Kontrola przedsiębiorcy przez UOKiK - sprawdź, jakie masz uprawnienia

Spośród różnych czynności kontrolnych, kontroli może także podlegać działalność handlowa przedsiębiorców. Zajmuje się tym nie tylko Inspekcja Handlowa, postępowanie kontrolne może bowiem toczyć się także przed Prezesem UOKiK.

Zasady postępowania przed Prezesem UOKiK określają przepisy ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów –dalej u.o.k.k.

Zgodnie z przepisami art. 105a u.o.k.k. w toku postępowania przed Prezesem UOKiK może być przeprowadzona przez upoważnionego pracownika Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) lub Inspekcji Handlowej kontrola u każdego przedsiębiorcy w zakresie objętym tym postępowaniem.

Przeczytaj również: UOKiK sprawdzi czy przedsiębiorcy dostosowali się do nowych przepisów konsumenckich

Kontrolujący doręcza kontrolowanemu lub osobie przez niego upoważnionej upoważnienie do przeprowadzenia kontroli oraz okazuje legitymację służbową, a osoby upoważnione do udziału w kontroli – dowód osobisty, paszport lub inny dokument potwierdzający tożsamość.

Uprawnienia kontrolujących w toku tej kontroli określono w zmienionych od 18 stycznia 2015 r. przepisach art. 105b u.o.k.k. Chodzi m.in. o prawo: wstępu na grunt i do budynków, żądania udostępnienia dokumentów, korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną, przedmiotów i urządzeń zawierających informacje związane kontrolą, żądania sporządzenia przez kontrolowanego kopii i wydruków materiałów związanych z kontrolą, uzyskania wyjaśnień od osób kontrolowanych (art. 105b ust. 1 pkt 2 u.o.k.k.).

Kontrolujący lub osoby upoważnione do udziału w kontroli ustalają stan faktyczny na podstawie dowodów zebranych w toku kontroli, a w szczególności dokumentów, przedmiotów, oględzin oraz ustnych lub pisemnych wyjaśnień i oświadczeń oraz innych nośników informacji. Dowody te mogą zostać zabezpieczone przez:

• pozostawienie ich w wydzielonym lub oddzielnym, zamkniętym i opieczętowanym pomieszczeniu u kontrolowanego,

• złożenie, za pokwitowaniem udzielonym kontrolowanemu, na przechowanie w pomieszczeniu UOKiK lub wojewódzkiego inspektoratu Inspekcji Handlowej.

Uwaga!

Prezes UOKiK w toku kontroli może wydać postanowienie o zajęciu akt, ksiąg, wszelkiego rodzaju dokumentów, informatycznych nośników danych w rozumieniu przepisów o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz innych przedmiotów i urządzeń określonych art. 105b ust. 1 pkt 2 u.o.k.k, mogących stanowić dowód w sprawie, na czas niezbędny do przeprowadzenia kontroli, jednakże nie dłuższy niż 7 dni (art. 105g ust. 1 u.o.k.k.).

Osobę posiadającą wspomniane przedmioty kontrolujący wzywa do wydania ich dobrowolnie, a w razie odmowy można przeprowadzić ich odebranie w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na postanowienie o zajęciu przedmiotów zażalenie przysługuje osobom, których prawa zostały naruszone. Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia.

W odniesieniu do czynności polegających na wspomnianym zajęciu warto pamiętać, że:

Po pierwsze, przedmioty podlegające zajęciu należy po dokonaniu oględzin i sporządzeniu protokołu zatrzymania zabrać albo oddać na przechowanie osobie godnej zaufania z zaznaczeniem obowiązku ich przedstawienia na każde żądanie organu prowadzącego postępowanie.

Po drugie, protokół zajęcia zawiera: oznaczenie sprawy, z którą zajęcie ma związek, podanie dokładnej godziny rozpoczęcia i zakończenia czynności, dokładną listę zajętych przedmiotów i, w miarę potrzeby, ich opis oraz wskazanie postanowienia Prezesa Urzędu o zajęciu. Protokół podpisują dokonujący zajęcia i przedstawiciel kontrolowanego.

