Rusza maraton egzaminów adwokackiego i radcowskiego
Dziś, 21 kwietnia, rozpoczynają się egzaminy dla kandydatów na przyszłych adwokatów i radców prawnych. Zdający będą rozwiązywać zadania z zakresu prawa karnego, cywilnego lub rodzinnego, gospodarczego, administracyjnego, a także zasad wykonywania zawodu i zasad etyki. W tym roku do egzaminu adwokackiego zostało dopuszczonych 1270 osób, w tym 1010 aplikantów i 260 osób uprawnionych z innych tytułów, a do egzaminu radcowskiego – 1545 osób, w tym 1270 aplikantów i 275 osób spoza aplikacji.
Zajęcia przedegzaminacyjne, egzaminy próbne, repetytoria, konsultacje z patronami i ekspertami – samorządy prawnicze dwoją się i troją, by jak najlepiej przygotować do egzaminów swoich aplikantów. W ubiegłym roku egzamin radcowski zdało 83,2 proc. przystępujących, a adwokacki - 82,3 proc. Najlepiej zdali aplikanci, najtrudniejsze okazało się - w przypadku obu egzaminów - zadanie z prawa cywilnego. Najmniej ocen niedostatecznych zostało wystawionych z zadania z zasad wykonywania zawodu i zasad etyki. A frekwencja sięgnęła 99 proc.
Jak będzie w tym roku? Jeszcze nie wiadomo. Egzaminy przeprowadzi 50 komisji egzaminacyjnych powołanych przez ministra sprawiedliwości.
Egzamin adwokacki odbędzie się przed 22 komisjami mającymi siedziby w: Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach (2 komisje), Kielcach, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Warszawie (8 komisji) i we Wrocławiu (2 komisje).
Egzamin radcowski przeprowadzi 28 komisji z siedzibami w Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku (2 komisje), Katowicach (2 komisje), Kielcach, Krakowie (2 komisje), Lublinie, Łodzi, Olsztynie, Opolu, Poznaniu (2 komisje), Rzeszowie, Szczecinie, Toruniu, Wałbrzychu, Warszawie (6 komisji), we Wrocławiu (2 komisje) i w Zielonej Górze.
Każdego dnia zdający rozpoczną je o godzinie 10.00. Czas na rozwiązanie zadań z prawa karnego, cywilnego i gospodarczego wynosi 6 godzin, a w przypadku zadań z prawa administracyjnego oraz z zasad wykonywania zawodu i zasad etyki – łącznie 8 godzin.
Zobacz w LEX: Jak pisać pisma procesowe i jak polemizować - wskazówki i triki >
Ze statystyk MS wynika, że do egzaminu adwokackiego przystąpią też 3 osoby z niepełnosprawnościami oraz 18 matek karmiących, natomiast do egzaminu radcowskiego - 11 osób z niepełnosprawnościami i 31 matek karmiących. Osobom z niepełnosprawnościami przysługuje uprawnienie do skorzystania z wydłużenia o połowę czasu trwania każdej części egzaminu, a matkom karmiącym dwie półgodzinne przerwy każdego dnia egzaminu. Dodatkowy czas nie podlega wliczeniu do czasu trwania egzaminu w danym dniu.
Ruszył sezon zawodowych egzaminów prawniczych - jako pierwszy komorniczy>>
Nowa aplikacja do zdawania
Adwokat Marcin Derlacz, wicedziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Gdańsku podkreśla, że komisje są przygotowane do rozpoczynających się we wtorek egzaminów adwokackich.
Zdających mamy w tym roku odrobinę mniej niż w latach ubiegłych, bo ten rocznik był dość nieduży i mówię tutaj o skali całego kraju, nie tylko o mojej macierzystej izbie adwokackiej. Jedyną nowością w porównaniu z ubiegłymi latami będzie nowa aplikacja do zdawania egzaminu. Instrukcja jej obsługi jest dostępna na stronie ministerstwa. Nie przewidujemy jednak większych trudności w tym zakresie, zresztą Ministerstwo Sprawiedliwości zapewnia stałe wsparcie techniczne komisjom egzaminacyjnym - mówi.
Zaznacza, że jak co roku komputery zdających – osobiste lub wypożyczone – będą odcięte od świata wirtualnego. – Więc i kwestia sztucznej inteligencji jako wsparcia przy egzaminie odpada. Zaczynamy, jak co roku, od prawa karnego, potem na zdających czeka zadanie z prawa cywilnego, gospodarczego, a na końcu z zakresu prawa administracyjnego oraz etyki i zasad wykonywania zawodu adwokata. Pozostaje mi tylko wszystkim życzyć powodzenia – podsumowuje.
