ezpłatny e-book 5 dylematów prawnika in-house: interpretacje, ryzyka, wątpliwości Sprawdź analizy prawne ekspertów i odpowiedzi LEX Expert AI
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Prawnicy i sądy

Zobacz więcej artykułów w Prawnicy i sądy
Temat dnia

Przejdź do artykułu: Delegacje sędziowskie nie do Kancelarii Prezydenta

Patrycja Rojek-Socha
Na ostatniej prostej są prace rządowe nad projektem nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych, która ma m.in. utemperować sędziowskie delegacje. Zakłada wprowadzenie maksymalnego czteroletniego czasu delegacji do Ministerstwa Sprawiedliwości, ale też do Biura Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury czy do Sądu Najwyższego. Ostateczny projekt uchyla jednak przepis umożliwiający delegacje sędziowskie m.in. do Kancelarii Prezydenta i to mimo że w trakcie prac, na skutek opinii, do rozwiązania wracano.

Przejdź do artykułu: Jeszcze tylko jeden dzień na udział w badaniach rynku prawniczego

Do 14 lutego można wziąć udział w badaniu rynku prawniczego, którego wyniki opublikowane zostaną w specjalnym raporcie już w pierwszym kwartale 2026 r. Ma on odpowiedzieć na pytania dotyczące sytuacji prawniczek i prawników, zarówno pracujących w kancelariach, jak i w wewnętrznych działach prawnych (in-house), warunków pracy, mobilności, ale też wyzwań związanych z AI i stosowaniem nowych technologii. Do tej pory ankiety wypełniło już ponad 400 osób.

Przejdź do artykułu: Nowe orzeczenie SN: Sędzia Schab, rzecznik dyscyplinarny sędziów, prawidłowo odwołany

Sędzia Izby Odpowiedzialności Zawodowej Barbara Skoczkowska orzekła, że minister sprawiedliwości był uprawniony do odwołania sędziego Piotra Schaba ze stanowiska rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych oraz jego zastępców Przemysława Radzika i Michała Lasoty. Wskazała równocześnie, że brak wyraźnej regulacji ustawowej w tym zakresie był wynikiem intencjonalnego działania ustawodawcy oraz że w demokratycznym państwie nie może być tak, iż rzecznika dyscyplinarnego nie można odwołać w żadnej sytuacji.

Przejdź do artykułu: Prokuratura chce wyłączenia sędziego Łubowskiego od sprawy ENA wobec Ziobry

Prokuratura nie ma szczęścia do sędziego Dariusza Łubowskiego z SO w Warszawie, który w grudniu 2025 r. zdecydował o uchyleniu ENA wobec b. wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego, wskazując w uzasadnieniu m.in. na „łamanie przez władzę wykonawczą praw człowieka i wolności obywatelskich”. To w jego referacie znalazła się sprawa ENA wobec ministra Zbigniewa Ziobry. Prokurator skierował więc wniosek o wyłączenie sędziego ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności.

Polecamy książki prawnicze

Prawnicy i sądy - najnowsze

Rząd koryguje wynagrodzenia w SKO, ale problem narasta

Projekt nowelizacji rozporządzenia dotyczącego zasad wynagradzania w samorządowych kolegiach odwoławczych obejmuje wyłącznie pracowników biur SKO. MSWiA uzasadnia, że wzrost wskaźnika wynagrodzeń w budżetówce na 2026 r. wymaga aktualizacji stawek zasadniczych i podstawy dodatku funkcyjnego. Środowisko SKO podkreśla jednak, że propozycja ma charakter jedynie techniczny i nie odnosi się do wieloletnich postulatów zwiększenia mnożnika kwoty bazowej dla etatowych członków kolegiów.

