Uchwała Kolegium SN potępia zmiany w Trybunale
Kolegium Sądu Najwyższego stoi na stanowisku, że próba odsunięcia urzędującego prezesa Trybunału Konstytucyjnego od wykonywania przysługujących mu kompetencji, bez wyraźnej podstawy ustawowej i zachowania wymaganej prawem procedury, pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą legalizmu, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP. Faktyczne wykonywanie czynności należących do kompetencji prezesa TK przez osobę nieuprawnioną nie może zastąpić wymaganej podstawy prawnej. 28 sędziów wydało oświadczenie, według którego Zgromadzenie było zwołane przez osobę nieuprawnioną.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński zwołał Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego 3 listopada 2026 r. W porządku obrad przewidziano omówienie zagrożeń dla porządku konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności w zakresie poszanowania zasady demokratycznego państwa prawnego, niezależności władzy sądowniczej oraz prawidłowego funkcjonowania konstytucyjnych organów państwa, a także podjęcie uchwały w tej sprawie. Z powodu braku kworum Zgromadzenie nie mogło podjąć uchwały. 28 sędziów nie przyszło na posiedzenie. Natomiast 55 zebranych sędziów poparło uchwałę podjętą przez Kolegium SN.
Sprzeciw wobec odsuwania osób
Kolegium Sądu Najwyższego wyraziło stanowczy sprzeciw wobec działań podważających konstytucyjne zasady funkcjonowania władzy sądowniczej, polegających na odsuwaniu osób sprawujących funkcje w jej organach od wykonywania przysługujących im kompetencji, co nastąpiło bez wymaganej podstawy prawnej i z pominięciem ustawowych procedur.
Uchwała Kolegium stanowi, że ocena ważności i skuteczności poszczególnych czynności musi znajdować oparcie w przepisach prawa właściwych dla danej czynności i może być dokonywana wyłącznie przez organy do tego powołane. Organy władzy wykonawczej ani inne podmioty nie mogą, z pominięciem ustawowych procedur, ingerować w obsadę funkcji w innych konstytucyjnych organach państwa ani arbitralnie rozstrzygać o pozbawieniu ich piastunów przysługujących im kompetencji. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do uzależnienia funkcjonowania organów władzy sądowniczej od działań faktycznych i politycznej aprobaty władzy wykonawczej, a w konsekwencji do podważenia zasady podziału i równowagi władz oraz naruszenia nie zależności władzy sądowniczej.
Kolegium Sądu Najwyższego wezwało wszystkie organy władzy publicznej do poszanowania Konstytucji RP i ustaw, przestrzegania granic przyznanych im kompetencji oraz powstrzymania się od działań mogących pogłębiać kryzys konstytucyjny i zakłócać funkcjonowanie organów władzy sądowniczej. Poszanowanie tych zasad stanowi warunek ciągłości działania instytucji państwowych, ochrony konstytucyjnego porządku prawnego oraz zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Stanowisko 28 sędziów
We wtorek przed rozpoczęciem Zgromadzenia Ogólnego wypowiedział się w mediach społecznościowych prof. dr hab. Włodzimierz Wróbel, sędzia Izby Karnej SN. Podpisani pod oświadczeniami sędziowie oświadczyli, że nie wezmą udziału w zwołanym na wtorek przez pierwszego prezesa SN Zbigniewa Kapińskiego Zgromadzeniu Ogólnym sędziów SN, gdyż zostało ono zwołane „przez osobę powołaną na urząd Pierwszego Prezesa SN z naruszeniem Konstytucji RP i ustawy o SN z 2017 r.”
Ponadto, jak wskazano, w Zgromadzeniu Ogólnym zwołanym przez Kapińskiego mieliby wziąć udział sędziowie, którzy uzyskali powołanie do SN na mocy przepisów ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa z 2017 roku „w postępowaniu, którego konstrukcja i przebieg rażąco naruszały przepisy Konstytucji RP”.
Według oświadczenia, zgromadzenie z udziałem nieprawidłowo powołanych sędziów nie będzie stanowiło prawidłowego Zgromadzenia Ogólnego sędziów SN. Ponadto podpisani sędziowie uważają, że wyznaczenie terminu Zgromadzenia odbyło się z naruszeniem przepisów oraz że na tak zwołanym zgromadzeniu nie będzie możliwości zebrania kworum potrzebnego do podjęcia uchwały Zgromadzenia Ogólnego.
Sędziowie odnieśli się też do sytuacji wokół TK oraz do zaangażowania w tę sprawę I Prezesa SN Zbigniewa Kapińskiego, który m.in. w nocy z piątku na sobotę wraz z prezydentem Karolem Nawrockim przybył do siedziby TK. - Trybunał Konstytucyjny jest organem władzy sądowniczej, którego działanie powinno być wolne od nacisków władzy politycznej, a o jego funkcjonowaniu powinni rozstrzygać sędziowie Trybunału podlegający wyłącznie Konstytucji - czytamy w oświadczeniu.
- Relacje urzędu Pierwszego Prezesa SN z organami władzy wykonawczej, w tym z Prezydentem RP, powinny ograniczać się do sytuacji ściśle określonych w ustawach. Zwołanie na 3. listopada Zgromadzenia Ogólnego sędziów Sądu Najwyższego w celu podjęcia zaplanowanej uchwały traktujemy jako próbę legitymizacji naruszenia powyższych zasad - podkreślono w piśmie.
