Wyszukiwarka Krajowego Rejestru Sądowego podaje informację na temat postępowania upadłościowego przedsiębiorcy, nie różnicując, czy takowe jeszcze trwa, czy już się zakończyło. W efekcie spółka, która wyszła z problemów i zrealizowała układ z wierzycielami, nadal jest prezentowana tak, jakby była w upadłości. A to rzutuje na jej wiarygodność w bankach i wśród potencjalnych kontrahentów.
Skutki problemu z prezentacją danych w Krajowym Rejestrze Sądowym odczuł Waldemar Madura, prezes spółki LC S.A. , która przed dwunastoma laty została postawiona w stan upadłości z możliwością zawarcia układu. Udało się go zawrzeć w 2022 r., co potwierdził postanowieniem Sąd Rejonowy w Tarnowie. W rubryce 5 działu 6 wpisu spółki do KRS pojawiła się wówczas informacja o zakończeniu postępowania upadłościowego.
Mimo to, wyszukując spółkę za pośrednictwem oficjalnej strony wyszukiwarka-krs.ms.gov.pl, nadal widoczna jest informacja o jej upadłości. W rubryce „postępowanie upadłościowe” widnieje podświetlone na zielono „TAK”. Informacja o tym, że postępowanie upadłościowe zostało zakończone, staje się dostępna dopiero po kliknięciu w link „wyświetl szczegóły”.
Jak wspomina prezes Madura, spółka początkowo sądziła, że znacznik „TAK” zostanie wyłączony po wykonaniu układu.
W czerwcu 2025 r. nasze zobowiązania zostały uregulowane, złożyliśmy wniosek do sądu o wydanie postanowienia o wykonaniu układu, takie postanowienie oczywiście uzyskaliśmy. Uprawomocniło się we wrześniu, ale sytuacja w e-KRS do dziś się nie zmieniła - mówi Waldemar Madura.
Sytuacja nie jest standardowa, bo z reguły postępowanie upadłościowe wobec spółek kończy się likwidacją majątku i wykreśleniem podmiotu z rejestru. - Postępowanie może jednak zakończyć się przywróceniem dłużnika do obrotu gospodarczego albo pozostawieniem go w rejestrze z innych przyczyn – wyjaśnia Maciej Woźniak, radca prawny, menedżer w Dziale Restrukturyzacji i Upadłości Filipiak Babicz Legal & Tax.
Piotr Kieloch, adwokat, doradca restrukturyzacyjny w RESIST Rezanko Sitek wylicza, że stanie się tak, jeżeli postępowanie upadłościowe zakończyło się zaspokojeniem wszystkich wierzycieli w całości lub zatwierdzeniem układu, albo gdy postępowanie upadłościowe zostało uchylone lub umorzone.
W takich przypadkach, podobnie jak w sytuacji LC S.A., wyszukiwarka KRS nadal prezentuje nieaktualną informację na temat postępowania upadłościowego. Mec. Woźniak wylicza, że znacznik „TAK” widnieje na przykład po wyszukaniu:
Mec. Piotr Kieloch zwraca uwagę, że ustawa o KRS przewiduje zasadę trwałości danych: dane zawarte w rejestrze nie mogą być z niego usunięte, chyba że ustawa stanowi inaczej. - To oznacza, że problemem może być nie sam wpis, lecz jego zbyt uproszczona prezentacja na pierwszym ekranie wyszukiwarki. To nie jest klasyczny błąd wpisu w KRS, tylko problem z językiem, którym posługuje się wyszukiwarka – uważa mec. Kieloch.
Mec. Maciej Woźniak ocenia, że sytuacja nie wygląda na zamierzoną.
– Wydaje się, że jej przyczyną są względy techniczne – przyjęcie reguły, że słowo „TAK” w wyszukiwarce pojawi się zawsze, gdy w rubryce o upadłości podmiotu jest zamieszczony jakikolwiek wpis – mówi mec. Woźniak.
Wskazuje jednak, że rubryka 5 w dziale 6 KRS jest zbudowana inaczej niż wiele innych pól rejestru, w których dane wpisuje się, a następnie albo aktualizuje albo wykreśla. Rubryka 5 zawiera niejako dwa wiersze, z informacjami odpowiednio o ogłoszeniu upadłości oraz o zakończeniu postępowania upadłościowego. Ma to uzasadnienie: jasno pokazuje, że postępowanie trwa, a jeżeli zostało zakończone, to w jaki sposób. Logika ta nie pozwala natomiast, aby wykreślić dane o postępowaniu upadłościowym – nawet po jego zakończeniu.
- W rezultacie wyszukiwarka wprowadza w błąd, wskazując, że nadal trwa postępowanie upadłościowe podmiotu, dla którego taki stan jest mniej lub bardziej odległą przeszłością – podsumowuje mec. Woźniak. Mecenas Kieloch zgadza się, że sam skrótowy komunikat „TAK” przy rubryce postępowania upadłościowego w wyszukiwarce nie oddaje aktualnego statusu spółki.
Konsekwencje mogą być bardzo daleko idące. Spółka LC S.A. odczuła je przykładowo w banku, w którym omawiała sprawę finansowania w związku z bieżącą działalnością. - Przedstawiliśmy stosowne dokumenty, postanowienia sądów już uprawomocnione, ale dostaliśmy informację z banku, że według e-KRS jesteśmy w dalszym ciągu w upadłości - mówi prezes spółki.
