O zabezpieczenie w postaci umieszczenia uczestnika postępowania - Arkadiusza P. w ośrodku w Gostyninie wnosili Dyrekcja Zakładu Karnego w Chełmie i Prokuratura Okręgowa. Sąd I instancji udzielił zabezpieczenia poprzez umieszczenie w tym ośrodku Arkadiusza P., który odbywał karę w więzieniu w systemie terapeutycznym z powodu zagrożenia dla porządku publicznego.
Prokurator wnosi o umorzenie
Sąd drugiej instancji powziął wątpliwości, czy bez prawomocnego wyroku na podstawie analogii do przepisów kodeksu postępowania cywilnego można pozbawić uczestnika wolności na czas nieokreślony.
W systemie LEX znajdziesz zagadnienie powiązane z tym artykułem:
Europejska Konwencja Praw Człowieka
Najczęściej czytane w temacie:
Czytaj więcej w systemie informacji prawnej LEX
To zagadnienie zawiera:
Najczęściej czytane w temacie:
Czytaj więcej w systemie informacji prawnej LEX
Po złożeniu przez sąd okręgowy pytania, zapadło prawomocne postanowienie sądu o umieszczeniu uczestnika w ośrodku. I teraz Arkadiusz P. tam przebywa. Dlatego Prokurator Krajowy wnosił o umorzenie sprawy, gdyż podjęcie uchwały nie wiązałoby się z rozstrzygnięciem konkretnej sprawy.
Czytaj: SN odpowie czy do zwolnionego z więzienia można stosować zabezpieczenie izolacyjne>>
Natomiast pełnomocnik uczestnika adw. Adrian Borkowski stwierdził, że trzeba podjąć uchwałę z uwagi na wagę problemu. - Mamy do czynienia z ingerencją w konstytucyjną wolność jednostki gwarantowaną przez art. 41 ustawy zasadniczej oraz naruszeniem art. 5 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności - mówił.
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku prokuratury, aby umorzyć postępowanie z powodu prawomocnego zakończenia postępowania wobec osoby, w której sprawie zadano pytanie prawne (w grudniu 2018 r. zapadło prawomocne – a nie tylko tymczasowe – orzeczenie sądu o umieszczeniu jej w KOZZD). SN odmówił umorzenia, uznając tę kwestię za zbyt istotną dla praw i wolności obywatelskich.
SN: zabezpieczenie - tak, ale nie w wypadku izolacji
- Żaden przypadek ingerencji w wolność człowieka, polegający w szczególności na przymusowym izolowaniu nie może być wyłączony spod kontroli sądu, gdy osoba tą ingerencją dotknięta żąda zbadania, czy pozbawienie jej wolności było w świetle prawa uzasadnione - powiedział sędzia Jacek Gudowski.
Dlatego SN podjął uchwałę według, której w postępowaniu toczącym się na podstawie ustawy o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej mają odpowiednie zastosowanie przepisy kpc o postępowaniu zabezpieczającym. Według SN niedopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia przez umieszczenie takiej osoby w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym.
SN stanął na stanowisku, że po zwolnieniu z więzienia lub pozbawienia podstawy odosobnienia nie czynią zbędnym wydanie uchwały. Uczestnik nie chciał cofnąć zażalenia, a sąd apelacyjny nie cofnął zagadnienia. Odstąpienie od orzekania powodował by wątpliwości, czy każdy przypadek pozbawienia wolności będzie sprawdzony przez sąd.
SN zwrócił uwagę na uchwałę SN o sygnaturze III CZP 6/96 (dotyczącej umieszczenia w szpitalu psychiatrycznym) oraz najnowsze postanowienie SN z 23 stycznia 2018 r. (dot. naruszenia wolności zgromadzeń).
Zakaz analogii
W orzecznictwie ukształtowała się zasada wykorzystywania analogii i wykładni rozszerzającej stosowanej na niekorzyść przy pozbawiania człowieka wolności. Bez wyraźnego przepisu nie ma kary - to podstawowa zasada procesu. Odzwierciedlona w Konstytucji w art. 41 ust. 2.
W tym wypadku doszłoby do poczwórnego lub potrójnego zastosowania odesłania. Ustawa odsyła do postępowania niespornego, a z niespornego do procesowego, a potem znów do niespornego i wreszcie do postępowania zabezpieczającego.
Musiałby dojść do pozbawienia człowieka wolności na podstawie kodeksu postępowania cywilnego, co jest niedopuszczalne - zaznaczył sędzia Gudowski.
Wnioskodawca - jak zaznaczył SN - mógł zastosować art . 23 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, aby doprowadzić do umieszczeniu w ośrodku, ale z tego nie skorzystał.
Cena promocyjna: 63.2 zł
|Cena regularna: 79 zł
|Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: zł
- Ustawodawca - dla wyjaśnienia spornej kwestii - musi podjąć działania legislacyjne - zauważył sędzia sprawozdawca. - Na razie uchwała wolności uczestnikowi nie przywraca - dodał SN.
Sygnatura akt III CZP 75/18, uchwała 3 sędziów z 30 stycznia 2019 r.
Sprawdź również książkę:
Kodeks karny. Kodeks postępowania karnego. Kodeks karny wykonawczy. Kodeks karny skarbowy. Kodeks wykroczeń. Kodeks postępowania w sprawach o wykrocze ebook
>>
