Księgowi prokuratury walczą o lepsze wynagrodzenia i warunki pracy

Po asystentach prokuratorów czas na pracowników działów finansowych prokuratury. Jak wskazują, ich sytuacja zawodowa stale się pogarsza, co przy braku perspektyw powoduje coraz większe problemy kadrowe. Domagają się wyższych wynagrodzeń, wprowadzenia ścieżki awansu, w tym awansów płacowych co pięć lat, dodatków specjalistycznych za działania choćby w zakresie dysponowania środkami publicznymi czy sprawozdawczości oraz jednorazowej nagrody w wysokości 12 tys. zł, rekompensującej im brak II etapu podwyżek w bieżącym roku.

To kolejna grupa zawodowa prokuratury, która zwraca uwagę na swoje wynagrodzenia i trudne warunki pracy. Pismo w tej sprawie trafiło m.in. do prokuratora krajowego i członków Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. Jak dowiedziało się Prawo.pl, Dariusz Korneluk zapowiedział sprawdzenie sytuacji i podjęcie działań. Łatwo jednak nie będzie, bo budżet prokuratury na 2026 r., o czym pisaliśmy, został obniżony o 95 mln zł. Z drugiej strony, minister sprawiedliwości/prokurator generalny Waldemar Żurek wystąpił do Sejmu z wnioskiem o zabezpieczenie w ustawie budżetowej na 2026 rok dodatkowych środków finansowych, z przeznaczeniem na wyrównanie wynagrodzeń asystentów prokuratorów do poziomu wynagrodzeń asystentów sędziów.

Czytaj: Jest szansa na podwyżki wynagrodzeń asystentów prokuratorów - minister wystąpił do Sejmu>>

Sytuacja księgowych w prokuraturze coraz gorsza

Urszula Leniec, starszy księgowy, przewodnicząca Prezydium Rady Okręgowej w Gorzowie Wielkopolskim Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP podkreśla, że sytuacja zawodowa księgowych zatrudnionych w jednostkach prokuratury stale się pogarsza. - W bieżącym roku docenione zostały jedynie dwie grupy zawodowe w prokuraturze, a podczas spotkania 14 listopada br. poruszano głównie kwestie płacowe w grupie pionu wspomagającego orzeczników. Jest to oczywiście zrozumiałe i zasadne, ponieważ każdy pracownik powinien być wynagradzany adekwatnie do zakresu powierzonych mu obowiązków i odpowiedzialności. Jednocześnie, jako reprezentant pracowników działu finansowego prokuratury, dostrzegam narastający kryzys finansowy i kadrowy wydziałów budżetowo-administracyjnych, którego konsekwencją jest narastające przeciążenie księgowych oraz realne zagrożenie dla terminowej i prawidłowej realizacji zadań finansowych prokuratur - wskazuje.

Jak dodaje, chodzi zarówno o obciążenie odpowiedzialnością finansową, zakres wykonywanych czynności, ale też aktualny poziom wynagrodzeń, które "pozostają w rażącej dysproporcji, stawiając pracowników działów finansowo-księgowych w sytuacji trudnej do udźwignięcia zarówno zawodowo, jak i psychicznie".

- Każdy dzień pracy w księgowości prokuratury to działanie pod silną presją, z pełną odpowiedzialnością osobistą za każdą złotówkę środków publicznych, każdy zapis księgowy, każdą decyzję oraz każde sprawozdanie - zaznacza. - To księgowi odpowiadają za prawidłowość rozliczeń budżetowych, przestrzeganie dyscypliny finansów publicznych, sporządzanie sprawozdań, ewidencję środków publicznych, a także przygotowywanie dokumentacji podlegającej licznym kontrolom wewnętrznym i zewnętrznym. Zakres odpowiedzialności obejmuje zarówno konsekwencje służbowe, jak i potencjalne sankcje wynikające z ustawy o dyscyplinie finansów publicznych - podsumowuje.

