Ustawa o systemach sztucznej inteligencji (UC71) w nowej wersji, przygotowanej w Ministerstwie Cyfryzacji, zostanie rozpatrzona przez Stały Komitet Rady Ministrów.
Od miesięcy trwa dyskusja poszczególnych resortów co do pozycji ustrojowej regulatora rynku: Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI).
Jesienią ub. r. rozważane były dwa alternatywne warianty projektu:
- Wariant 1 przewidywał utworzenie Biura Komisji, nowej państwowej osoby prawnej.
- Wariant 2 zakładał, że obsługę KRiBSI zapewni urząd obsługujący ministra właściwego do spraw informatyzacji.
Co nowego w ustawie o systemach SI
Zwyciężyła opcja 2 – art. 30 najnowszej wersji projektu, datowanej na 28 stycznia 2026 r., wprost przewiduje, że obsługę administracyjną i biurową Komisji i przewodniczącego Komisji zapewnia urząd obsługujący ministra właściwego do spraw informatyzacji.
Ponadto projekt wprost wskazuje na niezależność przewodniczącego i zastępców przewodniczącego oraz członków Komisji (art. 6).
Rozszerza także na osoby zatrudnione w komórce obsługującej KRiBSI:
- zakaz posiadania akcji lub udziałów podmiotów podlegających jej nadzorowi;
- obowiązek nieujawniania osobom nieupoważnionym informacji stanowiących tajemnice prawnie chronione;
- uprawnienia do przetwarzania określonego w ustawie zakresu danych;
- uprawnienia do przetwarzania informacji stanowiące tajemnice prawnie chronione, w tym tajemnice przedsiębiorstwa, gdy jest to konieczne dla realizacji zadań, o których mowa w rozporządzeniu i ustawie.
Projektodawca zdecydował, że KRiBSI będzie miała własny Biuletyn Informacji Publicznej, zrezygnował natomiast z przepisów dotyczących wydawania legitymacji służbowych. W nowej wersji projektu doprecyzowano też kwestię wynagrodzeń przewodniczącego Komisji i jego zastępców, a także przepisy karne oraz przejściowe.
Nowy projekt, nowe uwagi resortów
Jak wynika z treści pism zamieszczonych na tronie Rządowego Centrum Legislacji, nowa treść projektu została przekazana poszczególnym ministrom na początku lutego. Aktualnie pojawiają się nowe uwagi.
Anita Noskowska-Piątkowska, szefowa Służby Cywilnej, zwraca uwagę na wątpliwości prawne co do powierzenia przewodniczącemu KRiBSI wykonywania części zadań dyrektora generalnego ministerstwa. - Dotyczą one w szczególności przekazania przewodniczącemu czynności z zakresu prawa pracy oraz realizacji polityki personalnej wobec pracowników zatrudnionych lub upoważnionych do realizacji zadań w ww. komórce organizacyjnej – wskazała Anita Noskowska-Piątkowska.
Ministerstwo Finansów i Gospodarki zwraca uwagę m.in. na potrzebę doprecyzowania przepisów dotyczących rocznego planu finansowego KRiBSI. Ignacy Krzysztof Niemczycki, wiceminister spraw zagranicznych, ocenił projekt jako zgodny z prawem europejskim. Dodał jednak, że „projekt zawiera przepisy, których przyjęcie nie jest niezbędne do wdrożenia prawa UE”.
Ustawa jest już opóźniona
Zgodnie z AI Act krajowa ustawa powinna obowiązywać od 2 sierpnia 2025 r.
- Z punktu widzenia rynku każda kolejna wiadomość o opóźnieniu prac nad tą ustawą jest fatalna – mówił już w listopadzie ub.r. Prawo.pl Tomasz Zalewski, radca prawny, partner w kancelarii Zalewski Legal. Dr Michał Starczewski, radca prawny w BWHS Wojciechowski Springer i Wspólnicy, uważał jednak, że lepiej poświęcić więcej czasu, ale utworzyć silną instytucję, posiadającą odpowiednie środki, kompetencje i niezależność.
- Dynamiczny rozwój sztucznej inteligencji pokazuje, jak ważnym staje się obszarem życia. W interesie ogółu, w dłuższej perspektywie czasowej, jest to, aby nadzór nad tym ważnym obszarem życia i gospodarki pełniła instytucja odpowiednio do tego przygotowana – stwierdził.
