Od 5 listopada wyższe stawki notarialne, ale notariusze widzą potrzebę głębszych zmian

200 zł za akt notarialny dokumentujący testament, 400 zł, jeśli zawiera zapis windykacyjny, 100 zł lub 200 zł za pełnomocnictwo do dokonania czynności – jednej lub wielu – od 5 listopada br. obowiązywać będą wyższe stawki taksy za czynności notarialne. Sami notariusze podkreślają jednak, że potrzeba systemowych zmian, które gwarantowałyby waloryzację tych stawek oraz wprowadzenie klauzuli umożliwiającej ich podwyższenie, w sytuacji gdy sprawa jest wyjątkowo skomplikowana.

Przypomnijmy, że od czwartku wzrosną też m.in. stawki za wypisy, odpisy, wyciągi z akt notarialnych oraz za poświadczenie zgodności odpisu z okazanym dokumentem czy czasu okazania dokumentu. Maksymalnie za złożenie wniosku o wpis w księdze wieczystej trzeba będzie zapłacić 300 zł.

Zwiększą się maksymalne kwoty, o które będzie mogło zostać zwiększone wynagrodzenie za dokonanie czynności notarialnej poza kancelarią notarialną:

• w porze dziennej – z 50 zł na 100 zł,
• w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy – ze 100 zł na 200 zł.

O wzrost stawek taksy notarialnej notariusze apelowali od dawna. - W ostatnim czasie zauważyliśmy kolejną tendencję, której wcześniej nie było, a mianowicie wycofywanie się notariuszy z rynku. Rośnie liczba kancelarii, które funkcjonowały 2–3 lata i zostały zlikwidowane – mówił Prawo.pl Aleksander Szymański, prezes Krajowej Rady Notarialnej, uzasadniając konieczność waloryzacji.

Jeśli zmiany nie nastąpią, może dojść do sytuacji, w której część młodych ludzi, kończąc studia prawnicze, nie będzie uznawała notariatu za atrakcyjny z punktu widzenia dalszej kariery zawodowej – zaznaczył. Dodał, że stawki taksy notarialnej za wykonywane czynności nie były zmieniane od ponad 20 lat i nie odpowiadają realiom rynkowym.

Czytaj: Jak usprawnić sprawy spadkowe? Większa rola notariuszy, mniejszy krąg spadkobierców>>

Od 5 listopada br. wyższe stawki notarialne za testamenty, pełnomocnictwa, poświadczenia>>

Co się zmienia?

Po pierwsze, zmiany dotyczyć będą maksymalnych stawek uzależnionych od wartości przedmiotu czynności notarialnej – konkretnie tych najwyższych.

I tak w przypadku wartości sięgającej od 2 000 000 zł do 5 000 000 zł stawka wyniesie 6770 zł + 0,25 proc. od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł;

a w sytuacji powyżej 5 000 000 zł – 14 270 zł + 0,15 proc. od nadwyżki powyżej 5 000 000 zł, łącznie nie więcej jednak niż 25 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn – łącznie nie więcej niż 15 000 zł.

Zmiany w stawkach za testamenty i poświadczenie dziedziczenia

Wzrosną maksymalne stawki notarialne za:

• testament – z 50 zł na 200 zł;
• testament zawierający zapis zwykły, polecenie lub pozbawienie uprawnionego prawa do zachowku – ze 150 zł na 300 zł;
• testament zawierający zapis windykacyjny – z 200 zł na 400 zł;
• odwołanie testamentu – z 30 zł na 50 zł;
• zwolnienie nieruchomości od obciążeń lub zrzeczenia się prawa, jeżeli wartości przedmiotu nie da się określić – z 60 zł na 200 zł.

Wzrosną maksymalne stawki za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia, protokołu dziedziczenia, europejskiego poświadczenia spadkowego, otwarcia i ogłoszenia testamentu, sporządzenie zaświadczenia o powołaniu wykonawcy testamentu.

Przykładowo, sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego, uzupełniającego aktu poświadczenia dziedziczenia w zakresie spadkobierców dziedziczących gospodarstwo rolne kosztować będzie maksymalnie 200 zł. Taka sama stawka obowiązywać będzie za sporządzenie protokołu dziedziczenia. Z kolei maksymalna taksa za czynności dotyczące europejskiego poświadczenia spadkowego wyniesie 600 zł, ale oddzielnie trzeba będzie zapłacić za sporządzenie projektu protokołu dziedziczenia – maksymalnie 200 zł, czy sporządzenie protokołu obejmującego oświadczenie o wyrażeniu zgody na spisanie protokołu dziedziczenia zgodnie z jego projektem – maksymalnie 100 zł, oraz za odpisy, wypisy.

