SN: Radca prawny zawieszony na trzy miesiące
Kara wymierzona przez sądy samorządu radcowskiego nie była rażąco niewspółmierna do wagi czynu – wskazał sędzia sprawozdawca. Sądy samorządowe zastosowały karę prewencyjnie i sąd zdaje sobie sprawę, że kara ta spowoduje trudności natury organizacyjnej dla obwinionego, utratę zarobków oraz zaufania pozostałych klientów – orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.
Zastępca Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych Bronisław Derendarz zarzucił radcy prawnemu poważne zaniedbania w obronie swego klienta. Otóż obwiniony radca nie stawił się 11 czerwca 2021 r. na rozprawę, która miała zdecydować o winie, a także o tym czy klient zostanie pozbawiony wolności czy nie. Co więcej – nie wnosił o zmianę terminu rozprawy, ani nie ustanowił substytucji.
Był to czyn określony w art. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych (określający zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej) i w art. 6 oraz 12 Zasad Etyki Zawodu. Według tych zasad, radca prawny jest zobowiązany wykonywać czynności zawodowe rzetelnie, uczciwie, zgodnie z prawem, zasadami etyki zawodowej oraz dobrymi obyczajami.
Art. 12 zasad etyki nakłada na radcę prawnego obowiązek sumiennego wykonywania czynności zawodowych z należytą starannością, uwzględniającą profesjonalny charakter działania. Radca musi posiadać odpowiednią wiedzę/doświadczenie, traktować klienta z szacunkiem i dochować tajemnicy.
Kolejnymi zarzutami były:
- Niezłożenie zażalenia na decyzję sądu wbrew interesom klienta
- We wrześniu 2021 r. brak reakcji na pismo z sądu, który pytał, czy składa zażalenie czy pismo w sprawie
- Nie odebranie pisma z sądu odwoławczego
- Nie zapoznanie się z aktami sprawy klienta (naruszenie art. 20 Zasad Etyki)
- Od stycznia 2022 r. nie podjęcie współpracy z samorządem radcowskim w celu złożenia wyjaśnień.
Zawieszenie w czynnościach zawodowych
Okręgowy Sąd Dyscyplinarny w Warszawie uznał winę radcy prawnego i wymierzył mu łączną karę trzech miesięcy zawieszenia w wykonywaniu zawodu. Dodatkowo obwiniony musiał uiścić koszty procesu w wysokości 2 tys. złotych.
Odwołanie od tego orzeczenia złożył minister sprawiedliwości a Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych 20 maja 2024 roku zmienił orzeczenie sądu I instancji. Dodał jeszcze jeden punkt – zakaz pełnienia patronatu na okres dwóch lat. W pozostałym zakresie sąd II instancji zgodził się z ustaleniami Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego.
Od tego orzeczenia kasację na korzyść złożył obwiniony radca. Wskazując przede wszystkim na niewspółmierną, rażąco surową karę. A także – uchybienia proceduralne, jak pominięcie przez sąd przesłuchania pokrzywdzonego z powodu trudności z ustaleniem jego miejsca zamieszkania.
Obwiniony radca przekonywał SN, że tak surowa kara pozbawia go środków utrzymania i jest krzywdząca. Dlatego wniósł o uchylenie wyroku sądu II instancji i uniewinnienie albo uchylenie do ponownego rozpoznania.
Główny rzecznik odpowiedzialności zawodowej radca Bronisław Derendarz wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako oczywiście niezasadnej.
Czytaj też w LEX: Kilka uwag o istocie odpowiedzialności dyscyplinarnej zawodów prawniczych >
Skarga aktualna, choć pokrzywdzony w ZK
Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w składzie trzech sędziów oddalił kasację. Sędzia sprawozdawca Tomasz Demendecki wskazał, że powodem oddalenia skargi były m.in. nietrafne zarzuty odnoszące się do procedowania przez sąd dyscyplinarny I instancji. Ponadto podkreślił, iż zarzuty stawiane przez rzecznika są bardzo poważne: obwiniony radca zaniechał złożenia zażalenia na postanowienie sądu o pozbawieniu wolności jego klienta. Ponadto nieprzesłuchanie pokrzywdzonego wiązało się z tym, że trafił on do zakładu karnego. Jednak to nie oznacza, że zrezygnował ze złożenia skargi na swego obrońcę – stwierdził Sąd Najwyższy.
Czytaj też w LEX: Kilka wybranych refleksji o środkach dyscyplinarnych (tzw. "karach dodatkowych") orzekanych wobec adwokatów i radców prawnych (oraz aplikantów) >
Zatem kara wymierzona przez sądy korporacyjne nie byłą rażąco niewspółmierna do wagi czynu – wskazał sędzia Demendecki. Sądy samorządowe zastosowały karę prewencyjnie i sąd zdaje sobie sprawę, że kara ta spowoduje trudności natury organizacyjnej dla obwinionego, utratę zarobków oraz zaufania pozostałych klientów.
Postanowienie Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN z 9 kwietnia 2026 r., sygnatura akt II ZK 25/25.
Czytaj też w LEX: Odpowiedzialność dyscyplinarna adwokata/radcy prawnego za ujawnienie tajemnicy zawodowej za zgodą lub na polecenie klienta >
