Minister Żurek nie wyklucza skierowania sprawy azylu Ziobry do TSUE

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek nie wyklucza skierowania skargi na Węgry do Trybunału Sprawiedliwości UE w związku z udzieleniem azylu Zbigniewowi Ziobrze. Zastrzegł jednak, że najpierw chce zobaczyć dokument, który poświadczałby, że b. minister sprawiedliwości rzeczywiście dostał azyl. Ziobro jest jednym z podejrzanych w prowadzonym przez prokuraturę śledztwie, dotyczącym Funduszu Sprawiedliwości. Zarzuty mają dotyczyć łącznie 26 przestępstw.

7 listopada 2025 r. Sejm uchylił b. ministrowi immunitet, wyraził również zgodę na jego zatrzymanie i aresztowanie. Zbigniew Ziobro i jego pełnomocnicy 12 stycznia 2026 r. poinformowali o uzyskaniu przez niego azylu politycznego na Węgrzech. Zresztą to nie pierwszy polityk, który uzyskał tamtejszy azyl. W takiej samej sytuacji jest były podwładny ministra – b. wiceminister Marcin Romanowski, który również ma odpowiadać w śledztwie dotyczącym Funduszu Sprawiedliwości.

Czytaj: Mika-Kozak: Przyznanie azylu b. ministrowi Ziobro - bez wpływu na decyzje sądu w zakresie ENA>>

Minister Żurek nie wyklucza TSUE

- Jakiś kraj udziela azylu politycznego obywatelowi UE, czyli zakłada, że są kraje, które są niedemokratyczne. Na nieszczęście jest to kraj, który ma największe problemy z praworządnością, najbliższy sojusznik Władimira Putina dzisiaj w Europie, który chce moim zdaniem rozsadzić Europę od środka - powiedział obecny minister sprawiedliwości Waldemar Żurek dziennikarzom w Brukseli. - My będziemy musieli spojrzeć na to z punktu widzenia prawnego, ale do dzisiaj nie dostaliśmy żadnego dokumentu, nie wiadomo więc, czy były minister (sprawiedliwości Zbigniew Ziobro - przyp. red.), co do którego prokuratura chce postawić ogromną listę zarzutów kryminalnych, rzeczywiście dostał ten azyl - podkreślił.

Dodał również, że jest to praktyka zadziwiająca. - Ani polski MSZ, ani polska prokuratura, takich dokumentów nie zobaczyli na oczy. Chcemy zobaczyć dokument. Być może będziemy musieli pójść na drogę prawną i zastanowić się, czy Trybunał Sprawiedliwości UE Europejskiej powinien się nad tym pochylić - dodał.

- Jeżeli zrobi się taka praktyka, że kolejne kraje wewnątrz Unii będą udzielały azylu (...) unijnym (obywatelom - PAP), to wspólna przestrzeń prawna zniknie. Europejski Nakaz Aresztowania stanie się fikcją - podsumował.

Azyl, ale na podstawie przepisów wewnętrznych

Kwestie przyznawania przez kraje członkowskie UE azylu obywatelowi innego kraju UE reguluje protokół 24 w sprawie prawa azylu dla obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej. Wynika z niego, że wszelkie wnioski o przyznanie azylu składane przez obywateli państw członkowskich mogą być rozpatrywane lub uznane jako możliwe do rozpatrzenia przez inne państwo członkowskie jedynie w następujących przypadkach:

• jeżeli państwo członkowskie, którego obywatelem jest osoba składająca wniosek o azyl, powołując się na postanowienia artykułu 15 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podejmuje, po wejściu w życie Traktatu z Amsterdamu, środki odstępujące na jego terytorium od zobowiązań tego państwa wynikających z tej konwencji;
• jeżeli procedura wymieniona w artykule 7 ustęp 1 Traktatu o Unii Europejskiej została wszczęta w odniesieniu do państwa członkowskiego, którego obywatelem jest wnioskodawca, oraz do momentu podjęcia decyzji w tej sprawie przez Radę lub, w stosownym przypadku, Radę Europejską;
• jeżeli Rada przyjęła decyzję zgodnie z artykułem 7 ustęp 1 Traktatu o Unii Europejskiej w odniesieniu do państwa członkowskiego, którego obywatelem jest wnioskodawca lub jeżeli Rada Europejska przyjęła decyzję zgodnie z artykułem 7 ustęp 2 tego Traktatu w odniesieniu do państwa członkowskiego, którego obywatelem jest wnioskodawca;
• jeżeli państwo członkowskie jednostronnie podejmuje taką decyzję w odniesieniu do wniosku obywatela innego państwa członkowskiego; w takim przypadku należy natychmiast powiadomić o tym Radę; wniosek taki należy rozpatrywać w oparciu o domniemanie, że jest on całkowicie nieuzasadniony, nie naruszając tym samym w żaden sposób kompetencji decyzyjnych tego państwa członkowskiego.

– Innymi słowy, na podstawie tego dokumentu wszyscy członkowie UE umówili się, że z uwagi na poziom ochrony praw podstawowych i wolności panujący w krajach Unii, wszystkie te państwa są bezpieczne i z założenia nie udzielają wzajemnie prawa do azylu obywatelom z UE, z zastrzeżeniem kilku wypadków, z których żaden nie został spełniony zarówno w sprawie pana Romanowskiego, jak i Ziobry. W protokole są enumeratywnie wymienione sytuacje, w których jeden kraj UE może udzielić azylu obywatelowi drugiego kraju Unii i są to sytuacje wyjątkowe – mówi Anna Mika-Kozak, adwokat specjalizująca się w ENA, rzecznik dyscyplinarny Izby Adwokackiej w Warszawie. I dodaje, że decyzje o azylach udzielonych przez Węgry obu politykom były wydane na podstawie wewnętrznych uregulowań. – Nie można zapominać o tym, że każde z państw prowadzi też swoją politykę azylową na podstawie ustaw krajowych. Natomiast w tym przypadku jestem przekonana, że jeśli Polska poinformuje o sprawie Radę Europy, a taki krok powinna podjąć, to RE uzna, że decyzja o przyznaniu Zbigniewowi Ziobro azylu została wydana niezgodnie z protokołem 24. Nie zmieni to jednak decyzji na poziomie krajowym – podsumowuje.

Mecenas Mika-Kozak dodaje, że formalnie nie ma żadnych narzędzi, które mogłyby członka UE w tym zakresie zdyscyplinować.
– Czyli mamy protokół, mamy zasadę wzajemności, Polska powiadomi zapewne Radę, a ta stwierdzi, że doszło do nieuzasadnionego zastosowania azylu – wskazuje.

W podobnym tonie wypowiadają się prawnicy związani z Trybunałem Sprawiedliwości UE. Pragną zachować anonimowość na wypadek, gdyby jednak sprawa w jakimś zakresie oparła się o Trybunał. W ich ocenie rząd polski może odwołać się do Komisji Europejskiej w sprawie udzielenia azylu politycznego Zbigniewowi Ziobro. – Węgry bowiem nie współpracują lojalnie, jak nakazuje traktat stowarzyszeniowy, z innymi państwami Unii. Jest duża wątpliwość, czy państwo członkowskie może udzielać azylu obywatelowi innego państwa członkowskiego. Taki azyl zakłada, że w innym państwie są łamane podstawowe prawa. Zasada lojalnej współpracy państw członkowskich stoi na przeszkodzie udzielaniu azylu – uważa jeden z nich.