Skarga nadzwyczajna do likwidacji, ale trochę z niej zostanie

Aż dwa projekty - tzw. ustawy praworządnościowej oraz nowej ustawy o Sądzie Najwyższym - przewidują likwidację skargi nadzwyczajnej. Ich autorzy są zgodni, że to "obce ciało" w systemie prawnym, które przyniosło niewiele korzyści i wiele strat. Uznają jednak pewne dobre strony tej instytucji i proponują dodanie do procedury cywilnej rozwiązań pozwalających na szersze stosowanie skargi kasacyjnej oraz wprowadzenie mechanizmu zapobiegającego występowaniu w systemie prawnym więcej niż jednego ostatecznego porządku dziedziczenia.

Odra z własnymi prawami i Sądem Wodnym

Posłowie przedstawili nowy tekst projekt ustawy, która może całkowicie zmienić sposób ochrony Odry – rzeka miałaby uzyskać status osoby prawnej środowiskowej, własne organy i prawo uczestnictwa w postępowaniach administracyjnych, a spory dotyczące jej praw rozstrzygałby nowy Sąd Wodny. Cześć ekspertów i samorządowców ostrzega, że zmiana może spowodować chaos kompetencyjny i zaburzyć obecny system ochrony wód.

6 marca konferencja AI Legal Change Summit 2026

Prawnicy z kancelarii, firm i instytucji publicznych spotkają się już 6 marca, podczas AI Legal Change Summit 2026, konferencji organizowanej przez Wolters Kluwer Polska, by dyskutować, wymieniać się doświadczeniami i wspólnie odkrywać potencjał sztucznej inteligencji w prawie. Jednym z tematów będzie zastosowanie AI w obsłudze klientów, w tym kwestia odpowiedzialności, wiarygodności i bezpieczeństwa m.in. danych.

Uchwała Sejmu wystarczy, by sędziowie wybrali 15 członków KRS?

Prezydent Karol Nawrocki nie spieszy się z decyzją w sprawie noweli ustawy o KRS, która ma zagwarantować wybór jej 15 sędziowskich członków przez sędziów. Tymczasem marszałek Włodzimierz Czarzasty wydał już obwieszczenie o rozpoczęciu procedury zgłaszania kandydatów. Realny jest plan B, który miałby zagwarantować, że do Rady trafią jednak sędziowie wybrani przez sędziów, którzy będą jedynie „zatwierdzeni" przez Sejm. Prawnicy uważają, że wystarczy do tego uchwała lub decyzja marszałka.

Marszałek Sejmu rozpoczął procedurę wyboru sędziów do KRS

W Monitorze Polskim opublikowano obwieszczenie marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego o rozpoczęciu procedury zgłaszania kandydatów na sędziowskich członków Krajowej Rady Sądownictwa. Podstawą są obowiązujące przepisy, te same, które mają zostać zmienione przez nowelizację ustawy o KRS czekającą na podpis prezydenta. Decyzja marszałka była uzasadniana tym, że 12 maja 2026 r. upływa kadencja obecnych sędziowskich członków Rady, samo obwieszczenie jest z dnia 9 lutego br.

Od 1 marca sąd obowiązkowo skieruje spór budowlany do mediacji

Od 1 marca br. przed posiedzeniem przygotowawczym albo pierwszą rozprawą sąd skieruje do mediacji strony w sprawach dotyczących sporów budowlanych. Przestrzeganie obowiązku przystąpienia do mediacji będzie zabezpieczone sankcją finansową. Sąd będzie bowiem mógł nałożyć na stronę lub interwenienta obowiązek zwrotu kosztów wywołanych „ich niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem" – m.in. nieuzasadnioną odmową poddania się mediacji – pisze radczyni prawna Maria Młotkowska, mediatorka stała Sądu Polubownego przy Prokuratorii Generalnej RP.

TSUE: Wyrok w sprawie kredytów z WIBOR już w czwartek

W czwartek nastąpi rozstrzygnięcie jednej z najważniejszych polskich spraw w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej w historii. TSUE zdecyduje o rynku kredytów złotówkowych ze zmiennym oprocentowaniem, których wartość jest szacowana nawet na siedem bilionów złotych. Sędziowie dadzą wytyczne polskim sądom, jak interpretować klauzule z WIBOR oraz obowiązki informacyjne banków wobec konsumentów.