Czytaj też w LEX: Praktyka prawnicza zorientowana na klienta – co to oznacza w praktyce? >
AI na egzaminie? Może w przyszłości
Bartosz Opaliński, wiceprezes Krajowej Rady Radców Prawnych podkreśla, że samorząd radcowski jest przygotowany do egzaminów. - Część pierwsza, obejmująca zadanie z prawa karnego, rozpocznie się już jutro, 21 kwietnia, potem zdających czekają zadania z prawa cywilnego, następnie gospodarczego, a na koniec – 24 kwietnia – z prawa administracyjnego i z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki. Egzamin ma formułę pisemną, zdający będą musieli sporządzić pismo procesowe – jeśli chodzi o procedurę cywilną i karną – może być to akt oskarżenia, pozew, wniosek, apelacja lub opinia prawna, a w przypadku prawa gospodarczego to może być umowa, ale też apelacja lub pozew, a jeśli chodzi o prawo administracyjne, np. skarga do WSA lub skarga kasacyjna. To wszystko oczywiście będzie wynikało z treści zadania. Taka formuła – moim zdaniem – pozwala na obiektywną ocenę umiejętności zdających – w tym warsztatu, a przypomnę, zadania ocenia komisja, w skład której wchodzą przedstawiciele samorządu radcowskiego, ale też Ministerstwa Sprawiedliwości, sędziowie. To, że jest to pismo procesowe – powtórzę – daje możliwość sprawdzenia kompetencji praktycznych przyszłego radcy, nie jest to jedynie wymóg przeprowadzenia analizy teoretycznej. Zdający dodatkowo musi uzyskać ocenę pozytywną z każdego zadania – podsumowuje.
Czytaj też w LEX: Jak kupuje się usługi i produkty prawnicze w erze social mediów? >
Wiceprezes dodaje, że być może warto byłoby rozważyć element odpowiedzi ustnej.
Ale to wymaga zmian legislacyjnych i przemyślenia, czy jest to wykonalne przy tak dużej liczbie zdających. Bo do egzaminu nie podchodzą tylko aplikanci, ale też osoby, które nie zdały egzaminów wcześniej, i te, które mogą to zrobić na mocy ustawy, poza aplikacją. Są na pewno plusy elementu ustnego. Pozwalałby on na sprawdzenie umiejętności zdających w zakresie sztuki argumentacji, poprawności wypowiedzi, retoryki – nasz samorząd w trakcie aplikacji te umiejętności z aplikantami oczywiście ćwiczy. Bo przygotowujemy ich nie tylko do egzaminu, ale przede wszystkim do wykonywania zawodu - podsumowuje.
Zaznacza również, że w KRRP trwają prace zmierzające do zreformowania programu aplikacji i uwzględnienia w jeszcze szerszym zakresie wykorzystania programów opartych na AI i nowych technologiach. - Nie można o tym zapominać, bo te zmiany są już widoczne na rynku. Młodzi radcy, wchodząc do zawodu, muszą takie umiejętności w zakresie korzystania z tych narzędzi również mieć. One przyspieszają proces prowadzenia sprawy i sprawiają, że jest on bardziej efektywny, ale niosą też ze sobą konkretne zagrożenia, choćby halucynacje – podkreśla.
Zobacz też w LEX: Halucynacje AI: Jak weryfikować informacje i unikać błędów >
Mecenas przyznaje, że być może warto się zastanowić, czy takich elementów nie włączyć w przyszłe egzaminy zawodowe.
Pytanie, jak to zrobić: czy na zasadzie korzystania z narzędzia i weryfikacji jego działania oraz wskazania zagrożeń, czy też w oparciu o kazus i rozwiązanie - zdający musiałby wówczas wskazać błędy popełnione przez AI. Na pewno jest to obszar, który będzie mocno związany z pracą prawników - podsumowuje Opaliński.
Czytaj też w LEX: Ubezpieczenia OC osób wykonujących wybrane zawody prawnicze w kontekście odpowiedzialności za korzystanie z rozwiązań AI >
A jak się nie zda?
Niezdanie egzaminu radcowskiego lub adwokackiego nie oznacza od razu rocznego oczekiwania na możliwość podejścia do kolejnego. Można się odwoływać - i choć ta droga nie jest łatwa, zdarza się, że odwołania zostają uwzględnione. Przede wszystkim trzeba poczekać. Komisje egzaminacyjne podejmują bowiem uchwały o wyniku egzaminu adwokackiego i radcowskiego większością głosów w obecności wszystkich członków komisji egzaminacyjnej. Następnie taka uchwała jest doręczana zdającemu, a jej odpis ministrowi sprawiedliwości, prezesowi Krajowej Rady Radców Prawnych, właściwej radzie okręgowej izby radców prawnych, prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej, izbom adwokackim oraz dołączana jest do akt osobowych zdającego.
Czytaj też w LEX: Zarządzanie projektami dla prawników – jak realizować sprawnie nawet najtrudniejsze projekty? >
Potem minister sprawiedliwości publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej imiona i nazwiska osób, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminów oraz imiona ich rodziców. Co więcej, z przebiegu egzaminu sporządza się niezwłocznie protokół, który podpisują członkowie komisji egzaminacyjnej uczestniczący w egzaminie, mogą też zgłaszać uwagi do protokołu. Potem ta dokumentacja trafia do właściwej rady okręgowej i znowu sporządza się protokół. Kopię protokołu z przebiegu egzaminu oraz kopię protokołu z przekazania dokumentacji przekazuje ministrowi sprawiedliwości w terminie 7 dni od dnia sporządzenia. Kiedy już zdający otrzyma uchwałę, ma 14 dni na odwołanie się do Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości. W skład takich komisji - dla radców i adwokatów - wchodzi po 9 członków, w tym po 4 wskazanych przez KRRP i NRA.