Dodaje, że taka informacja może też zniechęcać potencjalnych inwestorów, bo nie każdy poprosi o dokumenty czy wyjaśnienie. - To tak naprawdę uderza we wszystkie obszary naszej działalności, choćby w przypadku przetargów publicznych – wylicza.
Piotr Kieloch zaznacza, że rzetelna weryfikacja nie powinna kończyć się na widoku podstawowym wyszukiwarki KRS. - Przy poważnym finansowaniu analiza powinna być pogłębiona, bo bank bada zdolność kredytową i może żądać dokumentów potrzebnych do tej oceny. Ale na etapie wstępnego screeningu albo automatycznego scoringu zielone „TAK” może zadziałać jak czerwona flaga – przyznaje.
Rafał Knot, radca prawny prowadzący własną kancelarię i reprezentujący LC S.A. mówi Prawo.pl, że w KRS nie przewidziano żadnej rubryki, w której można by było wskazać, że układ został wykonany. Nie ma też formularza dedykowanego do wystąpienia z wnioskiem o wykreślenie z KRS informacji, że toczy się postępowanie upadłościowe.
- Mimo to zwróciłem się do sądu rejestrowego o usunięcie z KRS takich informacji, z powołaniem się na przepis prawa upadłościowego, zgodnie z którym postanowienie o stwierdzeniu wykonania układu stanowi podstawę do wykreślenia z urzędu wpisów dotyczących upadłości w księgach wieczystych i rejestrach, ale referendarz uznał, że nie ma do tego podstaw – podsumowuje mecenas.
- Jeżeli odpis KRS prawidłowo pokazuje zakończenie postępowania, możliwości działania przed sądem rejestrowym są ograniczone. Sąd odpowiada za treść wpisu, a nie za to, że wyszukiwarka pokazuje go w uproszczony i potencjalnie mylący sposób – komentuje mec. Piotr Kieloch. - Dlatego właściwym adresatem postulatu zmiany jest raczej Ministerstwo Sprawiedliwości jako podmiot odpowiadający za system teleinformatyczny – dodaje.
Rafał Knot uważa, że znacznik powinien automatycznie się zmieniać w momencie, gdy postępowania związane z upadłością danej spółki się zakończą. Mec. Maciej Woźniak podpowiada, że w przypadku wypełnienia w KRS rubryki „informacja o zakończeniu postępowania upadłościowego”, znacznik ze słowem „TAK” zamieniłby się w „NIE”.
- Nie zaszkodziłoby też wprowadzenie przepisu, np. w ustawie o KRS, który dawałby wyraźną podstawę do tego, by tego typu oznaczenia były usuwane – dodaje mec. Knot. Waldemar Madura relacjonuje, że jego firma przesłała do Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Ministerstwa Sprawiedliwości informacje o swojej sytuacji i zrzuty z ekranu. - Poinformowano mnie, że ta kwestia jest przedmiotem konsultacji między różnymi departamentami MS i że zostanie wypracowane stanowisko, co z tym fantem zrobić. Jak wskazano, sprawa jest analizowana, a informatycy muszą mieć podstawę do dalszych działań. W e-KRS przy informacjach o naszej firmie nic się nie zmieniło – mówi.
Wydział Komunikacji Społecznej MS w korespondencji z Prawo.pl zwraca uwagę, że oficjalnym źródłem informacji o spółce są aktualne i pełne informacje o podmiotach wpisanych do KRS, które każdy może nieodpłatnie pobrać. Znaczniki na liście na pierwszej stronie wyszukiwarki mają zaś jedynie charakter poglądowy.
- W wyszukiwarce KRS na Portalu Rejestrów Sądowych (PRS) po wyszukaniu podmiotu widnieje informacja, że postępowanie upadłościowe miało miejsce, a nie, że aktualnie się toczy. Szczegóły dotyczące postępowania – wraz z informacją o jego ewentualnym zakończeniu – są widoczne w danych szczegółowych podmiotu oraz w odpisie – czytamy w stanowisku MS.
Resort twierdzi, że dotychczas nie miał informacji, iż taki sposób prezentacji danych może budzić wątpliwości. - Wszystkie uwagi zostaną wzięte pod uwagę i przeanalizowane pod kątem doprecyzowania etykiety w taki sposób, aby była ona jednoznacznie zrozumiała dla wszystkich – zapewnia resort.
Nim ewentualne zmiany zostaną wprowadzone, firmy, które wyszły z upadłości, muszą radzić sobie same. Prezes Madura wspomina, że udało się porozumieć w sprawie finansowania. - Jak to opisał odpowiedzialny za sprawę pracownik banku, jesteśmy pierwszą firmą od kilku lat, w przypadku której wniosek o zwiększenie limitu kredytowego i o kredyt został rozpatrzony ręcznie - relacjonuje prezes.
Mec. Kieloch radzi, by spółka będąca w takiej sytuacji miała przygotowany stały pakiet wyjaśniający: aktualny odpis KRS, prawomocne postanowienie o zakończeniu postępowania, krótką chronologię oraz - jeżeli to możliwe - dodatkowe dokumenty np. potwierdzające wykonanie układu i aktualną sytuację finansową.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
