SAFE: Polska dostała projekt umowy z Brukselą
Komisja Europejska w czwartek przesłała Polsce tekst umowy pożyczkowej SAFE. Nie wiadomo jeszcze, czy umowę uda się podpisać zgodnie z oczekiwaniami polskiego rządu do końca kwietnia. Dopiero wtedy Polska dostanie zaliczkę w wysokości 6,5 miliarda euro.
Nie wiadomo też, kiedy umowa pożyczkowa z Polską zostanie podpisana i czy uda się to jeszcze w kwietniu, czy raczej na początku maja. Jeszcze pod koniec ubiegłego miesiąca rzecznik Komisji Europejskiej (KE) ds. obronności Thomas Regnier zapewniał, że do podpisania porozumienia dojdzie w drugim lub trzecim tygodniu kwietnia, termin ten jednak się opóźnił. Jeśli planowany termin udałoby się utrzymać, oznaczałoby to, że umowa będzie podpisana w przyszłym tygodniu.
Unijny program SAFE przewiduje 150 mld euro wsparcia w postaci m.in. nisko oprocentowanych pożyczek, przede wszystkim na zakupy sprzętu wojskowego, zwłaszcza produkowanego w Europie. Im szybciej zostanie podpisana umowa, tym szybciej Polsce wypłacona zostanie 15 proc. zaliczki (czyli ok. 6,5 miliardów euro). KE przyznała Polsce 43,7 miliardów euro, z których zostaną sfinansowane projekty obronne przewidziane w polskim planie inwestycyjnym.
Opóźnienie powstało z winy Komisji Europejskiej, która najpierw narzuciła bardziej ambitny plan — umowa pożyczkowa miała zostać sfinalizowana jeszcze w marcu, co potwierdzał polski rząd. Potem jednak KE postanowiła przygotować ujednolicony wzór umowy, do którego kraje członkowskie zgłosiły około 250 poprawek. Stąd też procedury się przedłużyły. Na opóźnienie nie miał natomiast wpływu fakt zawetowania ustawy wdrażającej SAFE do polskiego prawa przez prezydenta Karola Nawrockiego, zwłaszcza że sama Komisja Europejska nie wymagała konkretnego ugruntowania prawnego po stronie polskiej. W miejsce ustawy rząd przyjął uchwałę w sprawie programu „Polska Zbrojna”, upoważniającą ministrów obrony i finansów do podpisania umowy pożyczkowej z KE.
Razem z polską umową podpisane zostaną także porozumienia z 15 pozostałymi państwami, które starały się o fundusze z SAFE, a ich krajowe plany wydatków dostały już zielone światło od Komisji i Rady UE. Nie wiadomo jeszcze, czy w tym samym czasie uda się podpisać także umowy pożyczkowe z Francją i Czechami, których plany krajowe KE zatwierdziła później i które Rada UE zatwierdziła dopiero dwa tygodnie temu. Jedynym państwem, którego plan krajowy w ramach SAFE nie został jeszcze zatwierdzony, są Węgry.