Chaos w sądownictwie dyscyplinarnym to wzajemne oskarżenia

Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego ma coraz więcej problemów z osądzeniem sędziów i prokuratorów. Zaistniały bowiem poważne wątpliwości, kto jest właściwie powołanym rzecznikiem dyscyplinarnym sędziów i czy minister sprawiedliwości, powołując rzecznika ad hoc do konkretnej sprawy, może złożyć podpis elektroniczny. Co więcej – przy uchylaniu immunitetów – SN nie wie czy prokurator Prokuratury Krajowej ma legitymację do oskarżania sędziów.

Sędzia Dariusz Łubowski odwołany z funkcji kierownika sekcji i bez dodatku

Sędzia Dariusz Łubowski z SO w Warszawie, który w grudniu 2025 r. zdecydował o uchyleniu ENA wobec b. wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego, wskazując w uzasadnieniu m.in. na „łamanie przez władzę wykonawczą praw człowieka i wolności obywatelskich", został odwołany z funkcji Kierownika Sekcji Postępowania Międzynarodowego do spraw z zakresu prawa karnego. Od 11 lutego nie otrzyma też już dodatku funkcyjnego z tego tytułu. Pod decyzję podpisała się prezes SO Beata Najjar.

I prezes SN: Minister naruszył przepisy ws. Rady Programowej KSSiP

I prezes Sądu Najwyższego dr hab. Małgorzata Manowska wyraziła kategoryczny sprzeciw wobec – jak wskazała – działań ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka związanych z powołaniem nowej Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Chodzi konkretnie o procedurę wyłonienia jej członków. Nie uwzględniono w niej ani przedstawiciela wskazanego przez SN, ani przez Krajową Radę Sądownictwa. Manowska wydała w tej sprawie specjalne oświadczenie.

W Sejmie o ustawie praworządnościowej – dla MS priorytet, wśród sędziów rozłam

Naruszenie przepisów konstytucji, nieuwzględnienie uwag Komisji Weneckiej, brak należytej oceny skutków proponowanych zmian dla wymiaru sprawiedliwości – to tylko niektóre zastrzeżenia, które wybrzmiewały ze strony części stowarzyszeń sędziowskich oraz organizacji pozarządowych podczas wysłuchania publicznego w sprawie ustawy praworządnościowej. Inne – podobnie jak MS – popierając regulacje, wskazywały na konieczność jej przyjęcia ze względu na dramatyczną sytuację w wymiarze sprawiedliwości i wyroki trybunałów unijnych.

Prokuratura wystąpiła o wydanie ENA wobec b. ministra Zbigniewa Ziobry

Prokurator wystąpił z wnioskiem o wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania (ENA) wobec b. szefa MS Zbigniewa Ziobry. Poinformował o tym rzecznik Prokuratury Krajowej prok. Przemysław Nowak. 5 lutego, Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa zdecydował o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztu. Polityk otrzymał azyl na Węgrzech, tamtejszy sąd ENA będzie musiał jedna rozpatrzeć.

Marszałek Sejmu daje prezydentowi dwa dni na podpis pod nowelą o KRS

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zaapelował we wtorek, 10 lutego, do prezydenta Karola Nawrockiego o podpisanie noweli ustawy o KRS, która zakłada wybór 15 jej sędziowskich członków przez sędziów. Zapowiedział, że jeśli do tego nie dojdzie w ciągu dwóch najbliższych dni, rozpocznie procedurę ich wyboru na podstawie... obecnego, jak stwierdził, niedobrego prawa. Prezydent na decyzję ma 21 dni, ustawę przekazano mu do podpisu 29 stycznia 2026 r.; z kolei marszałkowi w środę 11 lutego minie termin, kiedy na podstawie obecnych regulacji powinien rozpisać te wybory.

