Doradcy restrukturyzacyjni krytykują poprawki Senatu
Założenia nowych przepisów umożliwiają skuteczną restrukturyzację wielu polskich przedsiębiorstw, które bez zapewnienia efektywnej restrukturyzacji, niechybnie upadną. Poprawki zgłoszone przez senatorów zaś zniechęcą zarówno doradców restrukturyzacyjnych jak i dłużników do tego postępowania. Dlatego eksperci Krajowej Izba Doradców Restrukturyzacyjnych oraz Instytutu Allerhanda apelują do Sejmu o ich odrzucenie.
Dwie organizacje: Krajowa Izba Doradców Restrukturyzacyjnych oraz INSO – Sekcja prawa upadłościowego i restrukturyzacyjnego Instytutu Allerhanda apelują do posłów o odrzucenie poprawek Senatu do uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego. Chodzi o zmiany wprowadzane ustawą o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych na zapewnienie płynności finansowej przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 (tzw. tarcza antykryzysowa 4).
Radca prawny Paweł Kuglarz, wiceprzewodniczący sekcji INSO i Jerzy Sławek, dziekan KIDR nie dostrzegają bowiem podnoszonych w przestrzeni publicznej zagrożeń związanych z przyznaniem pewnej autonomii dłużnikowi czy też ograniczeniem nadzoru Sądu Restrukturyzacyjnego. - Przeciwnie, założenia nowych przepisów umożliwiają skuteczną restrukturyzację wielu polskich przedsiębiorstw, które bez zapewnienia efektywnej restrukturyzacji, niechybnie upadną - podkreślają zgodnie. I dodają, że zmiany wprowadzone w Senacie wypaczają sens instytucji uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego oraz niwelują praktyczne znaczenie tego typu postępowania poprzez zniechęcenie do niej zarówno dłużników jak i doradców restrukturyzacyjnych. Co więcej znajdują błąd w poprawkach Senatu.
Złe ograniczenie do przedsiębiorców niewypłacalnych z powodu epidemii
Autorzy apelu wskazują, że ograniczenie stosowania instytucji do podmiotów, których niewypłacalność została spowodowana przez COVID-19, co początkowo uzasadniane było chęcią usprawnienia pracy sądów upadłościowych i restrukturyzacyjnych, spowoduje, że podmioty, które stały się niewypłacalne przez COVID-19 nie będą mogły skutecznie z tej pomocy skorzystać. Nie zmieni to faktu, że liczba nowych postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych spowoduje, że sądy w dalszym ciągu będą niewydolne. Ograniczenie to trudno również pogodzić z podstawową regulacją prawa restrukturyzacyjnego, która umożliwia prowadzenie restrukturyzacji wobec dłużnika nie tylko niewypłacalnego, ale również zagrożonego niewypłacalnością. - Proponowane zmiany spowodują więc po pierwsze wewnętrzną niespójność i brak logiki, a ponadto po raz kolejny zniechęcą podmioty do korzystania z tego rodzaju postępowania, ponieważ już na wstępie będą musieli przyznać, że są niewypłacalni, a przez to kwalifikujący się do upadłości - czytamy w apelu.
Dodatkowym utrudnieniem będzie weryfikacja tego, czy stan niewypłacalności został spowodowany przez COVID-19. - Mogą w związku z tym wystąpić próby torpedowania postępowania przez wierzycieli np. zabezpieczonych rzeczowo, którzy nie akceptując objęcia układem z mocy prawa zapewne będą podważali prawo do wejścia dłużnika w to postępowanie, argumentując np. że nie jest od niewypłacalny lecz zagrożony niewypłacalnością bądź, że stan jego niewypłacalności powstał wcześniej. Nie jest też do końca jasne kto i kiedy ma weryfikować tę przesłankę, zwłaszcza ponownie biorąc pod uwagę ograniczenie czasowe trwania całego postępowania - dodaje Alicja Sobota, adwokat i sekretarz sekcji INSO.
Zmiana nadzorcy układu na wniosek mniejszościowego wierzyciela
Zdaniem autorów, przepisy o zmianie nadzorcy układu na wniosek wierzycieli to kolejny krok zmierzający do zniechęcenia zarówno doradców jak i dłużników do tego typu postępowania. Przede wszystkim jednak może skutecznie zablokować przeprowadzenie uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego, które musi zakończyć się w ciągu 4 miesięcy od dnia obwieszczenia. Nie bierze bowiem pod uwagę czasu potrzebny w praktyce na zmianę nadzorcy. To także uprawnienie trudne do pogodzenia z perspektywy finansowania postępowania przez dłużnika – trudno wyobrazić sobie, aby dłużnik miał uiścić wynagrodzenie nadzorcy układu, którego w sposób całkowicie od dłużnika niezależny wybrali mniejszościowi wierzyciele (mający nie mniej niż 30 proc. udziału w całej wierzytelności).
