Tak zwana pułapka rentowa dla osób pobierających rentę socjalną lub rentę z tytułu niezdolności do pracy oznacza dylemat – czy podjąć pracę i zarabiać tyle, żeby nie przekroczyć ustalonych progów i nie mieć zmniejszonego lub zawieszonego świadczenia, czy pracować i zarabiać bez ograniczeń, ale liczyć się ze zmniejszeniem lub zawieszeniem renty. Ten dylemat czasami w ostateczności skutkuje też decyzją, by nie podejmować zatrudnienia wcale, szczególnie jeśli osoba pobiera jeszcze inne świadczenia. Od zeszłego roku może to być np. świadczenie wspierające, w tym roku doszedł jeszcze dodatek dopełniający do renty socjalnej.
Od 1 czerwca limity dorabiania do renty są wyższe niż w poprzednim kwartale. Po raz pierwszy limit zarobków, który nie powoduje zmniejszenia emerytury/renty, przekroczył 6000 zł miesięcznie. Jest to dokładnie 6273,60 zł brutto miesięcznie (w czerwcu, lipcu i sierpniu 2025 r.). To oznacza, że w tych miesiącach można zarobić o blisko 340 zł więcej niż w poprzednim kwartale.
Czytaj również: Od czerwca wyższe limity dorabiania do emerytury i renty >>
Ile kosztuje zniesienie pułapki rentowej?
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) podaje, że koszt zniesienia pułapki rentowej wyniósłby ponad 155 mln zł. Informuje o tym w odpowiedzi na interpelację posłanki Małgorzaty Pępek (nr 9301). - Zniesienie limitów zawieszania i zmniejszania rent z tytułu niezdolności do pracy i rent socjalnych spowodowałoby szacunkowy roczny wzrost wydatków wynoszący 155,5 mln zł (po stronie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i ewentualnej dotacji z budżetu państwa, która uzupełnia jego deficyt byłoby to 112,9 mln zł, a po stronie Funduszu Solidarnościowego oraz budżetu państwa, z którego finansowana jest renta socjalna 42,6 mln zł) przy założeniu utrzymania się poziomu liczby świadczeń zmniejszonych lub zawieszonych z lat 2023-2024 – informuje wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej Sebastian Gajewski.
To dużo mniej niż szacowały organizacje działające na rzecz aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami. - Naturalnie, istotne jest przyjrzenie się kosztom likwidacji pułapki rentowej dla budżetu państwa. Z naszych wyliczeń wynika, że może to być ok. 280 mln rocznie. Ale trzeba pamiętać, że już przy 10 tys. nowych pracowników z niepełnosprawnością na rynku te koszty zwrócą się do budżetu państwa. To jest argument, który mam nadzieję przekona rząd – mówił w rozmowie z Prawo.pl Przemysław Żydok, prezes Fundacji Aktywizacja.
I choć jeszcze w lutym MRPiPS informowało nas, że nie prowadzi prac nad zniesieniem pułapki rentowej, teraz przyznaje, że wspieranie aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami jest ważnym elementem kształtowania rynku pracy, a na ocenę celowości obowiązywania pułapki rentowej trzeba patrzeć poprzez cele, którym jej zniesienie ma służyć – czyli większa aktywność zawodowa tej grupy społecznej, spójność zmian z zasadami prawa zabezpieczenia społecznego (w kontekście świadczeń z tytułu niezdolności do pracy) czy kosztu zniesienia limitów.
Zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami
- Przedstawione zagadnienia należy traktować w sposób szczególny, określony ich społeczną wagą. Wszelkie ewentualne zmiany winny zostać poprzedzone kompleksowymi analizami prawnymi, ekonomicznymi i społecznymi, dotyczącymi oceny celowości dalszego obowiązywania progów zawieszenia i zmniejszenia świadczenia w odniesieniu do świadczeń z tytułu niezdolności do pracy oraz możliwych konsekwencji zniesienia tych konstrukcji. Trzeba podkreślić, że z powodu kosztów projektowanych zmian niezbędne będzie również uzyskanie pozytywnego stanowiska ministra finansów – pisze wiceminister Gajewski.
W IV kwartale 2007 r. współczynnik aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami w wieku produkcyjnym wynosił 23,8 proc., a wskaźnik zatrudnienia 20,2 proc. W III kwartale 2024 r. współczynnik aktywności zawodowej wynosił 34,1 proc., a wskaźnik zatrudnienia 32,8 proc. - Maleje również stopa bezrobocia wśród osób z niepełnosprawnościami w wieku produkcyjnym. W omawianym okresie odnotowano spadek z 15 proc. (IV kwartał 2007 r.) do 3,7 proc. (III kw. 2024 r.). Celem Kierownictwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jest zabezpieczenie dalszego wzrostu wskaźnika zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami oraz spadku stopy bezrobocia w obrębie tej grupy – zapewnia resort.