Po trzecie, dokonujący zajęcia jest obowiązany do natychmiastowego wręczenia osobom zainteresowanym pokwitowania stwierdzającego, jakie przedmioty i przez kogo zostały zajęte, oraz do niezwłocznego powiadomienia przedsiębiorcy, którego przedmioty zostały zajęte, o dokonanym zajęciu.

Po czwarte, zajęte przedmioty należy zwrócić niezwłocznie po stwierdzeniu, że są zbędne dla prowadzonego postępowania, albo po uchyleniu przez sąd ochrony konkurencji i konsumentów postanowienia o zajęciu przedmiotów, jednak nie później niż po upływie wspomnianego wyżej 7-dniowego terminu.

Przebieg przeprowadzonej kontroli kontrolujący przedstawia w protokole kontroli, który powinien zawierać w szczególności:

• wskazanie nazwy albo imienia i nazwiska oraz adresu kontrolowanego,

• datę rozpoczęcia i zakończenia kontroli,

• imię, nazwisko i stanowisko służbowe kontrolującego,

• określenie przedmiotu i zakresu kontroli,

• opis stanu faktycznego ustalonego w trakcie kontroli,

• opis załączników,

• informację o pouczeniu kontrolowanego o prawie zgłaszania zastrzeżeń do protokołu oraz o prawie odmowy podpisania protokołu.

Uwaga!

Materiał dowodowy zgromadzony w toku kontroli stanowi załącznik do protokołu kontroli.

Protokół kontroli podpisują kontrolujący i kontrolowany. Przed podpisaniem protokołu kontrolowany może, w terminie 7 dni od przedstawienia mu go do podpisu, złożyć na piśmie zastrzeżenia do tego protokołu. W razie zgłoszenia tych zastrzeżeń kontrolujący dokonuje ich analizy i, w razie potrzeby, podejmuje dodatkowe czynności kontrolne, a w przypadku stwierdzenia zasadności zastrzeżeń zmienia lub uzupełnia odpowiednią część protokołu w formie aneksu do protokołu. Jeśli zastrzeżenia nie zostaną uwzględnione w całości lub w części, kontrolujący informuje o tym kontrolowanego na piśmie.

Ponadto:

• o odmowie podpisania protokołu kontrolujący czyni wzmiankę w protokole,

• protokół sporządza się w dwóch egzemplarzach, z których jeden pozostawia się kontrolowanemu, z wyłączeniem materiału dowodowego pozostającego w posiadaniu kontrolowanego.

Podobnie jak w przypadku kontroli Inspekcji Handlowej, do tej kontroli również stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej dotyczące kontroli u przedsiębiorcy.

Z dniem 18 stycznia 2015 r. wprowadzono przepisy art. 105m u.o.k.k. stanowią one, że podmiot (patrz ww. art. 105b ust. 1 pkt 2 u.o.k.k.), którego prawa zostały naruszone w toku kontroli, może wnieść zażalenie do sądu ochrony konkurencji i konsumentów na czynności kontrolne wykraczające poza zakres przedmiotowy kontroli lub inne czynności kontrolne podjęte z naruszeniem przepisów, w terminie 7 dni od dnia dokonania tych czynności. Chociaż, wniesienie tego zażalenia nie wstrzymuje kontroli.

Zażalenie wnosi się do sądu ochrony konkurencji i konsumentów za pośrednictwem Prezesa UOKiK, który przekazuje je wraz z odpowiedzią do sądu w terminie 7 dni od dnia wniesienia zażalenia. Sąd rozpoznaje zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego przekazania przez Prezesa UOKiK. Postanowienie sąd uzasadnia z urzędu. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie do sądu drugiej instancji.

Jeśli sąd uwzględnia zażalenie, dowody uzyskane w wyniku zaskarżonej czynności kontrolnej nie mogą być wykorzystane w prowadzonym postępowaniu, w innych postępowaniach prowadzonych przez Prezesa UOKiK oraz w postępowaniach prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów.

Od 18 stycznia 2015 r. obowiązują też przepisy art. 105n – 105q u.o.k.k., które dotyczą m.in. możliwości przeprowadzenia u przedsiębiorcy przeszukania pomieszczeń i rzeczy, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że znajdują się tam informacje lub przedmioty mające związek z praktykami ograniczających konkurencję.

Przeczytaj również: Przedsiębiorcy mają nowe obowiązki informacyjne wobec konsumentów