Sejm zaplanował wybór członków KRS na posiedzeniu 13-15 maja
Wybór 15 sędziów/członków Krajowej Rady Sądownictwa wstępnie zaplanowany został na posiedzeniu Sejmu, które odbędzie się w dn. 13-15 maja 2026 r. - poinformowała Kancelaria Sejmu. Do izby wpłynęło 61 kandydatur na sędziowskich członków KRS, jedna kandydatura - jak wskazano - nie spełniła wymogów i nie będzie procedowana. Zgromadzenia ogólne sędziów mają zaopiniować kandydatów 20 kwietnia br.
Procedura wyboru 15 sędziów-członków KRS rozpoczęła się 11 lutego br. – opublikowano wówczas obwieszczenie marszałka Sejmu na podstawie, co istotne, obowiązującej ustawy o KRS, zgodnie z którą sędziowskich członków Rady wybiera Sejm, nie sędziowie. Ta kwestia jest zresztą przyczyną sporu i wątpliwości dotyczących konstytucyjności obecnej KRS. Według dużej części środowiska prawniczego i strony rządowej sędziowski skład KRS, zgodnie z Konstytucją, powinien być wybierany przez samych sędziów, a nie przez Sejm (czyli czynnik polityczny). Druga strona uważa, że nie wynika to z przepisów Konstytucji. Prezydent Karol Nawrocki, również w lutym, zawetował nowelizację KRS, zgodnie z którą sędziów do KRS mieli wybierać sędziowie, nie Sejm. Odpowiedzią na to jest uchwała Sejmu z 27 lutego, w której zapewniono, "że w przypadku kształtowania KRS na podstawie obowiązującej ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa" Sejm "uwzględni w swoich decyzjach wyniki wyborów dokonanych przez polskich sędziów w wyborach powszechnych i transparentnych, przy uwzględnieniu wymogów konstytucyjnych co do składu Rady i ograniczeń wynikających z obowiązującej ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa".
Czytaj: Sędziowskie opiniowanie kandydatów do KRS już 20 kwietnia>>
Jak informowano jeszcze w marcu, do marszałka Sejmu wpłynęło ponad 60 kandydatur: 29 kandydatów zgłosiły grupy sędziów, 2 kandydatów zaproponowali obywatele, a 30 kandydatów zgłosiły zarówno grupy sędziów, jak i obywatele. - Wybór członków Krajowej Rady Sądownictwa wstępnie planowany jest na posiedzenie Sejmu, które odbędzie się w dn. 13-15 maja 2026 r. - poinformowała Kancelaria Sejmu.
20 kwietnia "opiniowanie" kandydatów
W marcu serwis Prawo.pl opisał pismo, które trafiło do poszczególnych sądów. Sędziowie zachęcani są w nim do udziału w zgromadzeniach ogólnych podczas których - jak wskazano - mają zaopiniować wszystkich kandydatów zgłoszonych marszałkowi Sejmu. Opiniowanie ma mieć charakter tajny, każdy z sędziów ma mieć możliwość wskazania 15 najlepszych kandydatów. Co więcej, założona jest dobrowolność, sędziowie mogą, ale nie muszą, wziąć udziału w zgromadzeniach.
- Zgromadzenia wyznaczono na godzinę 15:00, co również ma zapobiec sytuacjom, w których sędziowie, z powodu opiniowania kandydatów do KRS, będą zmieniać wokandy - mówił jeden z sędziów. Są sądy, w których zgromadzenia mają się zacząć o 14:00.
Przygotowywany został też regulamin zgromadzeń ogólnych zwoływanych do zaopiniowana sędziów, kandydatów do KRS.
Jest dość ogólny, podczas spotkania z ministrem i przedstawicielami ministerstwa, które dotyczyło m.in. przebiegu tych zgromadzeń, wskazywano, że taki regulamin nie powinien być zbyt szczegółowy, bo mogłoby to powodować kolejne wątpliwości i niepotrzebne spory podczas zgromadzeń - informował jeden z naszych rozmówców.
Jak dodał, zgodnie z regulaminem, komisja skrutacyjna ma zliczyć głosy, a następnie przekazać wyniki prezesowi sądu. Ten z kolei ma je przekazać prezesowi sądu apelacyjnego, gdzie ma być zliczana suma głosów z całej apelacji na poszczególnych kandydatów. - Regulamin ma na celu zapewnienie, że opiniowanie kandydatów będzie przebiegało tak samo we wszystkich sądach - wskazał.
