Uchylony zakaz używania fajerwerków

Wojewoda: Gmina nie może zakazać używania fajerwerków przez cały rok

Źródło: iStock

Uchwała wprowadzająca całoroczny zakaz używania wyrobów pirotechnicznych w Szklarskiej Porębie została uznana za sprzeczną z prawem. Wojewoda Dolnośląski wskazał, że gmina ustanowiła stały zakaz bez wykazania nagłego, lokalnego zagrożenia, podczas gdy przepisy porządkowe mogą obowiązywać jedynie tymczasowo i wyłącznie w zakresie nieuregulowanym ustawowo.

Rada Miejska w Szklarskiej Porębie, powołując się na przepisy art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.), w związku z art. 1 ust. 1, art. 5 oraz art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, podjęła 30 grudnia 2025 r. uchwałę w sprawie wprowadzenia na terenie całego miasta zakazu używania wyrobów pirotechnicznych. Zakaz miał dotyczyć zarówno miejsc publicznych, jak i terenów prywatnych. Rada przepisem porządkowym określiła, że „zakazuje się używania wyrobów pirotechnicznych, w szczególności fajerwerków, petard, rac oraz innych materiałów pirotechnicznych wywołujących efekty dźwiękowe lub świetlne”.

Spod zakazu wyłączono używanie wyrobów pirotechnicznych przez uprawnione służby państwowe i samorządowe, w szczególności Policję, Państwową Straż Pożarną, Wojsko Polskie oraz inne podmioty działające na podstawie odrębnych przepisów prawa, w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań.

Wprowadzenie zakazu samorządowcy uzasadnili w szczególności ochroną życia i zdrowia zwierząt, w tym zwierząt domowych, gospodarskich oraz dzikich; ochroną zdrowia, spokoju i bezpieczeństwa mieszkańców miasta; ograniczeniem negatywnego oddziaływania hałasu na środowisko naturalne a także ochrona cennych przyrodniczo terenów położonych w bezpośrednim sąsiedztwie miasta, w tym obszarów Karkonoskiego Parku Narodowego.

Wojewoda zakwestionował uchwałę

Wojewoda Dolnośląski stwierdził nieważność uchwały w całości. Wskazał, że została podjęta z istotnym naruszeniem art. 40 ust. 3 u.s.g., polegającym na ustanowieniu norm niespełniających kryteriów upoważniających do ich ustanowienia w przepisach porządkowych. Wojewoda przypomniał, że organ stanowiący może wydawać przepisy porządkowe tylko w zakresach nieuregulowanych ustawowo oraz w sytuacjach nagłych, gdy zagrożone jest życie, zdrowie, porządek lub bezpieczeństwo publiczne. Ponadto, dla podjęcia przepisów porządkowych konieczne jest, by naruszenie lub zagrożenie miało szczególny charakter lokalny, a ustanowione przepisy zawierały nakazy (zakazy) zachowania się, które stanowią bezpośrednią reakcję na istniejący stan faktyczny.

W tym przypadku nie wykazano żadnego nagłego, lokalnego zagrożenia, które mogłoby uzasadniać wprowadzenie zakazu. Problemy z fajerwerkami mają charakter ogólnokrajowy, a nie lokalny.

Wojewoda podkreślił, że aby organ gminy mógł skorzystać z upoważnienia art. 40 ust. 3 u.s.g., musiałaby istnieć w przepisach powszechnie obowiązujących luka prawna, bowiem dyspozycja tego przepisu stanowi wprost o upoważnieniu do wydania przepisów porządkowych wyłącznie w zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących. Tu regulacje istnieją – więc gmina nie miała podstaw do wprowadzania lokalnego zakazu.

Uchwała zakazywała tego, na co pozwala ustawa

Wojewoda przypomniał, że kwestie używania materiałów pirotechnicznych są szczegółowo uregulowane w ustawach, np. ustawie o materiałach wybuchowych i kodeksie wykroczeń. Tymczasem zakwestionowana uchwała RM w Szklarskiej Porębie powtarza lub modyfikuje przepisy ogólnokrajowe, wprowadza zakaz również wobec materiałów pirotechnicznych o niskim stopniu zagrożenia, które ustawa dopuszcza do użycia bez zezwoleń.

Organ stanowiący gminy nie może bowiem, powołując się na konieczność ochrony zdrowia ludzi, ograniczać możliwości używania wyrobów, na których użycie – biorąc pod uwagę stopień zagrożenia dla życia i zdrowia – godzi się ustawodawca. Podobnie, ograniczenie takie nie może być wprowadzane z powołaniem się na ochronę spokoju publicznego, podczas gdy ustawa wskazuje na możliwość używania materiałów pirotechnicznych charakteryzujących się nieistotnym, niskim albo nieszkodliwym dla zdrowia ludzi poziomem hałasu, zaś ewentualne wykorzystanie materiałów pirotechnicznych w sposób bezprawnie naruszający spokój publiczny wiążę się już sankcją karną ustaloną w kodeksie wykroczeń. Gmina nie może wiec zakazywać tego, co ustawa wprost dopuszcza.

Ponadto wojewoda wytknął, że uchwała wprowadzała stały zakaz, a przepisy porządkowe mogą obowiązywać jedynie tymczasowo, aby reagować na nagłe zagrożenia.

Nieprawidłowe zasady wejścia w życie uchwały

Organ nadzoru stwierdził, że uchwała jest pozbawiona przepisów regulujących wejście jej w życie. Zakwestionowany akt wskazywał wejście w życie „po 14 dniach od ogłoszenia w dzienniku urzędowym”. Tymczasem przepisy porządkowe muszą być ogłaszane w formie obwieszczeń i wchodzą co do zasady w życie po trzech dniach, chyba że zachodzą szczególne okoliczności. Uchwała nie zawierała wymaganych form ogłoszenia, przez co nie mogłaby zgodnie z prawem uzyskać mocy obowiązującej.

Rozstrzygnięcie nadzorcze nr pnk-n.4131.130.2.2026.pk wojewody dolnośląskiego z 13 stycznia 2026 r.

Nowość