Związkowcy domagają się dodatkowych 20 proc. podwyżki dla pracowników prokuratury
Prokuratura potrzebuje stabilnej, wykwalifikowanej kadry. Rotacja pracowników, spowodowana niskimi wynagrodzeniami, uderza m.in. w postępowania przygotowawcze – wskazuje w swojej uchwale Rada Główna Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników RP. Odnosi się tym samym do propozycji 3-proc. wzrostu wynagrodzeń w sferze budżetowej. Postuluje równocześnie, by w budżecie na 2027 r. zagwarantowano środki na 20-proc. podwyżki dla pracowników prokuratury, niezależnie od wzrostu wynikającego z ogólnego wskaźnika dla państwowej sfery budżetowej.
Sprawa wynagrodzeń w prokuraturze wraca od lat przy pracach nad kolejnymi budżetami. Wiosną 2025 r. ministerstwo i Prokuratura Krajowa wypracowały porozumienie ze związkami dotyczące wzrostu wynagrodzeń w sądach i prokuraturach. Chodziło m.in. o to, by były wyższe od płacy minimalnej. Zapowiedziano wówczas prace nad kolejnym etapem podwyżek. Rok temu weszło w życie rozporządzenie, które ukształtowało wynagrodzenie na stanowiskach samodzielnych w sądach i prokuraturach na poziomie od 5500 zł brutto (wcześniej od 4650 zł) do 18 900 zł, na stanowiskach wspomagających od 5500 zł (było od 4650 zł) do 12 600 zł, dla stażystów od 5000 zł (było 4550 zł) do 6850 zł i na stanowiskach pomocniczych, obsługi technicznej i gospodarczej od 5000 zł (wcześniej 4550 zł) do 7900 zł.
Czytaj: 5 tys. zł na etat pracownika prokuratury, by osłodzić brak kolejnych podwyżek>>
W sierpniu 2025 r. prokurator krajowy Dariusz Korneluk poinformował Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury, że szuka środków na kolejne podwyżki, ale sytuacja finansowa podległej mu instytucji jest trudna i że budżet prokuratury w 2026 r., w porównaniu do tegorocznego, ma zostać pomniejszony o ponad 95,5 mln zł. Zdecydował też o przekazaniu środków finansowych w wysokości 5 tys. zł brutto na etat do wszystkich jednostek organizacyjnych prokuratury „celem jednorazowej ich wypłaty jako rekompensaty braku systemowych rozwiązań w ramach drugiego kroku”. Związkowcy wielokrotnie postulowali też wdrożenie rozwiązań, które trwale zwiążą ich wynagrodzenia z bazowym wynagrodzeniem prokuratorów i wprowadzą system obligatoryjnych stawek awansowych. „Tylko takie kompleksowe i systemowe podejście, doceniające realny zakres odpowiedzialności, pozwoli na stabilizację kadr, wzrost motywacji oraz zachowanie ciągłości i efektywności działania organu prokuratury” – zaznaczono.
Prokuraturę trawią dysproporcje w płacach pracowników, pogłębiają je dodatki>>
Na pracownikach lepiej nie oszczędzać
Dwudziesta gospodarka świata, dystrybuująca miliardy złotych na wynagrodzenia lekarzy, nie jest w stanie wyasygnować godnej waloryzacji płac w państwowej sferze publicznej. Dlatego Rada Główna ZZPiPP RP w swoim najnowszym stanowisku wyraziła stanowczy sprzeciw wobec rządowej propozycji faktycznego zamrożenia płac w 2027 r. poprzez ich waloryzację na poziomie inflacji, tj. 3 proc. Oczekujemy zdecydowanego ruchu central związkowych, w szczególności inicjatywy naszego macierzystego Forum Związków Zawodowych. Pora na stanowcze działania - komentuje Aneta Kurowska-Mirek z Prezydium ZZPiPP RP.
W uchwale wskazano, że nie sposób uznać za racjonalną polityki, która z jednej strony zakłada wzrost gospodarczy, poprawę sytuacji dochodowej gospodarstw domowych i wzrost przeciętnych wynagrodzeń, a z drugiej utrwala relatywną degradację płac pracowników realizujących podstawowe zadania państwa, w szczególności pracowników prokuratury.
Rada Ministrów nie przedstawiła dotychczas przekonującego uzasadnienia, dlaczego wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej mają rosnąć wyraźnie wolniej niż przeciętne wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Ograniczenia budżetowe nie mogą stale obciążać przede wszystkim wynagrodzeń pracowników państwowej sfery budżetowej. Stabilność finansów publicznych nie może być osiągana przez utrwalanie niedoborów kadrowych, obniżanie atrakcyjności zatrudnienia w instytucjach państwowych oraz przerzucanie kosztów niedofinansowania na pracowników i obywateli korzystających z usług publicznych. Szczególnie dotkliwie skutki tej polityki odczuwają pracownicy polskiej prokuratury. W licznych jednostkach wynagrodzenia urzędników i innych pracowników prokuratury pozostają na poziomie jedynie nieznacznie przekraczającym wynagrodzenie minimalne, mimo że wykonywanie powierzonych im obowiązków wymaga specjalistycznej wiedzy, doświadczenia, dyspozycyjności, odpowiedzialności, zachowania tajemnicy prawnie chronionej oraz sprawnej obsługi postępowań dotyczących najpoważniejszych przestępstw – czytamy w uchwale.
