79 mln zł kary na bank za klauzule o zmianie oprocentowania

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone klauzule PKO BP dotyczące zmiany oprocentowania kredytu konsumenckiego. Zakazał ich stosowania i nałożył na bank 79,3 mln zł kary. Jeśli decyzja stanie się prawomocna, zakwestionowane postanowienia nie będą wiązały konsumentów.

Postanowienia, które zakwestionował UOKiK, znajdują się w aneksach do umów kredytu w rachunku płatniczym. Przewidują możliwość jednostronnej zmiany oprocentowania kredytu przez bank w przypadku wystąpienia określonych przesłanek. Jak tłumaczy urząd, co do zasady tego rodzaju mechanizmy są dopuszczalne, ale warunki zmiany oprocentowania muszą być sformułowane w sposób jednoznaczny, precyzyjny i weryfikowalny przez konsumenta.

Zastrzeżenia UOKiK wobec banku

Tymczasem PKO BP ma – w ocenie UOKiK – w swoich aneksach stosować postanowienia, które nie określają wystarczająco przesłanek zmiany oprocentowania ani nie wskazują, w jaki sposób konsument może zweryfikować zasadność i zakres tej zmiany.

- Dają bankowi bardzo szerokie pole interpretacji, a w praktyce możliwość arbitralnego kształtowania oprocentowania kredytu. Nie informują jednoznacznie m.in. jakie kryteria bank ma wziąć pod uwagę czy też zależności pomiędzy zmianą mierników wskazanych w postanowieniu oraz ich ewentualnych wag – opisuje UOKiK.

- Klauzule dotyczące zmiany oprocentowania powinny być sformułowane tak, żeby konsument wiedział, kiedy i w jaki sposób mogą zmienić się koszty kredytu – podkreśla w komunikacie Tomasz Chróstny, prezes UOKiK.

Aneksy z zakwestionowanymi postanowieniami są stosowane przez PKO BP od 15 grudnia 2018 r. W trakcie trwania postępowania UOKiK bank nie zrezygnował z ich stosowania. Długotrwałość naruszenia miała wpływ na wymiar kary, która wyniosła 79 291 800 zł.

Decyzja UOKiK ws. PKO BP – konsekwencje

Decyzja nie jest prawomocna. PKO BP może odwołać się do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

W razie uprawomocnienia się decyzji bank będzie musiał poinformować o niej indywidualnie konsumentów oraz opublikować oświadczenie.

Skutkiem prawomocnej decyzji o uznaniu postanowień wzorca umowy za niedozwolone będzie także bezskuteczność takich postanowień z mocy prawa. To oznacza, że nie wiążą konsumentów. - Należy traktować je tak, jakby w ogóle nie było ich w umowach. Nie jest konieczne stwierdzenie ich bezskuteczności na drodze sądowej – wyjaśnia urząd.

Przypomina też, że decyzją w zakresie stwierdzenia niedozwolonego charakteru klauzul związane są sądy.