Zarządcami nieruchomości będą mogły zostać wyłącznie osoby, które uzyskają wpis co centralnego ministerialnego rejestru prowadzonego przez ministra odpowiedzialnego za budownictwo i mieszkalnictwo – zakłada rządowy projekt nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ostateczny kształt propozycji rządowych poznamy do końca roku.
Projekt nowelizacji ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399) przygotowało Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT). Resort wskazuje we wpisie w wykazie prac rządu (numer RCL - UD438), że celem proponowanych zmian jest wprowadzenie jednolitych, przejrzystych i powszechnie obowiązujących zasad wykonywania zawodu zarządcy nieruchomości oraz zapewnienie osobom korzystającym z usług tych podmiotów gwarancji należytej ochrony prawnej.
Obecnie do świadczenia takich usług, poza obowiązkiem zarejestrowania działalności gospodarczej, niezbędne jest jedynie zawarcie umowy o zarządzanie nieruchomością oraz posiadanie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem tych czynności.
Analiza funkcjonujących obecnie przepisów w obszarze zarządzania nieruchomościami pozwala dostrzec istotne niedostatki, w szczególności w zakresie braku spójnego mechanizmu uzyskiwania prawa do wykonywania zawodu zarządcy nieruchomościami. Skutkuje to niską przejrzystością rynku oraz ograniczoną możliwością weryfikacji kompetencji zarządców nieruchomości - wskazano w założeniach.
W ocenie ministerstwa czynnikiem destabilizującym rynek jest też funkcjonowanie wielu rejestrów zarządców nieruchomości, prowadzonych przez różne organizacje branżowe. Wiele osób posługuje się jeszcze także licencjami państwowymi nadawanymi przed „reformą Gowina”, czyli deregulacją zawodu w 2014 r.
Zgodnie z założeniami zarządcą nieruchomości będzie mogła zostać osoba fizyczna wpisana do nowo utworzonego Centralnego Rejestru Zarządców Nieruchomości prowadzonego przez MRiT. Uzyskanie wpisu ma następować po formalnej weryfikacji spełnienia warunków obejmujących posiadanie pełnej zdolności do czynności prawnych oraz niekaralność za określone przestępstwa. Rejestr ma być publicznie dostępny na stronie internetowej ministerstwa – znajdziemy w nim informacje o posiadanej przez figurującą w nim osobę polisie OC oraz podmiotach, na rzecz których świadczy ona usługi.
Przyszły projekt ma wskazać czynności, za które zawsze odpowiada zarządca nieruchomości bez względu na zakres czynności określony w umowie o zarządzanie nieruchomością. Zarządca będzie zobligowany do wykonywania zawodu zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa, ze szczególną starannością, przy zachowaniu zasady bezstronności. Ponadto musiałby stale doskonalić kwalifikacje zawodowe, posiadania ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Do dyskusji jest minimalna suma gwarancyjna, ale na pewno będzie ona wyższa niż obecna, wynosząca 50 000 euro.
Czytaj też w LEX: Obowiązki właściciela oraz zarządcy budowli ochronnej >
Zarządca będzie musiał również na bieżąco uzupełniać oraz aktualizować informacje w rejestrze. Dotyczy to zwłaszcza listy podmiotów, na rzecz których wykonuje czynności zarządzania oraz posiadanej polisie ubezpieczeniowej, bez możliwości usuwania poprzednich wpisów.
Czytaj też w LEX: Prawo dla zarządców – czyli co każdy zarządca nieruchomościami powinien wiedzieć na temat prawa >
MRiT planuje też przywrócenie nadzoru nad wykonywaniem czynności zawodowych przez zarządców nieruchomości w ramach systemu odpowiedzialności zawodowej. W przypadku zamieszczania w rejestrze nieprawdziwych informacji bądź ich nieuzupełnienia w określonym terminie możliwe będzie nałożenie na zarządcę kary w wysokości nawet do 50 000 złotych.
Sankcje finansowe mają grozić również za wykonywanie czynności z zakresu zarządzania nieruchomościami bez wymaganego wpisu do rejestru, zachowania wymaganej formy wykonywania zawodu, a także bez zawartej umowy o zarządzanie nieruchomością. Utrzymana ma zostać również sankcja za brak aktualnego ubezpieczenia OC.
Czytaj też w LEX: Carporty - trudny do realizacji obowiązek zarządców i inwestorów >
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
