Rząd ustępuje pod presją UE - banki pomogą przy dotacjach na "czyste powietrze"

Banki komercyjne są zainteresowane udziałem w programie Czyste Powietrze i rozmowy z nimi na ten temat będą prowadzone - poinformował minister środowiska Henryk Kowalczyk. To reakcja na groźbę ze strony Komisji Europejskiej, że wstrzymane zostaną fundusze na ten cel, jeśli ich rozdzielaniem zajmować się będą tylko agendy rządowe.

Komisja wielokrotnie sygnalizowała polskiemu rządowi, że nie podoba jej się system, w którym dystrybutorem programu są wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej. To do nich zainteresowani składają wnioski o dofinansowanie antysmogowych inwestycji. Fundusze także rozdzielają środki. KE sugerowała włączenie do tej procedury samorządów i banków komercyjnych. Kolejne pismo z Brukseli do polskiego rządu skierowane zostało w czerwcu tego roku i znalazło się w nim stwierdzenie, że Komisja Europejska oczekuje na szybką decyzję polskiego rządu w sprawie zmian w programie „Czyste powietrze”. W przeciwnym razie nie da Polsce miliardów euro na walkę ze smogiem. Komisja ogłosiła też, że nie planuje już spotykać się z polskim rządem w celu prac nad zmianą programu "Czyste powietrze".

Czytaj: Gminy pomogą rządowi z Czystym powietrzem. Czy na swój koszt?>>

Rząd trochę ustępuje, ale utraty funduszy się nie boi

Odpowiedź polskiego rządu na to ultimatów była - według nieoficjalnych wiadomości - lakoniczna, co jeszcze bardziej miało zdenerwować unijnych urzędników. Na początku lipca głos w tej sprawie zabrał minister środowiska Henryk Kowalczyk, który zadeklarował, że sieć dystrybucji zostanie poszerzona o gminy. Jak mówił, zainteresowanych tym programem jest kilkaset samorządów. Zapewniał jednak, że informacje na temat zagrożenia utraty finansowania programu są nieuzasadnione.

Jednak banki też włączą

Teraz minister środowiska informuje o drugiej zmianie, której zażądała Komisja Europejska, czyli o włączeniu banków komercyjnych do realizacji programu. Zastrzegł jednak, że współpraca z bankami może dojść do skutku, ale pod pewnymi warunkami. - Przedstawiciele banków komercyjnych deklarują, że bardzo chętnie chcieliby współpracować z nami, ale zastrzegają, że nie będą ponosić odpowiedzialności za wydawane pieniądze. Na to nie możemy się zgodzić, że ktoś wypłaca pieniądze - w tym przypadku bank - i później nie weryfikuje jak zostały one wydane. Kolejną sprawą jest to, że banki takich usług nie będą prowadziły za darmo. Problem odpłatności jest zdecydowanie łatwiejszy do rozwiązania odpowiednimi rozwiązaniami prawnymi - powiedział Kowalczyk.

Czytaj w LEX: Uchwały antysmogowe- procedura uchwalania i treść >

Pilotaż już trwa

Minister środowiska przypomniał, że od lipca prowadzony jest pilotaż w ramach, którego do obsługi programu Czyste Powietrze zgłaszają się gminy. Na razie zgłosiło się ok. 600 samorządów, z ponad 400 podpisano już stosowne porozumienia. Ma on służyć m.in. oszacowaniu kosztów włączenia ponad 2,5 tys. gmin do programu. - Po jego przeprowadzeniu będzie wiadomo, jakie mogą być dodatkowe koszty obsługi, i na tej podstawie podejmiemy decyzję o ewentualnym włączeniu gmin do programu - powiedział Kowalczyk.

Czytaj w LEX: Rola samorządu gminnego przy przygotowaniu tzw. uchwały antysmogowej >

Minister w połowie lipca informował na posiedzeniu sejmowej komisji środowiska, że w przyszłej perspektywie finansowej na lata 2021-2027 resort planuje pozyskać ze środków europejskich (Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko) ok. 30 mld zł na realizację program Czyste Powietrze. Ocenił, że realnie pieniądze te powinno się udać uruchomić od 2022 roku.