Sędziowskie "nie" dla głosowania na listy kandydatów
Przypomnijmy, że w połowie lutego, stanowisko w sprawie wyboru 15. sędziów do KRS wydało 10 z 11 prezesów SA. Zaapelowali, by sędziowie wzięli udział w zgromadzeniach, by wskazać 15 najlepszych spośród wszystkich zgłoszonych marszałkowi Sejmu kandydatów. Do tego odniosło się m.in. Ogólnopolskie Zrzeszenie Sędziów „Aequitas” . - Jako sędziowie w demokratycznym i praworządnym państwie mamy problem z akceptacją zastępowania władzy ustawodawczej w tworzeniu prawa przez inne ośrodki decyzyjne oraz z działaniem poza prawem. Z Konstytucji RP, zasadniczej ustawy regulującej ustrój naszego państwa, wynika, że proces tworzenia prawa wymaga: zgody większości sejmowej, co do zasady zgody Senatu (chyba że Sejm odrzuci poprawki Senatu) i co do zasady zgody Prezydenta RP (chyba że Sejm odrzuci weto Prezydenta). Tylko to zapewnia, że prawo jest stanowione zgodnie z wolą narodu, który sprawuje swoją zwierzchnią władzę przez przedstawicieli (art. 4 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP). Uważamy, że nie wypada, by sędziowie, których obowiązkiem jest stosowanie prawa, przypisywali sobie w demokratycznym i praworządnym państwie uprawnienie do narzucania prawa, na które obywatele przez swoich przedstawicieli (posłów, senatorów i Prezydenta RP) nie wyrazili zgody - podkreślono w poście na X. - Powstaje zasadnicze pytanie – czy prezesi wszystkich sądów w Polsce przeprowadzą pozaustawową „procedurę opiniowania”, a nawet jeśli się na to zdecydują, to czy we wszystkich sądach procedura ta będzie wyglądała identycznie, będzie przeprowadzona według tych samych reguł, skoro nie jest uregulowana prawnie - dodano.
Stanowisko w sprawie opiniowania kandydatów sędziowskich - 7 marca - przyjęło Walne Zebranie Stowarzyszenie Absolwentów i Aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury "VOTUM". Jak mówił nam sędzia Hubert Dudkiewicz, członek zarządu i rzecznik prasowy Stowarzyszenia, "w trosce o dobro wymiaru sprawiedliwości" wezwano w nim "do powszechnego udziału w tych zgromadzeniach ogólnych, zwołanych w celu opiniowania sędziów, pod warunkiem jednak transparentności i jednolitości całego procesu".
I - co istotne - tego, by w toku tych zgromadzeń nie było nawoływania do oddawania głosów na konkretne grupy kandydatów. W naszej ocenie ważne jest, by takie opiniowanie odbyło się z poszanowaniem zasady równości dostępu do tych stanowisk, jak i woli sędziów - wskazał.
Dodał, że Stowarzyszenie jest równocześnie przeciwne tworzeniu gotowych list kandydatów. - W przestrzeni publicznej pojawiły się już listy piętnastu osób, na które powinno się zagłosować - można powiedzieć wezwania do blokowego głosowania. W naszej ocenie sędziowie powinni przeanalizować każdego z kandydatów z osobna, a następnie opiniując, wskazać tych, którzy w ich ocenie są najlepsi. Ta procedura nie ma służyć promowaniu kandydatów konkretnych stowarzyszeń, ale wskazaniu najlepszych kandydatów do KRS. Apelujemy, by nie popierać takich bloków, a indywidualnie te osoby, które nie będą reprezentowały interesów stowarzyszeń czy ich zarządów, ale rzeczywiście chroniły dobro wymiaru sprawiedliwości i środowiska sędziowskiego - podkreślił.
Sędzia przyznał też, że tak jak w przypadku noweli ustawy o KRS, tak i teraz wątpliwości Stowarzyszenia budzi fakt, że każdy sędzia ma mieć 15 głosów.
To zastrzeżenie zgłosiliśmy w związku z przygotowaniami do zgromadzeń. Powtórzę: takie rozwiązanie, by jeden sędzia mógł oddać 15 głosów, nie ma odzwierciedlenia w żadnym z systemów wyborczych i - tak jak wskazywaliśmy w naszej opinii do ustawy - może premiować duże stowarzyszenia sędziowskie, które wystawiają całe piętnastoosobowe listy swoich kandydatów - podsumował.
