Absolutorium dla członków zarządu nie jest tylko formalnością
Spółki zobowiązane są w ciągu sześciu miesięcy po zakończeniu roku obrotowego zwołać walne zgromadzenie akcjonariuszy lub wspólników, którego przedmiotem jest m.in. udzielenie absolutorium dla członków zarządu. O ile spółka ma stabilną strukturę kapitałową, jest w dobrej kondycji, rozwija się według przyjętej strategii, a zarząd działa zgodnie z wolą akcjonariuszy lub wspólników, udzielenie absolutorium dla zarządzających wydaje się być formalnością. Niestety, sytuacja komplikuje się w razie braku konsensusu między zarządzającymi a akcjonariuszami, który ma miejsce między innymi w przypadku odejmowania przez zarząd nieprzewidzianych w strategii decyzji czy nagłej zmiany struktury właścicielskiej firmy. Może to prowadzić do odmowy udzielenia absolutorium dla wszystkich bądź wybranych członków zarządu - pisze Konrad Nowak, adwokat z kancelarii Chajec, Don-Siemion Żyto.
Absolutorium dla członków zarządu spółki kapitałowej - kiedyś nazywane pokwitowaniem - jest powszechnie uważane za wewnętrzny akt spółki, będący wyrazem akceptacji dla działań podjętych przez zarządzających w minionym roku obrotowym. Procedura udzielania absolutorium oraz skutki wynikające z tego zdarzenia są właściwie identyczne w spółce akcyjnej i w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.
- Termin podjęcia uchwały o absolutorium
Absolutorium udzielane jest po każdym roku obrotowym w formie uchwały zwyczajnego walnego zgromadzenia, a w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością - uchwały zwyczajnego zgromadzenia wspólników. Zgodnie z kodeksem spółek handlowych (KSH) uchwała ta powinna zostać podjęta w ciągu sześciu miesięcy po upływie każdego roku obrotowego.
Należy pamiętać, że rok obrotowy nie zawsze jest tożsamy z kalendarzowym. W praktyce jednak - głównie ze względów podatkowych - okresy te pokrywają się. W związku z tym uchwała powinna zostać podjęta do końca czerwca kolejnego roku. Warto zwrócić uwagę, że KSH nie przewiduje negatywnych skutków braku uchwały o udzieleniu absolutorium czy też podjęcia jej w terminie późniejszym niż wyznaczony ustawą. - Absolutorium udzielane jest każdemu członkowi zarządu oddzielnie
Absolutorium powinno zostać udzielone każdemu z członków zarządu. Dodatkowo istotne jest, że uchwały są podejmowane z osobna wobec każdego z zarządzających. Możliwa jest więc sytuacja, w której część członków zarządu otrzyma absolutorium, a pozostali nie.
Warto zwrócić uwagę, że uchwałę o udzieleniu lub odmowie udzielenia absolutorium należy podjąć w stosunku do każdej z osób, które pełniły w minionym roku obrotowym funkcję członka zarządu, nawet jeśli dana osoba w momencie podejmowania uchwały nie zajmuje już tego stanowiska. - Skutki udzielenia absolutorium
Uchwała o udzieleniu absolutorium zwalnia członka zarządu od odpowiedzialności cywilnej wobec spółki - w odniesieniu do tych działań, o których spółka wiedziała podejmując uchwałę. Natomiast jeżeli członek zarządu dokonał czynności, o których spółka nie posiadała wiedzy w chwili podejmowania uchwały, wówczas absolutorium działań tych nie obejmuje. Za te czynności członek zarządu może więc ponosić odpowiedzialność.
- Brak absolutorium dla członka zarządu
Odmowa udzielenia absolutorium nie wywołuje automatycznie skutków prawnych, jednak może negatywnie wpłynąć na karierę danej osoby. Mianowicie, kwestia ta może mieć istotne znaczenie w przypadku, gdy członek zarządu, który nie uzyskał absolutorium, będzie ubiegał się o podobne stanowisko w innej spółce.
Oczywiście istnieją pewne sposoby obrony przed krzywdzącą decyzją. Po pierwsze, członkowie zarządu mogą uczestniczyć w walnym zgromadzeniu, a uprawnienie to mają również osoby, których mandaty wygasły przed dniem walnego zgromadzenia. Ponadto, ubiegając się o absolutorium, członkowie zarządu mogą przeglądać dokumenty m.in. sprawozdanie zarządu, sprawozdania finansowe oraz przedkładać do nich uwagi na piśmie. W ostateczności, członek zarządu może zaskarżyć uchwałę, pod warunkiem jednak, że w dniu jej zaskarżenia nadal sprawuje swoją funkcję. Udzielenie absolutorium członkowi zarządu jest pożądane, gdyż zasadniczo oznacza akceptację dla jego działalności ze strony właścicieli przedsiębiorstwa oraz zwolnienie z odpowiedzialności wobec spółki w tym zakresie.
Kancelaria Prawna Chajec, Don-Siemion & Żyto (CDZ)
