Karta podatkowa nie dla każdego

Karta podatkowa jest najprostszą formą podatku dochodowego nie tylko pod względem rzeczywistej wysokości opodatkowania, szczególnie w aspekcie wymogów dokumentacyjnych. Czy są zatem sytuacje, w których karta podatkowa okaże się niekorzystna? Którzy podatnicy powinni skorzystać z niej w celu optymalizacji podatkowej?

1. Wyłączenia z opodatkowania kartą podatkową

Karta podatkowa jest specyficznym sposobem opodatkowania dochodu, przeznaczonym w zasadzie dla najmniejszych przedsiębiorców, prowadzącym działalność w ograniczonym zakresie i bez korzystania z usług podwykonawców. Wyłączone jest zatem stosowanie karty podatkowej w stosunku do podatników, którzy:

– przy prowadzeniu działalności korzystają z usług osób nie zatrudnionych przez siebie na podstawie umowy o pracę oraz z usług innych przedsiębiorstw i zakładów, chyba że chodzi o usługi specjalistyczne (czynności i prace wchodzące w inny niż zgłoszony zakres działalności, niezbędne do całkowitego wykonania wyrobu lub świadczonej usługi, w tym również czynności i prace towarzyszące),

Przykład 1.

Podatnik prowadzi wytwórczą działalność gospodarczą i w jej toku korzysta z usług zewnętrznej firmy sprzątającej. Ponieważ usługi sprzątania nie wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej należy potraktować jej jako usługi specjalistyczne. Podatnik może więc korzystać z opodatkowania kartą podatkową.

– prowadzą równocześnie inną, nie objętą kartą podatkową, działalność gospodarczą,

Przykład 2.

Lekarz prowadzi samodzielną działalność w zakresie POZ, jednocześnie świadcząc usługi na rzecz szpitala (na kontrakcie). Działalność gospodarcza w zakresie kontraktu wyłącza go z opodatkowania kartą, nie stanowi bowiem wykonywania wolnego zawodu medycznego.

– małżonek podatnika prowadzi działalności w tym samym zakresie,

Przykład 3.

Przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu detalicznego w spółce cywilnej z małżonką podatnika. Żadne z nich nie będzie mogło być zatem opodatkowane kartą podatkową. Podatnik mógłby skorzystać z karty podatkowej, gdyby małżonka była jedynie osobą współpracującą, nie zaś wspólnikiem.

– wytwarzają wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym (za wyjątkiem małych (do 5000 kW elektrowni wodnych i wiatrowych oraz biogazowni),

Przykład 4.

Przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania budowlanych uszczelniaczy bitumicznych. Nie może zatem korzystać z opodatkowania kartą, choć stawka akcyzy na te mieszanki bitumiczne wynosi 0 zł.

– prowadzą działalność poza granicami kraju,

Przykład 5.

Przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą w Niemczech i tam opodatkowany jest jako zakład. Nie może jednak dochodów krajowych opodatkować kartą podatkową.

– przekraczają wskazany w ustawie poziom zatrudnienia, za wyjątkiem usług w zakresie prowadzenia parkingów,

Przykład 6.

Lekarz dentysta, obok pomocy dentystycznej, zatrudnia również rejestratorkę. Z uwagi na przekroczenie limitu zatrudnienia (1 pomoc fachowa) nie może opodatkować się kartą.

– niedopełnili obowiązków ewidencyjnych (prowadzenia ewidencji zatrudnienia), informacyjnych (podali we wniosku dane niezgodne ze stanem faktycznym lub nie zawiadomili organu podatkowego o zmianach stanu faktycznego), lub dokumentacyjnych (nierzetelnie wystawiali rachunki lub faktury).

Przykład 7.

Podatnik zatrudniający 1 pracownika nie prowadzi ewidencji zatrudnienia, co zostało stwierdzone w trakcie kontroli. Traci zatem prawo do opodatkowania kartą, a decyzja w tym zakresie – wygasa.

Szczególnego wyjaśnienia wymagają dwa z wyłączeń z opodatkowania kartą podatkową – w zakresie korzystania z zewnętrznych usług i limitów zatrudnienia.

1.1. Limity zatrudnienia

Kolejną grupą przedsiębiorców, którzy nie skorzystają z karty podatkowej są pracodawcy przekraczający limity zatrudnienia. Limity te zostały określone w Tabeli stanowiącej załącznik do ustawy, poprzez wskazanie, liczby pracowników i odpowiadających określonemu poziomowi zatrudnienia stawek podatku. Zasada ta nie dotyczy pracodawców trudniących się prowadzeniem parkingów, bowiem w zakresie tej działalności poziom zatrudnienia nie ma znaczenia, a stawka podatku zakezy jedynie od ilości miejsc parkingowych.

