Wyższe kary za przestępstwa przeciw środowisku i śmiecenie w lasach

Generalnie lepsza i skuteczniejsza ochrona przyrody, uporządkowanie przepisów dotyczących przestępstw przeciwko środowisku oraz wyższe kary za ich nieprzestrzeganie - to niektóre cele projektu nowelizacji ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw. Jego założenia właśnie zostały wpisane do wykazu prac legislacyjnych rządu. Planowany termin przyjęcia to IV kwartał 2025 r.

Organem odpowiedzialnym za opracowanie projektu jest Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Założenia zmian są szerokie i dotyczą czterech różnych kategorii przepisów: regulujących zasady funkcjonowania i tworzenia form ochrony przyrody; regulujących zasady monitoringu przyrodniczego i sprawozdawania się Polski z wykonania środków podjętych na podstawie tzw. dyrektywy ptasiej oraz dyrektywy siedliskowej; dotyczących zasad funkcjonowania parków narodowych; dotyczących ochrony dzikiej flory i fauny regulowanych przepisami Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (tzw. CITES). Zmiany są efektem analiz i zidentyfikowania obszarów, które wymagają poprawy. 

Parki i siedliska lepiej chronione 

W projekcie resort proponuje doprecyzowanie katalogu zakazów wydawanych odpowiednio przez ministra właściwego do spraw środowiska w przypadku parków narodowych oraz Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i regionalnych dyrektorów ochrony środowiska w przypadku rezerwatów przyrody, doprecyzowanie obejmuje też kwestię zwolnienia z zakazów dla obszarów objętych ochroną krajobrazową, a także uregulowanie kwestii dotyczących udostępniania rezerwatów przyrody. Wskazuje też na konieczność wprowadzenia zmian w zakresie wyznaczania oraz likwidacji parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu - mają one polegać na opiniowaniu przez rady gmin uchwał w sprawie parków krajobrazowych oraz obszarów chronionego krajobrazu zamiast uzgadniania. Zmienią się także zasady tworzenia zakazów możliwych do wprowadzenia na terenie parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu.

Skuteczniejsza ma być m.in. odpowiedzialność za naruszenie zakazów odnoszących się do form ochrony przyrody - ma to objąć m.in. wprowadzenie możliwości nakładania sankcji administracyjnej w związku z naruszeniem zakazów obowiązujących w formach ochrony przyrody. Zmianie, ujednoliceniu i doprecyzowaniu mają ulec zasady gospodarowania nieruchomościami przez parki narodowe. Chodzi m.in. o doszczegółowienie przepisów w zakresie pierwokupów nieruchomości czy zmiany w zakresie rozporządzania w trybie przetargowym (przetargi ograniczone). Zmiany zakładają też uporządkowanie przepisów dotyczących przestępstw i wykroczeń związanych z ochroną wynikającą z konwencji CITES i zapewnienia ministrowi właściwemu do spraw środowiska wykonywania prawa pokrzywdzonego, jeżeli w zakresie swego działania ujawnił przestępstwo lub wystąpił o wszczęcie postępowania. 

Wyższe kary (nie tylko) za śmiecenie

Resort klimatu chce również, by zmienione zostały inne ustawy, które dotyczą ochrony środowiska. Proponuje m.in. zmiany w kodeksie wykroczeń w zakresie zwiększenia wymiaru kar za wykroczenia dotyczące zaśmiecania lasów. W ramach zmian w kodeksie postępowania karnego zaproponowano przyznanie praw oskarżonego organom organy ochrony środowiska, jeżeli w zakresie swego działania ujawniły przestępstwo lub wystąpiły o wszczęcie postępowania. Funkcjonariusze Straży Parku, pracownicy Służby Parku Narodowego i Służby Parku Krajobrazowego mieliby zostać uznani za funkcjonariuszy publicznych, zwiększony ma zostać również wymiar kar za przestępstwa środowiskowe ujęte w kodeksie karnym. 

Planowany termin przyjęcia projektu przez rząd to IV kwartał 2025 r.