Śmierć pasierbicy w wypadku - zadośćuczynienie też dla macochy
Powódka nie miała biologicznych dzieci, dzieci swojego męża traktowała jak własne. Jej pasierbica zginęła jednak w wypadku. Sąd Rejonowy w Piszu uznał, że do wypłaty kobiecie zadośćuczynienia niepotrzebne są więzy krwi, wystarczy mocna więź, która łączyła ją ze zmarłą. Uzasadnił to tym, że powódka doznała krzywdy wywołanej tą stratą, odczuwała stres i była dla pasierbicy osobą najbliższą. Orzeczenie nie jest prawomocne.
Na wysokość zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej wpływ może mieć wiele kwestii - począwszy od więzi, jakie łączyły powoda z osobą zmarłą, po sytuację, w której się znalazł, czy to, jak przeżywa żałobę. Nie bez znaczenia jest też to, czy był świadkiem zdarzenia lub czy musiał skorzystać ze wsparcia psychiatry lub psychologa. Z kolei same kwoty różnią się np. w zależności od sądu, w którym wyrok zapada.
W tej sprawie powódka domagała się zapłaty 15 tys. zł tytułem zadośćuczynienia w związku ze śmiercią pasierbicy na skutek obrażeń doznanych w wypadku. Sprawca zdarzenia zawarł z pozwaną spółką umowę ubezpieczenia. Powódka podkreśliła, że odmówiono jej wypłaty zadośćuczynienia. Ubezpieczyciel domagał się oddalenia powództwa. Uzasadniał to tym, że powódka nie może być uznana za osobę najbliższą, o jakiej mowa w art. 446 par 4 k.c. Pasierbicy i powódki nie łączyły bowiem więzy krwi.
Czytaj: Polskie sądy przyznają zadośćuczynienia za śmierć najbliższego, ale nadal w różnej wysokości>>
Matka nie tylko biologiczna - silna więź wystarczy
Z ustaleń sądu rejonowego wynikało, że zmarła była jednym z dzieci męża powódki, które biologiczna matka pozostawiła. Była traktowana jako członkini rodziny przez swoją macochę. Powódka utrzymywała dobre relacje z pasierbicą, traktowała ją jako swoje dziecko - wspierały się, razem spędzały czas.
Kiedy dziewczyna zginęła w wypadku samochodowym, zarówno jej ojciec, jak i macocha, brali leki uspokajające. Powódka okresowo zażywała leki psychiatryczne z uwagi na problemy z adaptacją. Odczuwała poczucie bezradności i mimo upływu czasu, dalej przeżywa śmierć swojej pasierbicy.
Kluczowe dla wyniku postępowania było ustalenie, czy powódka może być uznana za osobę najbliższą, o jakiej mowa w art. 446 par. 4 k.c. Zgodnie z tym przepisem sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Sąd rejonowy przyznał rację powódce - miała ona prawo do żądania zadośćuczynienia.
Zobacz w LEX wzór dokumentu: Pozew o zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej (narzeczony) >
Zadośćuczynienie przyznaje się wobec krzywdy, która występuje po śmierci osoby bezpośrednio poszkodowanej zdarzeniem. Krzywda wiąże się z doznanym stresem, smutkiem i osamotnieniem. Sądy przyjmują, że pojęcie "najbliższy członek rodziny" należy interpretować w sposób rozszerzający. Nie jest najbliższym członkiem rodziny wyłącznie małżonek, dzieci i rodzice zmarłego. Mogą to być również inne osoby z nim spokrewnione (np. wnuki), a także osoby, które nie są połączone więzami krwi ze zmarłym. Przykładowo, do tej ostatniej kategorii można zaliczać pasierba, pasierbicę, ojczyma, macochę, nieformalnego partnera, teścia. Kluczowe jest poczucie bliskości i wspólnoty między konkretną osobą dochodzącą zadośćuczynienia a zmarłym - akcentował sąd rejonowy.
Czytaj też w LEX: Znaczenie bliskości w orzecznictwie sądowym – dwa obrazy więzi międzyludzkich >
- Niewątpliwie więź łącząca powódkę i zmarłą była silna. Powódka nie miała swoich biologicznych dzieci, więc traktowała dzieci swojego męża jak własne. Otrzymywała pomoc właśnie od powódki - z matką biologiczną nie miała dobrych relacji. Powódka udzielała pasierbicy wsparcia. Okresowo razem zamieszkiwały. Strata pasierbicy bardzo negatywnie wpłynęła na funkcjonowanie powódki - ocenił sąd rejonowy.
Wyrok Sądu Rejonowego w Piszu z dnia 12 lutego 2025 r., I C 110/24, LEX nr LEX nr 3836418.
Zobacz też linie orzecznicze w LEX:
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