Uproszczone postępowanie chroni wierzycieli
W apelu czytamy, że nowe przepisy eliminują wady dotychczasowego postępowania o zatwierdzenie układu wprowadzając w szczególności ochronę dłużnika poprzez zawieszenie na czas postępowania prowadzonych postępowań egzekucyjnych oraz zakaz wszczynania nowych egzekucji (art. 16 ust. 3 pkt 1 i 2 Ustawy), czy też zakazując wypowiadania przez kontrahentów niektórych umów, oraz zabraniając spełniania świadczeń z wierzytelności objętych układem (art. 16 ust. 3 pkt 3 Ustawy). Uelastycznia także procedurę głosowania nad układem wprowadzając możliwość zwołania zgromadzenia wierzycieli (art. 19 Ustawy). - Jednocześnie dla zachowania równowagi projekt wzmacnia ochronę wierzycieli, w szczególności poprzez wprowadzenie obowiązku wyrażania przez nadzorcę układu zgody na czynności dłużnika, które mogą mieć istotny wpływ na stan jego majątku (art. 22 Ustawy). W tym kontekście zapewniony zostaje nadzór wierzycielski nad nowym postępowaniem restrukturyzacyjnym - podkreślają autorzy apelu. I dodają, że główny ciężar zarządzania procesem restrukturyzacji przeniesiony jest na nadzorcę układu, którą to funkcję pełni profesjonalny doradca restrukturyzacyjny. Ma on możliwość sprawnego i elastycznego reagowania na aktualne potrzeby uczestników postępowania, z którymi pozostaje w bezpośrednim kontakcie. Jednocześnie podlega ogólnemu nadzorowi Ministra Sprawiedliwości, co zapewnia prawidłowe wykonywanie jego zadań z uwzględnieniem interesów wszystkich zaangażowanych podmiotów. W razie zaniedbań bądź niedopełnienia obowiązków, nadzorca naraża się nie tylko na odpowiedzialność odszkodowawczą wobec wierzycieli, ale również na konsekwencje służbowe, łącznie z cofnięciem licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Czynności dłużnika przekraczające zakres zwykłego zarządu wymagają zgody nadzorcy. Jej brak skutkuje natomiast bezwzględną nieważnością dokonanej czynności (art. 22 Ustawy). Udzielenie zgody w sposób nieuzasadniony rodzi również dla nadzorcy opisane wyżej konsekwencje.
Senat myli postępowania
W stanowisku czytamy też, że zaproponowane przez Senat poprawki zawierają błąd merytoryczny. Art. 16, w którym dodany został ustęp 4 o treści "W terminie dwóch tygodni od dnia otwarcia przyspieszonego postępowania układowego nadzorca układu sporządza i udostępnia wierzycielom na ich żądanie" myli postępowania. Uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne bazuje bowiem w swojej konstrukcji na postępowaniu o zatwierdzenie układu, a nie na przyspieszonym postępowaniu układowym.
Poprawki do odrzucenia
- W naszej ocenie nie są uzasadnione podnoszone wobec projektu zarzuty, iż nowe postępowanie narusza prawa wierzycieli restrukturyzowanego dłużnika. W szczególności nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniem, iż jest ono zbyt uproszczone oraz prowadzone będzie bez należytego nadzoru sądu i przy nadmiernym ograniczeniu uprawnień wierzycielskich. Nieuzasadnione są także twierdzenia przeciwstawiające sobie pozycję dłużnika i wierzycieli. Ten sam podmiot może bowiem w różnych relacjach występować albo jako dłużnik albo jako wierzyciel. W jednym postępowaniu dozna więc ograniczeń będąc wierzycielem, ale jednocześnie sam może skorzystać z dobrodziejstwa uproszczonej restrukturyzacji wszczynając jako dłużnik własne postępowanie. Ustawa powinna dawać w tym celu do dyspozycji efektywne instrumenty - czytamy w apelu.
A poprawki Senatu sprawiają, że uproszczone postępowanie takie nie będzie. Dlatego jego sygnatariusze: Paweł Kuglarz, radca prawny i wiceprzewodniczący Sekcji INSO, Jerzy Sławek dziekan KIDR, Karol Tatara, radca prawny i kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny oraz prodziekan KIDR ds. Legislacji, Alicja Sobota, adwokat i sekretarz sekcji INSO, Mariusz Purgał, adwokat i członek prezydium sekcji INSO oraz Mateusz Kaliński, sekretarz Sekcji INSO, wnoszą o odrzucenie wszystkich poprawek Senatu.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