Przykład 8:

Podatnik prowadzi samodzielnie działalność gospodarczą w zakresie prowadzenia parkingów, zatrudniając 12 osób. Mimo wysokiego poziomu zatrudnienia może korzystać z opodatkowania kartą podatkową.

1.2. Usługi zewnętrzne

Opodatkowanie kartą podatkową zostało również wyłączone w przypadku podatników, którzy korzystają z usług podwykonawców. Z karty mogą bowiem skorzystać jedynie ci podatnicy, którzy przy prowadzeniu działalności nie korzystają z usług osób nie zatrudnionych przez siebie na podstawie umowy o pracę, oraz z usług innych przedsiębiorstw i zakładów, chyba że chodzi o usługi specjalistyczne. Za usługi specjalistyczne uważa się czynności i prace wchodzące w inny niż zgłoszony zakres działalności, niezbędne do całkowitego wykonania wyrobu lub świadczonej usługi, w tym również czynności i prace towarzyszące,

W praktyce zatem sens tego wyłączenia sprowadza się do samodzielności prowadzonej działalności gospodarczej. Ma to zapobiec sytuacji, gdy opodatkowany kartą podatnik będzie generował u siebie przychód z wykonywanych usług kosztem podwykonawców opodatkowanych na zasadach ogólnych czy ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Mogłoby to bowiem służyć prostej optymalizacji podatkowej, polegającej na przerzucaniu dochodów do korzystnie, ryczałtowo, opodatkowanego kartowicza.

Przykład 9:

Podatnik prowadzi samodzielnie działalność gospodarczą w zakresie ślusarstwa. Zdobył wysoki kontrakt na wytworzenie elementów okuć, z uwagi na brak urządzeń zlecił ich wykonanie własnej spółce z o.o. „po kosztach". Podatnik nie będzie mógł być w tym przypadku opodatkowany kartą, w przeciwnym wypadku bowiem dochód z kontraktu, mimo niesamodzielnego charakteru działalności, nie zostałaby w praktyce opodatkowany.

2. Zakres działalności objęty opodatkowaniem w formie karty podatkowej

Dodatkowym ograniczeniem może być wąski zakres działalności możliwy do opodatkowania w formie karty podatkowej. Z tej formy mogą bowiem skorzystać prowadzący działalność:

1) usługową lub wytwórczo – usługową, przy zatrudnieniu limitowanym poziomie zatrudnienia,

2) usługową w zakresie handlu detalicznego żywnością, napojami, wyrobami tytoniowymi oraz kwiatami, z wyjątkiem napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%,

3) usługową w zakresie handlu detalicznego artykułami nieżywnościowymi, z wyjątkiem handlu paliwami silnikowymi, środkami transportu samochodowego, częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych, ciągnikami rolniczymi i motocyklami oraz z wyjątkiem handlu artykułami nieżywnościowymi objętego koncesjonowaniem,

4) gastronomiczną – jeżeli nie jest prowadzona sprzedaż napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%,

5) w zakresie usług transportowych wykonywanych przy użyciu jednego pojazdu,

6) w zakresie usług rozrywkowych,

7) w zakresie pozostałych usług – prowadzoną przez osoby fizyczne, w tym rolników równocześnie prowadzących gospodarstwo rolne,

Szczególną uwagę należy zwrócić na tabelę 3 Usługi inne, gdzie indziej w załączniku niewymienione Części I (Załącznika nr 3 Tabeli miesięcznych stawek podatku dochodowego w formie karty podatkowej (w złotych) – dalej Tabela). Konstrukcja tej tabeli powoduje, że w zakresie działalności usługowej katalog usług objętych opodatkowaniem kartą jest otwarty. Usługi inne, gdzie indziej w załączniku niewymienione, to usługi w pojęciu PKWiU. Należy jednak zwrócić uwagę na ograniczenia dotyczące zatrudnienia (brak dozwolonego zatrudnienia), prawie 40 punktowy katalog wyłączeń z opodatkowania w ramach tego otwartego katalogu oraz względnie wysoką stawkę podatku (od 1987 zł do 4644 zł).

Przykład 10.:

Podatnik prowadzi samodzielnie działalność gospodarczą – doradztwo w zakresie zarządzania górnictwem. Miesięcznie odprowadza ok 15 000 zł podatku dochodowego na zasadach ogólnych. Może zatem z korzyścią podatkową skorzystać z opodatkowania na zasadzie karty podatkowej, maksymalny podatek, bez uwzględnienia odliczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne wyniesie 46444 zł.

Czytaj więcej: Kompas Księgowo-Kadrowy