzie terytorium innego państwa członkowskiego niż Polska, to co do zasady będą Państwo zobowiązani do wystawienia faktury z adnotacją "odwrotne obciążenie". W związku z powyższym również będą mieć Państwo obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych, o których mowa w art. 106ga ust. 1 ustawy, dokumentujących świadczenie usług na rzecz kontrahentów z Niemiec. Podsumowując należy stwierdzić, że faktury dokumentujące usługi projektowe związane z nieruchomościami położonymi na terytorium Niemiec, dla których miejscem świadczenia będzie terytorium Niemiec, zgodnie z art. 28e ustawy, będą stanowić czynności, do których stosuje się przepisy o fakturowaniu określone w art. 106a pkt 2 lit. a ustawy i w konsekwencji będą podlegać obowiązkowi wystawiania przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) zgodnie z art. 106ga ustawy.(…)”.
Podsumowując, usługi wykończeniowe wykonywane na nieruchomościach położonych w Niemczech nie podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce. Nie oznacza to jednak braku obowiązku KSeF. Ponieważ faktury są wystawiane przez polskiego podatnika na rzecz niemieckich kontrahentów, a podatek rozliczany jest przez usługobiorców w ramach reverse charge, zastosowanie znajduje art. 106a pkt 2 lit. a ustawy o VAT. W konsekwencji faktury dokumentujące te usługi powinny być wystawiane w KSeF.
