W kolejnych latach wśród głównych obszarów finansowania przez Unię Europejską znajdą się zmiany klimatyczne i polityka miejska. Tymczasem samorządy cały czas obawiają się, że ostatnie zmiany podatkowe oraz podwyższenie płacy minimalnej będą miały znaczny wpływ na ich budżety.
Nowy okres programowania UE oraz pogarszająca się sytuacja finansów samorządowych, to dwa główne tematy wrześniowego posiedzenia Konwentu Prezydentów, który zorganizował Śląski Związek Gmin i Powiatów.
Jan Olbrycht, poseł do Parlamentu Europejskiego przedstawił aktualny stan negocjacji w zakresie nowego okresu programowania UE na lata 2021-2027. Jak podkreślił proces tworzenia budżetu unijnego dopiero się rozpoczął, a zgodnie z regulacjami jest na to czas do końca 2020 r. Dodał, że w tym czasie nastąpi kilka ważnych momentów, jednym z nich jest wyjście Wielkiej Brytanii z UE, które istotnie wpłynie na stan finansów unijnych i na całe funkcjonowanie wspólnoty. - Jeśli we wskazanym terminie nie uda się wypracować konsensusu w zakresie nowego budżetu, to zostanie wdrożony plan awaryjny. W jego ramach wydatkowanie środków unijnych w pierwszym roku nowej perspektywy będzie przebiegało na dotychczasowych zasadach – wyjaśnił.
Jan Olbrycht odniósł się także do kilku możliwych rozwiązań, które Unia Europejska może wprowadzić w przyszłości, chcąc poprawić stan swoich finansów. Zasygnalizował kwestie, które zdeterminują charakter finansowania UE w kolejnych latach. Będą to m.in. zmiany klimatyczne, polityka miejska czy powiązanie poziomu uzyskiwanych środków unijnych z rządami prawa.
Według śląskich samorządowców ostatnie zmiany podatkowe oraz podwyższenia płacy minimalnej w perspektywie 2020 roku będą miały znaczny wpływ na budżety JST. Piotr Kuczera, Przewodniczący Śląskiego Związku Gmin i Powiatów, prezydent Rybnika podkreślił, że w trakcie dyskusji poruszonej podczas posiedzenia Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego kolejny raz wyartykułowano, że zmiany związane z podatkiem PIT czy wzrostem płacy minimalnej rodzą istotne skutki.
Czytaj w LEX: Niższy PIT i wyższe koszty podatkowe od 1 października 2019 r. >
- Jednocześnie chcę wyraźnie podkreślić, że samorządy popierają sam pomysł podwyższenia płacy minimalnej. Jednak proponujemy, aby nie następowało to kosztem finansów gmin i powiatów, które przeznaczane są na realizację szeregu inwestycji i usług publicznych – powiedział.
Krzysztof Matyjaszczyk, zastępca Przewodniczącego Śląskiego Związku Gmin i Powiatów, prezydent Częstochowy na przykładzie swojego miasta przedstawił skalę strat, które ponosi miasto ze względu na zmiany w systemie finansów jednostek samorządu terytorialnego. Jego zdaniem wydatki, które obciążają miasto i jego mieszkańców oraz przewidywane ubytki w dochodach to łącznie ponad 125 milionów złotych w skali rocznego budżetu miasta.
Czytaj w LEX: Ewidencja księgowa środków związanych z realizacją projektów współfinansowanych z funduszy unijnych >
Jak wyjaśnił, wynikają one ze wzrostu kosztów edukacji przy bardzo dużych brakach w subwencji oświatowej oraz obniżki dochodów, będących skutkiem zmian stawek PIT. To także konsekwencje wzrostu cen prądu, zmian w prawie wodnym czy ustawie dotyczącej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego. - Na te zmiany samorządy lokalne nie mają właściwie żadnego wpływu. Ciągle pogarszająca się kondycja finansowa samorządów lokalnych to m.in. efekt stosowanej od dawna, ale obecnie bardzo nasilonej, praktyki przekazywania gminom i powiatom zadań bez zabezpieczenia adekwatnych środków – mówi Krzysztof Matyjaszczyk.
Grażyna Dziedzic, prezydent Rudy Śląskiej, Członek Zarządu Śląskiego Związku Gmin i Powiatów podkreśla też, że w gronie samorządowców powinny odbyć się rozmowy na temat tego, jak optymalnie stworzyć sieć szpitali i podzielić się tymi zadaniami. - Być może należy rozważyć też ponowne przygotowanie propozycji zmian prawnych w odpowiednich przepisach - powiedziała.
Posiedzenie Konwentu Prezydentów Miast na Prawach Powiatu Śląskiego Związku Gmin i Powiatów odbyło się 27 września 2019 r. w Sosnowcu.
ŚZGiP – jest największą regionalną organizacją samorządową w Polsce, zrzeszającą obecnie 137 jednostek samorządu terytorialnego z woj. śląskiego (w tym wszystkie miasta na prawach powiatu), jego misją jest służba na rzecz dobra publicznego w województwie śląskim poprzez wspieranie społeczności i samorządów lokalnych (www.silesia.org.pl).
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