W piśmie skierowanym m.in. do prokuratora krajowego wskazano, że księgowi prokuratury ponoszą odpowiedzialność wynikającą m.in. z:

• ustawy o finansach publicznych,
• ustawy o rachunkowości,
• przepisów o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych,
• wewnętrznych regulacji prokuratury.

Jednocześnie, jak dodano:

• liczba obowiązków powierzana jednemu pracownikowi jest znacząco wyższa niż w innych jednostkach administracji publicznej,
• rotacja wśród księgowych rośnie z roku na rok,
• braki kadrowe stają się zjawiskiem powszechnym.

W efekcie jeden błąd — popełniony w pośpiechu, przy presji terminów i niedoborach kadrowych — może skutkować: odpowiedzialnością służbową, postępowaniem z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych, a w skrajnych przypadkach konsekwencjami karnymi i zrujnowaniem kariery zawodowej. Żaden inny pracownik administracyjny w prokuraturze nie ponosi tak szerokiego zakresu odpowiedzialności przy tak niskim wynagrodzeniu - dodano.

Czytaj też w LEX: Oddając głos prokuratorom: opinie prokuratorów co do przyszłego ustroju prokuratury – badanie empiryczne >

Wynagrodzenia niewspółmierne do odpowiedzialności

Jak podkreśla Leniec, mimo tak szerokiego wachlarza zadań, wynagrodzenia księgowych pozostają niewspółmierne do:

• zakresu odpowiedzialności,
• wymogów kompetencyjnych,
• sytuacji rynkowej,
• poziomu wynagrodzeń w sektorze prywatnym i innych jednostkach finansów publicznych.

Księgowi chcieliby, by wynagrodzenia wynosiły, z wyrównaniem od stycznia 2025 r. i dla pracowników po ukończeniu stażu urzędniczego:

• księgowy — od 6 500 zł,
• starszy księgowy — od 8 500 zł,
• zastępca głównego księgowego — od 10 500 zł,
• główny księgowy — od 13 000 zł.

Postulują również: powiązanie wynagrodzeń księgowych z pensją prokuratora prokuratury rejonowej, obligatoryjne awanse płacowe co 5 lat, zapewnienie stabilnej ścieżki awansu i rozwoju zawodowego.

Czytaj też w LEX: Prokuratura Europejska z perspektywy polskiej prokuratury >

Praca po godzinach, a zastępstw brak

Księgowi prokuratury zwracają uwagę także na to, że w działach finansowo-księgowych powszechne są: praca po godzinach, praca w stałym napięciu kontrolnym, brak zastępstw podczas urlopów lub absencji, poczucie braku wsparcia systemowego.

Co postulują? M.in. o zrekompensowanie im braku w 2025 r. realizacji drugiego etapu podwyżek poprzez przyznanie nagrody w wysokości 12 000 zł na osobę. Uzasadniają to także brakiem realnych podwyżek i możliwości awansu na wszystkich stanowiskach księgowych od ponad kilkunastu lat. Kolejny punkt to podwyższenie wynagrodzeń zasadniczych oraz wprowadzenie dodatków specjalistycznych dla księgowych, w szczególności w obszarze dysponowania środkami publicznymi, sprawozdawczości, systemów finansowych, kas zapomogowo-pożyczkowych i bibliotek, ale także przeanalizowanie potrzeb kadrowych i zwiększenie etatów tam, gdzie obciążenie przekracza normy, wdrożenie praktycznych procedur zastępstw, które ograniczą odpowiedzialność pracowników pracujących w warunkach nadmiernego obciążenia.

Wśród postulatów znalazło się także ujednolicenie i uproszczenie procedur, które generują zbędne dublowanie pracy, oraz zapewnienie systemowego wsparcia szkoleniowego i aktualizacji przepisów.

Czytaj też w LEX: Prokuratura Europejska z perspektywy polskiej prokuratury >