Stawki za pełnomocnictwa również w górę

Więcej trzeba zapłacić za pełnomocnictwa – taksa za pełnomocnictwo do dokonania jednej czynności wzrośnie z 30 zł do 100 zł, natomiast przy czynnościach zawierających umocowanie do dokonania więcej niż jednej czynności – ze 100 zł do 200 zł. Z kolei stawka za oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku wyniesie 100 zł.

Stawka notarialna za sporządzenie protokołu zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub walnego zgromadzenia spółdzielni wzrośnie z 750 zł do 900 zł, a za sporządzenie protokołu walnego zgromadzenia akcjonariuszy – z 1100 do 1300 zł. Sporządzenie notarialnego protokołu zebrania wspólnoty mieszkaniowej wyniesie 500 zł.

Wypisy, odpisy, wyciągi z akt w zależności od liczby stron

Wzrosną także maksymalne stawki za sporządzenie wypisu, odpisu lub wyciągu z akt notarialnych lub innego dokumentu, przy czym uzależnione będą od liczby stron:

• 12 zł będzie obowiązywać za każdą rozpoczętą stronę od 1 do 10;
• 10 zł za każdą rozpoczętą stronę od 11 do 20;
• a 8 zł za każdą rozpoczętą stronę od 21.

Podobnie będzie w przypadku poświadczenia zgodności odpisu z okazanym dokumentem – stawka wyniesie:

• 12 zł za każdą rozpoczętą stronę od 1 do 10;
• 10 zł za każdą rozpoczętą stronę od 11 do 20;
• a 8 zł za każdą rozpoczętą stronę od 21.
• 300 zł za wniosek o wpis w księdze wieczystej

Za złożenie wniosku o wpis w księdze wieczystej maksymalna stawka wynosi 300 zł.

Natomiast stawka za dokonanie czynności notarialnej niewymienionej w przepisach wzrośnie z 200 zł do 400 zł.

Potrzeba systemowego rozwiązania – stała waloryzacja stawek

Magdalena Arendt, wiceprezes Krajowej Rady Notarialnej (KRN), pytana o wzrost stawek, m.in. za czynności notarialne związane z testamentami i poświadczeniem dziedziczenia, przyznaje, że dobrym i potrzebnym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie mechanizmu stałej waloryzacji. I to zarówno dla notariuszy, jak i obywateli.

 Obecnie stawki taksy notarialnej za niektóre czynności wzrosły, procentowo w niektórych przypadkach trzykrotnie, ale trzeba to podkreślić – dzieje się to po 20 latach. I to może wydawać się procentowo znaczącym wzrostem, ale w rzeczywistości, biorąc pod uwagę wieloletni brak waloryzacji, tak nie jest. Stopniowe ich zwiększanie, urealnianie byłoby na pewno korzystniejsze. Być może powinno to być odniesienie do średniego wynagrodzenia. Kolejną kwestią jest to, że przykładowy testament testamentowi jest często nierówny. Są testamenty, które wymagają od notariusza nieco mniejszego nakładu pracy, bo wszystko jest przemyślane, sytuacja rodzinna testatora nie jest zbyt skomplikowana, a sam dokument nie zawiera wielu rozrządzeń. Ale są też testamenty, które wymagają dużo większego nakładu pracy, a niezależnie od tego mamy maksymalną stawkę 200 zł – mówi wiceprezes.

W jej ocenie przy kształtowaniu stawek taksy notarialnej te niuanse powinny być brane pod uwagę. – Bo przecież, powtórzę, czasem sporządzenie takiego testamentu wymaga kilku, czasem kilkunastu godzin, a nawet kilku spotkań – podsumowuje.

Im bardziej skomplikowana sprawa, tym wyższa powinna być stawka?

Dr Kacper Górniak, notariusz prowadzący kancelarię w Chrzanowie, również przyznaje, że zmiany powinny objąć kwestie stawek.

- Przy czym nie chodzi tylko o stawki w zakresie testamentów czy czynności związanych z poświadczeniem dziedziczenia. Potrzeba także wprowadzenia klauzuli, która mówi o sprawach nadzwyczaj skomplikowanych, nietypowych, wymagających podwyższonego nakładu pracy i specjalistycznej wiedzy, i tym samym umożliwiającej podwyższenie wynagrodzenia właśnie ze względu na szczególny charakter sprawy – podsumowuje.

Dr Górniak podaje też konkretne przykłady.

 Przykładowo skomplikowane poświadczenia dziedziczenia z elementem prawa obcego, wymagające dużego doświadczenia, wiedzy i nakładu pracy, bo trzeba sprawdzić dokumenty i przepisy zagraniczne. Nie ma obecnie narzędzia, które pozwalałoby zwiększyć maksymalne stawki zawarte w rozporządzeniu z powodu takich nadzwyczajnych okoliczności – podkreśla.