Wycieczki młodzieży z Izraela wrócą do Polski

W Dzienniku Ustaw opublikowana została ustawa o ratyfikacji podpisanej 22 marca z przedstawicielami państwa Izrael umowy w sprawie wznowienia wycieczek organizowanych przez ministerstwo edukacji Izraela. Zawieszenie tych wycieczek było skutkiem pogorszenia stosunków między oboma państwami, ale przedmiotem sporu była też ochrona przez uzbrojonych agentów izraelskich służb.

Ustawa z dnia 16 czerwca 2023 r. o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Państwa Izrael o współpracy w dziedzinie wizyt studyjnych zorganizowanych grup młodzieży, podpisanej w Warszawie dnia 22 marca 2023 r. została opublikowana w Dzienniku Ustaw. 

22 marca br. na wspólnej konferencji prasowej szefowie dyplomacji Polski i Izraela Zbigniew Rau i Eli Cohen, ogłosili porozumienie w sprawie organizacji wycieczek młodzieży izraelskiej do Polski i polskiej młodzieży do Izraela. - Porozumienie z Izraelem porządkuje i optymalizuje zasady organizacji izraelskich wizyt edukacyjnych w Polsce, gwarantuje także stronie polskiej możliwość organizacji wizyt edukacyjnych w Izraelu na tych samych zasadach - mówił minister Rau. - - Mamy przełomową umowę Polska-Izrael w sprawie wizyt młodzieży. Jej elementy to brak uzbrojonych agentów bez zgody Polski, młodzież z Izraela pozna miejsca ważne dla polskiej historii, kultury i będzie spotykać się z rówieśnikami z Polski – oświadczył wiceszef MSZ Paweł Jabłoński prezentując najważniejsze elementy porozumienia.

Projekt ustawy o ratyfikacji umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Państwa Izrael o współpracy w dziedzinie wizyt studyjnych zorganizowanych grup młodzieży, podpisanej w Warszawie dnia 22 marca 2023 r., trafił do Sejmu w maju.

Pogorszenie stosunków zablokowało wycieczki

Młodzież izraelska tradycyjnie przyjeżdża do Polski latem, by zwiedzić byłe niemieckie nazistowskie obozy w celu zdobycia wiedzy o Holokauście i uczczenia pamięci pomordowanych.  W połowie 2021 roku rząd Izraela podjął decyzję o odwołaniu wszystkich wycieczek szkolnych do Polski.
Gdy po roku izraelskie władze zasygnalizowały gotowość do ponownego organizowania wycieczek, polski rząd odmówił.

Oficjalną przyczyną był spór o to, czy towarzyszący Izraelczykom oficerowie ochrony mogą mieć przy sobie broń. Rzecznik MSZ potwierdził wtedy, że polski rząd nie zgadza się na powrót do dotychczasowych zasad, czyli wycieczek młodzieży żydowskiej z udziałem uzbrojonych służb izraelskich.
- W związku z oświadczeniami strony izraelskiej chciałem poinformować, że strona polska już wtedy, gdy zasygnalizowano nam chęć przywrócenia przyjazdów młodzieży izraelskiej do Polski do miejsc związanych z pamięcią o Zagładzie sygnalizowała stronie izraelskiej, że powrót do dotychczasowych zasad, m.in. z udziałem uzbrojonych służb izraelskich, nie jest możliwy – mówił rzecznik Ministerstwa Spraw Zagranicznych Łukasz Jasina. We wtorek rzecznik dodał, że sporna kwestia wycieczek młodzieży żydowskiej do Polski z udziałem uzbrojonych służb może zostać rozstrzygnięta podczas środowej wizyty szefa izraelskiej dyplomacji w naszym kraju. - Liczę, że jutro te problemy zostaną rozwiązane - poinformował rzecznik MSZ Łukasz Jasina.