Dodano równocześnie, że dalsze zbliżanie wynagrodzeń zasadniczych do płacy minimalnej (poprzez m.in. 3-proc. podwyżki) prowadzi do spłaszczenia siatki płac, ogranicza znaczenie doświadczenia zawodowego, awansu i odpowiedzialności, a także podważa racjonalność pozostawania w zatrudnieniu w prokuraturze.
– Wzrost płacy minimalnej nie może zastępować systemowej polityki wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej ani prowadzić do sytuacji, w której wieloletni pracownik posiadający specjalistyczne kwalifikacje otrzymuje wynagrodzenie niewiele wyższe niż osoba rozpoczynająca zatrudnienie bez doświadczenia zawodowego. Pracownicy prokuratury nie pełnią wyłącznie funkcji technicznych lub pomocniczych. Zapewniają obsługę postępowań przygotowawczych, prowadzą urządzenia ewidencyjne, wykonują czynności związane z obiegiem dokumentacji i dowodów rzeczowych, obsługują systemy teleinformatyczne, realizują zadania finansowe, kadrowe i administracyjne oraz zapewniają organizacyjne warunki wykonywania ustawowych zadań prokuratorów. Bez stabilnej i profesjonalnej kadry urzędniczej oraz pracowników obsługi prawidłowe funkcjonowanie prokuratury nie jest możliwe – wskazano.
Czytaj: Asystenci prokuratorów walczą o podwyżki, mają poparcie w Sejmie?>>
Program modernizacyjny i dodatkowo 20 proc. podwyżki
Związek sprzeciwia się więc ustaleniu średniorocznego wskaźnika wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej w 2027 r. na poziomie 103,0 proc., co oznacza 3-proc. podwyżki. Popiera stanowisko reprezentatywnych central związkowych, zgodnie z którym wzrost wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej w 2027 r. powinien wynieść nie mniej niż 15 proc., i równocześnie domaga się zagwarantowania w przyszłorocznym budżecie dodatkowych środków przeznaczonych wyłącznie na wynagrodzenia pracowników prokuratury, pozwalających na ich wzrost o 20 proc., niezależnie od wzrostu wynikającego z ogólnego wskaźnika dla państwowej sfery budżetowej.
Wzywa też ministra sprawiedliwości – prokuratora generalnego oraz prokuratora krajowego do przedstawienia harmonogramu realizacji zapowiadanych etapów podwyżek wynagrodzeń pracowników prokuratury wraz ze wskazaniem ich wysokości, terminów oraz źródeł finansowania, a także Radę Ministrów do niezwłocznego przyjęcia wieloletniego programu modernizacji prokuratury, obejmującego w szczególności systemowy wzrost wynagrodzeń pracowników, poprawę infrastruktury jednostek, cyfryzację, bezpieczeństwo systemów teleinformatycznych, a przede wszystkim poprawę warunków pracy.
Kolejnym postulatem jest opracowanie docelowego i przejrzystego systemu wynagradzania pracowników prokuratury, powiązanego z kwalifikacjami, doświadczeniem, zakresem odpowiedzialności i charakterem wykonywanych zadań, który zapobiegnie dalszemu spłaszczaniu wynagrodzeń i ich zbliżaniu do poziomu płacy minimalnej, a także „natychmiastowe zrównanie statusu prawnego i finansowego asystentów prokuratora oraz sędziego”.
Będą protesty?
Co istotne, w uchwale tej upoważniono również Prezydium Rady Głównej do podjęcia, wspólnie z reprezentatywnymi centralami związkowymi oraz organizacjami reprezentującymi pracowników państwowej sfery budżetowej, „wszelkich zgodnych z prawem działań służących realizacji wskazanych postulatów, w tym działań informacyjnych i protestacyjnych”.
Powrót do zamrożenia płac?
Z kolei prokurator Jacek Skała, przewodniczący ZZPiPP RP, wskazuje, że punktem wyjścia do tego stanowiska jest, jak mówi, „głodowa waloryzacja płac pracowników państwowej sfery publicznej”.
– Jest to w pewnym sensie powrót do zamrożenia wynagrodzeń w budżetówce w latach 2009-2015, bo tak należy traktować poziom waloryzacji zbliżony do prognozowanej inflacji (która ma wynieść 2,5 proc.). Teraz ruch powinien należeć do central związkowych, które zrzeszają pracowników sfery publicznej. To one w 2023 r. wyszły na ulice Warszawy w „marszu gniewu” pod Kancelarię Prezesa Rady Ministrów. Co interesujące, wówczas uzyskano deklaracje opozycji dotyczące 20-proc. waloryzacji. I to zostało pod presją związków zrealizowane.
Będziemy domagać się od central związkowych zdecydowanych działań, jeśli nasze postulaty nie zostaną uwzględnione. Niezależnie od tego wracamy do innych postulatów. W szczególności pytamy o zapowiadany przez Prokuraturę Krajową drugi i trzeci krok w naprawie wynagrodzeń pracowników prokuratury. Ponownie artykułujemy postulat przyjęcia planu modernizacji prokuratury, który mają już wszystkie służby pracujące pod naszym nadzorem. W ramach tego planu powinny znaleźć się środki na wprowadzenie uczciwego awansu finansowego, tak aby długoletnia służba była nagradzana stosowną gratyfikacją płacową w drodze stawek awansowych – zaznacza.
