e-KRS działa od 1 lipca 2021 r.  Termin wejścia w życie przepisów przekładano kilka razy. Ostatecznym terminem miał być 1 marca 2021 roku, ale urzędnicy wytłumaczyli się problemami związanymi z epidemią COVID-19 i zdecydowano, że zmiany wejdą w życie cztery miesiące później, a i tak przez pierwszy miesiąc przedsiębiorcy, sędziowie, referendarze i pracownicy sądów zmagali się z różnymi problemami - np. nie można było wykreślać z rejestru spółek.

Czytaj w LEX: Informatyzacja postępowania rejestrowego przed KRS oraz procedury dotyczącej rejestracji spółki przez system elektroniczny >

Najważniejsza zmiana - co warto przypomnieć - dotyczy przedsiębiorców - obowiązuje ich obligatoryjne elektroniczne postępowanie rejestrowe. Natomiast dobrowolnie z tego rozwiązania mogą skorzystać stowarzyszenia, organizacje społeczne, fundacje czy publiczne zakłady opieki zdrowotnej.

Teraz czas na kolejną zmianę. Ma polegać na dodaniu do ustawy o Krajowy Rejestrze Sądowym art. 10a przewidującego możliwość automatycznego przekazywania, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, informacji o zarejestrowaniu sprawy w postępowaniu rejestrowym oraz dokonaniu wpisu w KRS, dotyczących podmiotu wpisanego do rejestru przedsiębiorców albo rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

Czytaj: Pełnomocnicy wysyłają, sądy rozpatrują, ale tylko część wniosków do eKRS>>

Cel - zapobieganie kradzieży spółek

Jak wynika z uzasadnienia projektu, podstawowym założeniem nowelizacji ustawy jest wzmocnienie funkcji informacyjnej Rejestru oraz akt rejestrowych, a tym samym bezpieczeństwa obrotu prawno-gospodarczego. Ma to polegać na tym, że zainteresowane podmioty (w szczególności członkowie organów podmiotów ujawnionych w Rejestrze) będą mogli niezwłocznie uzyskać informacje o wpływie do akt rejestrowych wniosków lub innych dokumentów składanych przez osoby nieuprawnione oraz o dokonaniu wpisu w Rejestrze.

- Chodzi tu przede wszystkim o wnioski dotyczące zmiany wpisów o sposobie reprezentacji podmiotu i osobach reprezentujących podmiot, których podstawą są sfałszowane dokumenty (przypadki tzw. kradzieży spółek). Na podstawie projektowanych przepisów wdrożone zostaną rozwiązania techniczne, które pozwolą podmiotom korzystającym z systemu teleinformatycznego uzyskać informację o zainicjowaniu lub zakończeniu sprawy rejestrowej, jeszcze zanim nastąpi rozpoznanie wniosku o wpis w Rejestrze lub uprawomocnienie się orzeczenia. Dzięki temu, w przypadku posłużenia się sfałszowanymi dokumentami, osoby uprawnione będą mogły wziąć udział w toczącym się postępowaniu, zaskarżyć orzeczenie o wpisie, a także powiadomić organy ścigania o usiłowaniu tzw. kradzieży spółki - uzasadniają autorzy.

Zobacz procedurę w LEX: Rejestracja spółki przez system elektroniczny >

Informacje takie mają być przesyłane każdemu, kto za pośrednictwem systemu teleinformatycznego wskaże numer KRS podmiotu, którego  mają dotyczyć. W sumie mają być przesyłane dwie informacje: informacja o zarejestrowaniu sprawy oraz informacja o dokonaniu wpisu w Rejestrze. Pierwsza z informacji będzie obejmowała wskazanie numeru KRS, sygnatury sprawy i daty rejestracji sprawy, natomiast druga będzie obejmowała wskazanie numeru KRS, sygnatury sprawy, daty dokonania wpisu i numeru wpisu. Przesłaniu będą podlegać jedynie podstawowe informacje o sprawie rejestrowej i wpisie w Rejestrze, publicznie dostępne w aktach rejestrowych i w Rejestrze. Osoba, która otrzyma taką informację, będzie mogła zapoznać się ze szczegółami sprawy, przeglądając akta rejestrowe lub aktualne bądź pełne informacje o podmiocie. Zarówno akta rejestrowe prowadzone w systemie teleinformatycznym, jak i aktualne lub pełne informacje o podmiocie wpisanym do Rejestru są udostępniane za pośrednictwem ogólnodostępnych sieci teleinformatycznych.

Czytaj też: Elektroniczne zgłaszanie wniosków do KRS w praktyce - pytania i odpowiedzi >

 

Najpierw konto w systemie, potem wskazanie numeru KRS

Będzie to wymagało - jak wskazano w uzasadnieniu - skorzystania z systemu teleinformatycznego do obsługi postępowań sądowych. Najpierw konieczne będzie uwierzytelnienie się, potem użytkownik będzie mógł wskazać numer KRS podmiotu, którego informacje mają dotyczyć, co zainicjuje automatyczne przesyłanie informacji. W praktyce uruchomienie usługi będzie polegało na tym, że po zalogowaniu się na koncie w Portalu Rejestrów Sądowych widoczna będzie dodatkowa funkcjonalność (zakładka) umożliwiająca m.in. wskazanie numerów KRS podmiotów, których dotyczyć mają informacje. Informacje będą przesyłane przez wskazany okres, ale nie dłużej niż przez rok, albo do chwili rezygnacji z otrzymywania tych informacji. Dopuszczalne będzie przedłużanie tego każdorazowo na czas nie dłuższy niż rok.

 

 

Każdy będzie mógł otrzymywać jednocześnie informacje dotyczące nie więcej niż pięćdziesięciu podmiotów. Przewiduje się, że system teleinformatyczny będzie w stanie obsłużyć taką liczbę przesyłanych informacji. - Zawężenie liczby podmiotów, o których będą przekazywane informacje, do nie więcej niż pięćdziesięciu wynika z ograniczeń technicznych. Brak takiego zawężenia pociągałby za sobą obowiązek przekazywania jednemu podmiotowi informacji nawet o nieograniczonej liczbie podmiotów. Mogłoby to doprowadzić do przeciążenia systemu teleinformatycznego - wskazano w uzasadnieniu.

Co ważne, początkiem przekazywania informacji będzie wskazanie przez użytkownika numeru KRS podmiotu, którego mają dotyczyć. Nie będzie to dotyczyć zarejestrowania sprawy w postępowaniu rejestrowym oraz dokonaniu wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym - jeśli nastąpiło to wcześniej.

W uzasadnieniu zastrzeżono też, że będzie to dodatkowy kanał przekazywania informacji, uzupełniający regulacje dotyczące udostępniania akt rejestrowych i Rejestru. - W przypadku ewentualnej przerwy w działaniu systemu (np. prac konserwacyjnych) lub problemów technicznych będzie można skorzystać z dotychczasowych form dostępu do akt rejestrowych oraz Rejestru - wskazano.