Czytaj: Nie będzie izraelskich wycieczek - przyczyną spór o uzbrojenie ochrony>>

Ustawa o reprywatyzacji zepsuła stosunki z Izraelem

Wycieczki izraelskiej młodzieży do miejsc pamięci o Holokauście zostały zawieszone wraz z rozwojem pandemii Covid-19, ale także  w związku z uchwaleniem i podpisaniem przez prezydenta w ubiegłym roku ustawy o reprywatyzacji majątków, co przez państwo Izrael i środowiska żydowskie na świecie zostało odebrane jak akt nieprzyjazny ze strony Polski. 

Czytaj: Izrael i USA protestują przeciwko ustawie blokującej w Polsce reprywatyzację>>

Wiceminister spraw zagranicznych Piotr Wawrzyk w styczniu br. pytany o tę sprawę stwierdził, że jest ona przedmiotem trwających w tej chwili rozmów ze stroną Izraelską. - Mam nadzieję, że w najbliższych dniach, tygodniach, ta kwestia zostanie uzgodniona - powiedział.

Czytaj w LEX: Aborcja w Izraelu – regulacje prawne i aspekty społeczne >>>

Wycieczki mogą wrócić, ale na nowych zasadach

Minister Wawrzyk podkreślił jednak, że nie widzi żadnego powodu, aby wycieczki młodzieży odbywały się, tak jak do tej pory, w asyście uzbrojonych przedstawicieli izraelskich służb. - Uważamy, że nie ma ku temu żadnego powodu. Mamy swoje służby, które są bardzo kompetentne, dobrze wyszkolone, dobrze wyposażone i są w stanie zapewnić bezpieczeństwo wszystkim polskim obywatelom, a także wszystkim którzy przybywają do Polski. Nie widzimy więc powodu, aby w jakiś szczególny sposób traktować młodzież z Izraela - oświadczył.

Czytaj w LEX: Mazur Sylwia K. - Prawnopolityczne skutki uznania Jerozolimy za stolicę Izraela przez Stany Zjednoczone Ameryki >

- Choć ostateczne porozumienie nie zostało jeszcze osiągnięte, w trakcie rozmów prowadzonych w ostatnich dniach kanałami dyplomatycznymi nastąpiło zbliżenie stanowisk, dające nadzieję na to, że w najbliższym czasie między Polską a Izraelem będzie mogła zostać podpisana kompleksowa umowa regulująca podróże zorganizowanych grup izraelskiej młodzieży do Polski - podkreślił resort spraw zagranicznych w komunikacie opublikowanym na stronie internetowej.

Jak podkreśla MSZ, Polska niezmiennie podtrzymuje gotowość do przyjęcia i goszczenia w naszym kraju obywateli Izraela, zarówno podróżujących indywidualnie jak i w ramach zorganizowanych grup, w oparciu o istniejące między naszymi krajami porozumienia dotyczące m.in. ruchu bezwizowego. - Opowiadamy się za promowaniem kontaktów międzyludzkich pomiędzy Polakami i Izraelczykami, zwłaszcza w odniesieniu do młodego pokolenia, ma kluczowe znaczenie dla zwiększenia zrozumienia między naszymi narodami - zaznaczono w komunikacie.

Ochrona za zgodą i zwiedzanie Polski

- Nie będzie uzbrojonych agentów ochrony bez zgody Polski. Polska jest bezpiecznym krajem. Bezpieczeństwo będzie chronione, gwarantowane przez polskie służby, tak jak każdy, kto przyjeżdża do Polski, takie bezpieczeństwo ma gwarantowane - podkreślił po środowej decyzji wiceszef MSZ Paweł Jabłoński prezentując najważniejsze elementy porozumienia. Dodał, że młodzież z Izraela będzie też odwiedzać miejsca ważne dla naszej historii i dla naszej kultury. - Będzie dowiadywać się też o tym, co przeżył nasz kraj, nasz naród. Będzie spotykać się ze swoimi rówieśnikami; to też bardzo ważne, żeby walczyć z tymi negatywnymi stereotypami o Polsce w Izraelu. Razem będziemy budować te relacje na przyszłość - mówił. - To jest bardzo dobry dzień dla Polski, bardzo dobry dzień dla polsko-izraelskich relacji - podsumował Jabłoński.