Sędzia bezkarny, bo nie wiadomo, kto jest rzecznikiem dyscyplinarnym?

W Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN sprawy leżą, bo są wątpliwości dotyczące m.in. tego, czy obecne kierownictwo Ministerstwa Sprawiedliwości miało podstawę ustawową do odwołania, w trakcie trwającej kadencji, rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i jego dwóch zastępców. Resort uważa, że zmiana rzeczników odbyła się zgodnie z przepisami, choć jest luka w przepisach. Jak dowiedziało się Prawo.pl, zamierza ją nawet doregulować - planuje "poprawkę" do nowelizacji, która jest już w wykazie prac rządu.

Adwokatura z konstytucyjnymi gwarancjami? Jest petycja

Do senackiej Komisji Petycji trafiła propozycja dodania ust. 3 w art. 17 Konstytucji RP, który byłby swoistą gwarancją dla adwokatury. Wskazywałby, że została ona zorganizowana na zasadach samorządu zawodowego, powołana do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa. Cel to - jak wskazano w uzasadnieniu - zapobieganie próbom upaństwowienia adwokatury, likwidacji lub rozbicia samorządu.

Dr Maria Dymitruk: AI dla kancelarii — wyzwaniem, ale też szansą na zdobycie klientów

Kancelarie, które decydują się na korzystanie z systemów opartych na sztucznej inteligencji, powinny mieć opracowane zasady (zawarte np. w regulaminie), uwzględniające wszelkie ryzyka z tym związane, wynikające choćby z ochrony danych osobowych klienta, ochrony tajemnicy zawodowej, z zasad wykonywania zawodu i kodeksów etyki radcowskiej czy adwokackiej, a także – a może przede wszystkim – z kwestii technologicznych — mówi dr Maria Dymitruk, radczyni prawna, counsel i liderka praktyki AI w Kancelarii Lubasz i Wspólnicy, przewodnicząca Komisji Nowych Technologii Federacji Adwokatur Europejskich.

W Sejmie wysłuchanie publiczne ustawy praworządnościowej

Tzw. ustawa praworządnościowa, której celem jest uregulowanie statusu sędziów powołanych po 2017 r., została wniesiona do Sejmu w grudniu; na 10 lutego zaplanowano w jej sprawie wysłuchanie publiczne. Przypomnijmy: projekt zakłada, że uchwały obecnej KRS dotyczące powołania i awansowania tychże sędziów zostaną pozbawione mocy prawnej. Reguluje również kwestie orzeczeń – pod określonymi warunkami będą mogły zostać wzruszone. Ustawa ma wejść w życie po 30 dniach od ogłoszenia, przepis dotyczący wykazu sędziów, których dotyczy, po 14 dniach.

SN: Problem określenia przez sąd terminu wydania dziecka

Wykonanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia, w którym sąd ustalił miejsce pobytu dziecka z pominięciem etapu postępowania rozpoznawczego, może nastąpić, gdy sąd w postanowieniu tym nakazał zobowiązanemu wydanie dziecka i określił termin wykonania tego obowiązku - taki jest sens uchwały, którą podjęła Izba Cywilna Sądu Najwyższego 9 lutego br. w odpowiedzi na pytanie Sądu Okręgowego w Szczecinie.

Specjalny Komitet promuje arbitraż w regionie łódzkim

Uchwałą Rady Arbitrażowej Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie utworzono Łódzki Komitet Arbitrażowy. Ma pełnić funkcję doradczą dla Rady, ale też promować Sąd Arbitrażowy w środowisku łódzkich przedsiębiorców i prawników, w szczególności poprzez organizowanie adresowanych do lokalnych przedsiębiorców i środowiska prawniczo-akademickiego konferencji poświęconych arbitrażowi i mediacji.

Aktualności

Opinie

Zmiany w prawie

Pytania i odpowiedzi

Orzeczenia